Tại tổ 2B, phường Bắc Kạn, ông Lý Kim Báo là gương điển hình của phong trào trồng rừng tại địa phương. Từ hai bàn tay trắng, sau nhiều năm gây dựng, đến nay, ông Báo sở hữu hơn 12ha rừng trồng các loại keo, mỡ, quế.
Ông Báo chia sẻ, vài chục năm trước, ông nhận đất để trồng rừng. Ban đầu cũng chỉ nghĩ đơn giản là nhận đất, trồng rừng để được hỗ trợ gạo. Nhưng sau nhiều năm, nhận thấy hiệu quả bền vững từ rừng trồng, ông đã tập trung trồng rừng bài bản, có định hướng cụ thể.
Đến nay, ông Báo đã có 1ha rừng mỡ, 1ha rừng keo và khoảng 10ha rừng quế. Trong số diện tích trồng quế có một nửa là rừng từ 1 đến 10 năm tuổi, còn lại từ 10 đến 15 năm tuổi. Theo giá thị trường, riêng diện tích 10 đến 15 năm tuổi cho giá trị từ 1,2 đến 1,3 tỷ đồng/ha.
Vùng trọng điểm rừng trồng, cũng là nơi có phong trào trồng rừng mạnh mẽ của Thái Nguyên là tại 37 xã, phường phía bắc. Khu vực này hiện đã có hơn 100.000 ha rừng trồng, là sinh kế chính giúp thoát nghèo và làm giàu cho nhiều nông hộ.
Tại xã Bằng Thành, hiện trong tổng số hơn 10.500ha rừng tự nhiên, xã đã có gần 2.500ha rừng trồng. Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hoàng Văn Tiền, xã đã triển khai các chương trình, dự án, chính sách phát triển lâm nghiệp, chú trọng vận động người dân lựa chọn các loại cây lâm nghiệp phù hợp, có giá trị kinh tế như hồi, mỡ, quế, từng bước nâng cao năng suất, chất lượng rừng trồng và hiệu quả sử dụng đất lâm nghiệp.
Thay đổi lớn nhất là việc các địa phương đã chuyển trọng tâm trồng rừng từ tăng trưởng diện tích sang tăng trưởng về chất lượng thông qua mở rộng các diện tích rừng FSC (khu vực rừng được quản lý và khai thác theo các tiêu chuẩn phát triển bền vững).
Tại xã Thanh Thịnh, tỷ lệ che phủ rừng của xã đạt 77,26%; duy trì ổn định hơn 3.628ha rừng được cấp chứng chỉ FSC; diện tích trồng rừng sau khai thác đạt 220ha, bằng 110% kế hoạch năm, tạo nền tảng thực hiện mục tiêu trồng mới 1.000ha rừng giai đoạn 2026-2030.
Địa phương đang tiếp tục rà soát diện tích đủ điều kiện để mở rộng thêm khoảng 400ha rừng đạt chứng chỉ FSC, đồng thời phối hợp các hợp tác xã, doanh nghiệp triển khai các dự án phát triển rừng gỗ lớn và từng bước tiếp cận cơ chế phát triển tín chỉ carbon.
Theo Sở Nông nghiệp và môi trường tỉnh Thái Nguyên, riêng năm 2025, toàn tỉnh đã cấp mới hơn 23.500ha rừng đạt chứng chỉ FSC, nâng tổng diện tích rừng được cấp chứng chỉ lên trên 37.500ha, vượt mục tiêu kế hoạch giai đoạn 2021-2025.
Việc mở rộng diện tích rừng đạt chứng chỉ không chỉ nâng cao giá trị rừng trồng mà còn góp phần hình thành vùng nguyên liệu gỗ hợp pháp, tạo lợi thế cạnh tranh cho ngành chế biến gỗ và đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế.
Song song với phát triển vùng nguyên liệu, Thái Nguyên cũng tập trung thu hút đầu tư công nghiệp chế biến gỗ vào các khu, cụm công nghiệp. Tại Khu công nghiệp Thanh Bình, các nhà máy chế biến gỗ tại đây là nơi tiêu thụ chính gỗ nguyên liệu cho vùng phía bắc tỉnh.
Theo Phó Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Kẻ Gỗ Trịnh Đức Kiên, công ty đầu tư, cùng địa phương xây dựng vùng rừng FSC tại Nghĩa Tá và Yên Phong. Gỗ nguyên liệu thu mua được chế biến để xuất khẩu.
Cho đến nay, ngoài các cơ sở sản xuất quy mô vừa và nhỏ, Thái Nguyên đã thu hút nhiều dự án chế biến gỗ có quy mô lớn, từng bước hình thành ngành công nghiệp chế biến lâm sản theo hướng hiện đại.
Tiêu biểu là Nhà máy sản xuất ván MDF của Công ty Dongwha Việt Nam, công suất 300.000m³/năm; Công ty Giấy Hoàng Văn Thụ, công suất 100.000 tấn/năm; Công ty trách nhiệm hữu hạn Lechenwood Việt Nam; Công ty cổ phần đầu tư Govina; Chi nhánh Công ty trách nhiệm hữu hạn Sản xuất và Thương mại Hồng Ngọc; Chi nhánh Công ty trách nhiệm hữu hạn Kẻ Gỗ…
Theo Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên, giai đoạn 2021-2025, giá trị sản xuất lâm nghiệp của tỉnh tăng bình quân 6,5%. Tỉnh đã hoàn thành vượt mức kế hoạch thực hiện đề án trồng một tỷ cây xanh. Diện tích trồng rừng gỗ lớn đạt trên 42.000ha.
Trên địa bàn tỉnh có 746 cơ sở chế biến, kinh doanh lâm sản, đã có một số công ty lớn đầu tư vào chế biến lâm sản, các sản phẩm gỗ có quy mô lớn. Các mặt hàng lâm sản của tỉnh đã được xuất khẩu ra thị trường thế giới như: Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, Malaysia, Trung Quốc…
Thái Nguyên đặt mục tiêu đến năm 2030, diện tích rừng gỗ lớn và diện tích rừng được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững đạt 20% tổng diện tích rừng trồng sản xuất. Diện tích trồng rừng hằng năm đạt 6.000ha; sản lượng khai thác lâm sản bình quân 700.000m3/năm. Nâng cao giá trị gia tăng sản phẩm gỗ qua chế biến; nâng cao tỷ lệ sử dụng gỗ nguyên liệu trong tỉnh. Đồng thời, phổ biến, hướng dẫn, tăng cường năng lực, thông tin cho các bên có liên quan về dịch vụ carbon rừng, phương thức tạo và trao đổi, thương mại tín chỉ carbon rừng.
TUẤN SƠN