Theo Reuters, phát biểu ý kiến tại hội nghị có sự tham gia của các bộ trưởng, quan chức cấp cao và đại diện ngành công nghiệp quốc phòng, Tổng Thư ký NATO Mark Rutte đề cập những hình thức gây bất ổn mới, trong đó có các vụ phá hoại, tấn công mạng và sự cố liên quan thiết bị bay không người lái (UAV). Theo ông, những diễn biến này cho thấy yêu cầu bảo đảm an ninh hiện nay không chỉ liên quan năng lực quân sự mà còn bao gồm bảo vệ cơ sở hạ tầng và các hệ thống thiết yếu. Người đứng đầu tổ chức quân sự lớn nhất thế giới kêu gọi các nước duy trì bình tĩnh trước những diễn biến an ninh phức tạp và tiếp tục củng cố năng lực phòng thủ.
Các phá hoại, tấn công mạng mà ông Mark Rutte nói tới được thể hiện rõ rệt tại Đức. Chính quyền Thủ đô Berlin nước Đức đang thúc đẩy các biện pháp tăng cường an ninh công nghệ thông tin sau các vụ tấn công mạng gần đây nhằm vào một phần mạng dữ liệu của chính quyền thành phố. Nhóm tin tặc đã công bố công khai ít nhất 1,2 triệu bộ dữ liệu sau khi thành phố từ chối trả tiền chuộc.
Đánh giá về vụ tấn công này, Thị trưởng điều hành Berlin, ông Wegner cho biết, các cuộc tấn công mạng hiện diễn ra hằng ngày và trước đây Berlin đã ngăn chặn được nhiều vụ. Tuy nhiên, vụ việc lần này được đánh giá là đặc biệt chuyên nghiệp và có mức độ phạm tội rất cao. Theo ông Wegner, ưu tiên cao nhất của chính quyền sau khi phát hiện vụ việc là ngăn chặn cuộc tấn công. Ông cho biết, theo tình hình hiện tại, mục tiêu này đã đạt được và chưa có dấu hiệu cho thấy mạng dữ liệu của thành phố vẫn bị xâm nhập.
Tổng thống Đức Frank-Walter Steinmeier cảnh báo, nạn thao túng trên không gian mạng và xu hướng cực đoan hóa chính trị đang đe dọa trực tiếp sự đoàn kết nội tại của quốc gia. Trong khi đó, Liên minh châu Âu (EU) đã phân bổ khoảng 1,4 tỷ euro cho an ninh mạng giai đoạn 2021-2027, nhưng hệ thống phát hiện và ứng phó với các cuộc tấn công mạng quy mô lớn vẫn còn nhiều lỗ hổng.
Liên quan vấn đề an ninh khác là sự xâm nhập của các UAV vào không phận châu Âu. Hồi tháng 9 vừa qua, ba quốc gia vùng Baltic là Litva, Latvia và Estonia đã đề nghị Ủy ban châu Âu (EC) tăng hỗ trợ tài chính nhằm củng cố năng lực phòng không, đặc biệt là khả năng đối phó với thiết bị bay không người lái (UAV), trong bối cảnh một số UAV xâm nhập không phận khu vực Baltic thuộc Đông Bắc Âu. Bộ trưởng Quốc phòng Litva Robertas Kaunas cho biết, ba nước đang xem xét phối hợp mua sắm các hệ thống phòng không và chống UAV, ưu tiên các sản phẩm của ngành công nghiệp quốc phòng châu Âu.
Trước đó, hàng loạt sân bay và căn cứ quân sự ở châu Âu phải tạm ngừng hoạt động sau khi phát hiện UAV xâm nhập không phận. Chủ tịch EC Ursula von der Leyen gọi những hành động này là “chiến tranh hỗn hợp”, cho rằng dù không thể quy trách nhiệm cho Nga trong mọi sự cố, song cần phải cảnh giác trước mọi âm mưu chia rẽ trong lòng châu Âu. Trong khi đó, Nga đã lên tiếng bác bỏ mọi cáo buộc.
Một trọng tâm khác của hội nghị là năng lực phòng thủ và công nghiệp quốc phòng châu Âu. Bộ trưởng Quốc phòng Bỉ T.Francken cho rằng, các nước cần đẩy nhanh việc tăng cường năng lực phòng không, nâng mức dự trữ và mở rộng sản xuất quốc phòng. Ông cũng nhấn mạnh việc cập nhật công nghệ cần được tiến hành thường xuyên do các hệ thống và thiết bị quân sự đang thay đổi nhanh chóng.
Về vấn đề hợp tác quốc phòng xuyên Đại Tây Dương, Đại sứ Mỹ tại NATO Matthew Whitaker khẳng định, Washington tiếp tục duy trì cam kết đối với an ninh châu Âu, đồng thời kêu gọi các đồng minh tăng cường đóng góp cho năng lực phòng thủ chung. Trong khi đó, Đại sứ Mỹ tại EU Andrew Puzder cho rằng, trong mua sắm quốc phòng, năng lực và khả năng đáp ứng nên được ưu tiên thay vì chỉ dựa trên xuất xứ của sản phẩm. Ông Puzder đề xuất cách tiếp cận “Made in NATO”, theo đó các nước thành viên có thể mở rộng hợp tác trong chuỗi cung ứng và mua sắm quốc phòng.
Các nội dung được thảo luận tại Hội nghị Quốc phòng và Không gian châu Âu cho thấy những vấn đề như đẩy mạnh năng lực phòng thủ, tăng cường phát triển công nghiệp quốc phòng và công nghệ mới, bảo vệ an ninh cơ sở hạ tầng và các hình thức đe dọa phi truyền thống đang ngày càng được chú trọng trong các cuộc thảo luận về an ninh của giới chức “lục địa già”.
AN LINH