Tân hoa hậu bị phạt, cấm diễn 6 tháng vì nói xấu: Căn cứ nào xử phạt?

Liên quan đến vụ ồn ào nhóm chat riêng tư bị cho là có nội dung nói xấu người khác, Hoa hậu Quỳnh Anh và Á hậu 1 Trịnh Mỹ Anh đã nhận các hình thức xử lý từ ban tổ chức cuộc thi Miss Universe Vietnam 2026. Tuy nhiên, việc xử lý hai người đẹp cũng khiến một bộ phận khán giả thắc mắc về căn cứ pháp lý, quyền riêng tư và thẩm quyền của ban tổ chức.

Theo thông báo chiều 25/10, ban tổ chức cho biết đã phối hợp với cơ quan chức năng có thẩm quyền tại Hải Phòng (nơi diễn ra đêm chung kết) và hội đồng giám khảo để rà soát, xác minh sự việc. Trong quá trình làm việc, ban tổ chức trực tiếp trao đổi với hai người đẹp. Cả hai đã công khai xin lỗi trên mạng xã hội vì nhắc đến người khác trong câu chuyện cá nhân.

Ban tổ chức quyết định tạm dừng hoạt động biểu diễn trên sân khấu của Hoa hậu Quỳnh Anh trong 6 tháng và Á hậu 1 Trịnh Mỹ Anh trong 3 tháng. Quyết định này nhằm nâng cao trách nhiệm trong phát ngôn, ứng xử của người giữ danh hiệu. Quỳnh Anh và Trịnh Mỹ Anh thực hiện nghĩa vụ nộp phạt nếu có quyết định từ cơ quan có thẩm quyền.

Tuy nhiên, quyết định xử lý hai người đẹp khiến nhiều khán giả đặt câu hỏi về căn cứ xử phạt đối với nội dung trao đổi trong nhóm chat riêng tư bị phát tán. Việc xử lý cần dựa trên những căn cứ nào? Đặc biệt, ban tổ chức có quyền yêu cầu hoa hậu, á hậu tạm dừng biểu diễn trong 3-6 tháng hay không?

Trao đổi với phóng viên Dân trí về sự việc, luật sư Hoàng Hà, thuộc Đoàn Luật sư TPHCM, luật gia thuộc Hội Luật gia Việt Nam, phân tích các khía cạnh pháp lý liên quan.

Tin nhắn riêng tư có thể bị xử phạt trong trường hợp nào?

Theo luật sư Hoàng Hà, việc một người nhận xét, bình phẩm hoặc nói không tốt về người khác trong nhóm chat riêng, dù có thể bị đánh giá là thiếu chuẩn mực ứng xử, không đương nhiên cấu thành hành vi vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, quyền riêng tư không đồng nghĩa với quyền xúc phạm người khác.

Theo điểm g khoản 3 Điều 96 Nghị định 174/2026/NĐ-CP, hành vi cung cấp, trao đổi, truyền đưa thông tin số nhằm vu khống, xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác có thể bị xử phạt hành chính. Việc xác định vi phạm phải căn cứ vào nội dung tin nhắn, tính xác thực của thông tin, ngữ cảnh trao đổi, mục đích, lỗi của người thực hiện và mức độ xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người khác.

Luật sư nhấn mạnh cần phân biệt người viết tin nhắn với người phát tán nội dung ra công chúng. Không thể mặc nhiên quy trách nhiệm về hậu quả lan truyền cho người viết nếu họ không thực hiện hoặc tham gia việc phát tán. Ngược lại, người tự ý tiết lộ nội dung trò chuyện thuộc đời sống riêng tư, bí mật cá nhân cũng có thể phải chịu trách nhiệm pháp lý theo Điều 38 Bộ luật Dân sự 2015.

Trước khi xem xét xử lý, cơ quan chức năng cần xác minh ai là người viết, ai phát tán, tin nhắn có bị cắt ghép, chỉnh sửa hay không, đồng thời làm rõ mục đích, lỗi và mức độ ảnh hưởng của từng hành vi. Chứng cứ điện tử cũng cần được đánh giá về độ tin cậy và tính toàn vẹn.

Theo luật sư, trách nhiệm pháp lý phải được xác định riêng đối với từng người, không thể chỉ dựa vào những đoạn tin nhắn lan truyền trên mạng để kết luận vi phạm.

Ban tổ chức có quyền yêu cầu hoa hậu, á hậu dừng biểu diễn?

Theo luật sư Hoàng Hà, cần phân biệt giữa xử phạt vi phạm hành chính và biện pháp xử lý nội bộ của ban tổ chức. Ban tổ chức có thể căn cứ vào quy chế cuộc thi, cam kết ứng xử hoặc hợp đồng quản lý hình ảnh, độc quyền biểu diễn để xử lý người đoạt giải. Tuy nhiên, các điều khoản này phải có hiệu lực pháp lý, được các bên chấp thuận và quy định rõ hành vi vi phạm, hình thức xử lý cũng như phạm vi áp dụng.

Theo luật sư, ban tổ chức có thể quyết định không bố trí hoa hậu tham gia các chương trình thuộc quyền quản lý của mình. Trường hợp người đẹp đã ký hợp đồng độc quyền với công ty chủ quản, chế tài có thể ràng buộc hoạt động hợp tác với bên thứ ba nếu có điều khoản hợp pháp cho phép áp dụng.

"Tuy nhiên, để xác định quyết định tạm dừng biểu diễn trong 6 tháng có căn cứ hay không, cần xem xét cụ thể nội dung hợp đồng, quy chế cuộc thi, điều kiện áp dụng chế tài và phạm vi quyền quản lý của ban tổ chức", luật sư Hoàng Hà cho biết.

Luật sư nhấn mạnh, theo Điều 17 Nghị định 144/2020/NĐ-CP, việc yêu cầu dừng hoạt động biểu diễn nghệ thuật theo thẩm quyền quản lý Nhà nước phải do cơ quan có thẩm quyền thực hiện bằng văn bản. Vì vậy, ban tổ chức không có quyền hành chính để cấm hoa hậu biểu diễn tại các chương trình trên phạm vi toàn quốc.

“Nếu quyết định xử lý không có căn cứ hợp đồng hoặc vượt quá phạm vi thỏa thuận, người đẹp có quyền yêu cầu ban tổ chức giải thích, xem xét lại hoặc hủy bỏ biện pháp xử lý”, luật sư cho biết.

Trường hợp, nếu không đạt được thỏa thuận, người đẹp có thể khởi kiện tranh chấp hợp đồng tại tòa án có thẩm quyền, yêu cầu bảo vệ quyền lợi hợp pháp và bồi thường thiệt hại nếu có đủ căn cứ.

Trước đó, mạng xã hội lan truyền ảnh chụp tin nhắn được cho là từ nhóm chat liên quan đến thí sinh Miss Universe Vietnam 2026, với những lời lẽ bị cho là chê bai ban giám khảo và một số thí sinh.

Hoa hậu Nguyễn Quỳnh Anh và Á hậu 1 Trịnh Mỹ Anh trở thành tâm điểm chú ý khi hình ảnh đại diện của cả hai xuất hiện trong nhóm.

Tối 12/10, ban tổ chức cho biết đã ghi nhận sự việc và tiến hành xác minh. Rạng sáng 13/10, Trịnh Mỹ Anh lên tiếng xin lỗi, xác nhận là thành viên nhóm chat và nhận trách nhiệm về những phát ngôn thiếu cân nhắc. Sau đó, Quỳnh Anh cũng công khai xin lỗi những người bị ảnh hưởng, thừa nhận bản thân cần cẩn trọng hơn trong lời nói và cách ứng xử.