Tăng tốc từ những động lực sẵn có
Quý IV được xác định là khoảng thời gian quyết định đối với mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm nay. Theo kịch bản điều hành của Chính phủ, GDP cả nước cần tăng khoảng 12,5% trong quý cuối năm để đạt tới mức tăng trưởng cả năm từ 10% trở lên.
Theo Nghị quyết 312 mới đây của Chính phủ, trong quý IV Lạng Sơn cần tăng trưởng 18,4%, Vĩnh Long 17,2%, Thanh Hóa 17,1%, Cà Mau 16,7%, Quảng Trị 16,6%, Hà Nội 16,5%, Cần Thơ hơn 16%, Hải Phòng 15,3% và Tuyên Quang hơn 15%.
Thực tế, kết quả tăng trưởng giữa các địa phương có sự phân hóa. Trong 9 tháng, Quảng Ninh tăng 12,5%, Hải Phòng tăng hơn 12%, trong khi Vĩnh Long tăng 7,3%, Cà Mau tăng 7,3% và Thanh Hóa tăng 8,5%. Với những địa phương có mức tăng thấp hơn, mục tiêu quý IV đòi hỏi tốc độ tăng trưởng cao hơn đáng kể so với kết quả đã đạt được. Đây là sức ép không nhỏ khi thời gian thực hiện chỉ còn 2 tháng.
Vấn đề đặt ra là phần tăng trưởng bổ sung sẽ đến từ đâu và có thể được hiện thực hóa đến mức nào. Với địa phương có nền công nghiệp lớn, khả năng tăng sản lượng tại các nhà máy, mở rộng công suất hoặc đưa dự án mới vào vận hành có thể tạo ra đóng góp đáng kể.
Những địa phương dựa nhiều vào đầu tư công cần xác định các dự án có khả năng tăng khối lượng thi công trong những tháng còn lại. Các địa bàn có thế mạnh du lịch, thương mại và dịch vụ, hiệu quả kích cầu cần được phản ánh qua lượng khách, doanh thu...
Trao đổi với PV Tiền Phong, TS. Nguyễn Minh Phong - Ủy viên Hội đồng Tư vấn Kinh tế, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam - cho rằng để thúc đẩy tăng trưởng trong giai đoạn nước rút, cần tập trung vào những động lực như đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, phát huy vai trò của khu vực kinh tế tư nhân và khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), hỗ trợ tín dụng cho nền kinh tế.
Mỗi động lực cần được đặt trong điều kiện cụ thể của từng địa phương. Không phải dự án nào cũng có thể tạo thêm sản lượng ngay trong quý IV, cũng như không phải mọi khoản vốn được giải ngân đều ngay lập tức mang lại hiệu quả. Cần làm rõ những ngành, lĩnh vực và dự án có khả năng đóng góp trực tiếp vào kết quả tăng trưởng trong thời gian ngắn.
Giải ngân nhanh chưa đủ, cần tạo thêm giá trị
Theo TS. Nguyễn Minh Phong, việc thúc đẩy các dự án lớn cần được tính toán đồng bộ, hài hòa giữa mục tiêu tăng trưởng với đời sống người dân và hoạt động của doanh nghiệp. Công tác giải phóng mặt bằng, tổ chức thi công và bố trí nguồn lực cần có phương án phù hợp để hạn chế tác động đến sinh kế, việc làm và thu nhập của người dân tại những khu vực chịu ảnh hưởng.
Theo ông Phong, tăng tốc bằng mọi giá có thể kéo theo những hệ lụy nếu các điều kiện thực hiện chưa được chuẩn bị đầy đủ. Khi hoạt động giải phóng mặt bằng hoặc thi công ảnh hưởng đến sinh kế, sản xuất và kinh doanh của người dân, những tác động này cũng cần được tính đến trong quá trình điều hành.
Bên cạnh đầu tư công, khu vực doanh nghiệp cũng cần được tạo điều kiện để chuyển cơ hội thành sản lượng. Với những cơ sở có đơn hàng nhưng còn vướng vốn lưu động, nguyên liệu, mặt bằng hoặc chưa thể vận hành hết công suất, việc tháo gỡ đúng điểm nghẽn có thể giúp duy trì sản xuất và tạo thêm giá trị trong quý cuối năm. Cùng với đó, việc hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường, tận dụng đơn hàng và thúc đẩy tiêu dùng sẽ góp phần bổ sung động lực cho tăng trưởng.
Ông Phong cũng lưu ý, tín dụng có thể hỗ trợ nền kinh tế trong ngắn hạn, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào khả năng sử dụng vốn và tạo ra giá trị thực. Dòng vốn cần hướng đến nhu cầu sản xuất, kinh doanh, mở rộng công suất và những hoạt động có khả năng tạo thêm sản phẩm, việc làm...