Tàu thăm dò Perseverance của NASA lập kỷ lục về quãng đường di chuyển - Thanh Niên

Tàu thăm dò Perseverance của NASA phá kỷ lục quãng đường di chuyển trên sao Hỏa, chính thức trở thành phương tiện có tổng quãng đường di chuyển xa nhất trên bề mặt một hành tinh khác trong lịch sử nhân loại.

Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) ngày 13.10 cho biết tàu thăm dò Perseverance đã di chuyển 28,1 dặm (45,2 km) trên sao Hỏa kể từ khi đến hành tinh này vào năm 2021, theo Reuters.

Thành tích này vượt kỷ lục 28,06 dặm (45,16 km) do tàu thăm dò Opportunity thiết lập trong giai đoạn 2004-2018.

"Phần cứng và thiết bị kỹ thuật của Perseverance đang ở trong tình trạng tuyệt vời, tất cả các hệ thống dự phòng vẫn hoạt động tốt" Ông Steven Lee thuộc Phòng thí nghiệm phản lực của NASA ở California (Mỹ) cho biết. Theo ông, các đánh giá gần đây về tất cả các hệ thống đã kết luận rằng Perseverance có khả năng hoạt động tốt đến những năm 2030, thậm chí có thể xa hơn nữa.

Cột mốc này đạt được khi tàu thăm dò Perseverance di chuyển về phía khu vực có tên gọi “Idubi”, xuyên qua vùng rìa phía tây của miệng núi lửa Jezero, được mệnh danh là “Lac de Charmes", nơi có thể là địa hình cổ xưa thuộc hàng lâu đời nhất trong hệ mặt trời. Nhóm nghiên cứu cũng hy vọng tìm thấy dấu vết của các hệ thống thủy nhiệt cổ đại tại Idubi.

NASA nhận định phần lớn thành công của chương trình đều thuộc về khả năng tự lái có sử dụng hệ thống định vị tự động có tên AutoNav. Hệ thống Perseverance có thể chụp ảnh địa hình khi di chuyển, xây dựng bản đồ 3D và chọn con đường an toàn nhất để đến đích.

Ông Lee cho biết thêm một bộ phận quan trọng khác là Vision Compute Element, máy tính hỗ trợ xử lý tốc độ cao, cũng góp phần giúp robot phân tích hình ảnh và vận hành phần mềm tự lái gần như liên tục khi di chuyển. Nhóm nghiên cứu gọi khả năng vừa di chuyển vừa xử lý thông tin này là “suy nghĩ trong khi lái xe”. Nhờ đó, Perseverance có thể tự hành ở tốc độ tối đa hoặc gần tối đa và di chuyển tới 412 mét mỗi ngày, theo NASA.

Dấu ấn sinh học tiềm năng

Ông Lee cho biết thành tựu lớn nhất của robot thám hiểm là việc phát hiện ra một dấu hiệu sinh học tiềm năng, hay dấu hiệu có thể có của sự sống vi sinh vật cổ đại, được công bố vào năm 2025.

Di vật này được tìm thấy trong lớp đá màu đỏ, được cho là hình thành cách đây 3,2 tỉ đến 3,8 tỉ năm trong lòng một con sông chảy vào hồ từng lấp đầy miệng núi lửa Jezero. Theo ông Lee, địa hình Lac de Charmes có thể cung cấp manh mối về các quá trình địa chất sơ khai của hành tinh, chẳng hạn như tác động của các vụ va chạm thiên thạch lớn.

Tàu thăm dò Perseverance và cuộc hành trình ngoạn mục trên sao Hỏa

Bên cạnh đó, ông Lee cũng dẫn chứng bằng chứng từ quỹ đạo cho thấy một số khu vực trên vành đai từng là hệ thống thủy nhiệt với nước ngầm ấm hoặc nóng: “Những khu vực này có thể từng là môi trường ngầm ấm áp, nhiều nước, thuận lợi cho sự sống”. Ông nói thêm: “Thực tế, một số nhà cổ sinh vật học đưa ra giả thuyết rằng sự sống trên trái đất bắt đầu từ những môi trường như vậy”.

Ông Lee cho biết hệ thống năng lượng dựa trên plutonium (nguyên tố kim loại phóng xạ) của tàu thăm dò đang hoạt động như mong đợi, và nó vẫn còn nhiều năm năng lượng hữu ích nữa.

Nhiệm vụ ban đầu của xe tự hành chỉ dự kiến di chuyển 20 km (12,4 dặm). Gần đây, NASA đã phê duyệt việc gia hạn nhiệm vụ khám phá vành miệng hố cho đến khoảng cuối năm 2028.

Sau khi rời Lac de Charmes, tàu thăm dò sẽ tiếp tục di chuyển dọc theo vành miệng núi lửa và hướng về phía nam trong nhiệm vụ mở rộng tới Thác Cầu Vồng, một khối vỏ Trái Đất cổ đại rộng 100 mét được nâng lên bởi vụ va chạm tạo ra miệng núi lửa Jezero, theo NASA.