Theo truyền thông Iran, Mohammad Eslami, người đứng đầu Tổ chức Năng lượng nguyên tử Iran (AEOI) đã bị ngăn tham gia cuộc họp của IAEA, cơ quan giám sát hạt nhân thuộc Liên Hợp Quốc, trong tuần này sau khi Mỹ từ chối cấp giấy miễn trừ lệnh trừng phạt cho ông.
"Những hành động như vậy vi phạm nghĩa vụ của nước chủ nhà theo Hiệp định Trụ sở giữa IAEA và Áo. Hiệp định này quy định chính phủ nước chủ nhà phải thực hiện mọi biện pháp cần thiết để tạo điều kiện cho đại diện các quốc gia thành viên nhập cảnh vào lãnh thổ Áo", phái đoàn Iran tại Vienna nhấn mạnh trong một tuyên bố trên mạng xã hội X hôm 14/9.
Reza Najafi, đại diện của Iran tại các tổ chức quốc tế ở Vienna khẳng định động thái này "vi phạm nghiêm trọng" quyền lợi của quốc gia Hồi giáo với tư cách là thành viên IAEA.
Đài RT dẫn lời Christian Ebner, đại diện cho phái đoàn Áo tại Liên Hợp Quốc (LHQ) giải thích nước này đã gửi kiến nghị lên ủy ban chuyên trách các lệnh trừng phạt của Hội đồng Bảo an LHQ để xin miễn trừ lệnh cấm đi lại cho ông Eslami, nhưng yêu cầu đã bị từ chối.
Mikhail Ulyanov, đại diện của Nga tại các tổ chức quốc tế ở Vienna, cáo buộc phương Tây tiến hành một chiến dịch "trái pháp luật về thị thực (visa)" và cho rằng Áo đã "vi phạm nghiêm trọng các nghĩa vụ theo hiệp định với IAEA về việc đặt trụ sở của cơ quan này tại Vienna".
Tuy nhiên, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright đã lên tiếng bảo vệ các hạn chế được áp đặt đối với lãnh đạo AEOI. "Ông ấy (Eslami) là đối tượng đang chịu lệnh trừng phạt và chúng tôi không muốn những người bị trừng phạt tìm cách lách lệnh cấm. Ông ấy đã xin miễn trừ lệnh trừng phạt nhưng bị từ chối", ông Wright phát biểu trước các phóng viên tại Vienna.
Sự việc diễn ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán giữa Mỹ - Iran vẫn đang bế tắc và eo biển Hormuz, một tuyến hàng hải huyết mạch đối với vận chuyển năng lượng của thế giới, đang bị ngăn chặn. Thời hạn 60 ngày để khôi phục đàm phán giữa Washington và Tehran về chương trình hạt nhân của Iran đã kết thúc vào tháng trước.
Mỹ kiên quyết yêu cầu Iran phải từ bỏ hoàn toàn chương trình hạt nhân và Tehran không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân. Ngược lại, Iran khẳng định chỉ làm giàu uranium vì mục đích dân sự và coi chương trình hạt nhân là quyền chủ quyền của mình.
Tổng giám đốc IAEA Rafael Mariano Grossi hôm 14/9 cho biết cơ quan này cam kết sẽ nối lại công việc với Iran. "Chúng tôi một lần nữa chìa tay ra với Iran để cùng làm rõ các vấn đề liên quan đến chương trình hạt nhân của họ", ông Grossi phát biểu tại hội nghị toàn thể của IAEA ở Áo. Quan chức này nói thêm rằng ông vẫn "lạc quan một cách kiên định" rằng các vấn đề xoay quanh chương trình hạt nhân của Iran sẽ được giải quyết.
Trong khi đó, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cáo buộc IAEA “đang tiếp tay cho việc lan truyền những luận điệu đe dọa cũng như cung cấp cơ sở chính trị và pháp lý" cho các chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel chống Iran. Cuộc xung đột bắt đầu từ cuối tháng 2 này đang lan rộng ở Trung Đông và góp phần làm tăng mạnh giá xăng dầu trên toàn cầu.