Thanh long đẹp thiếu hàng, loại xấu giá rớt thảm, nhiều nơi cho bò ăn!

Nguyên nhân là do phần lớn nhà vườn đã thu hoạch xong, hoặc nếu còn thì thanh long vụ mùa chất lượng không cao, tỷ lệ hàng đẹp để bán được giá cao rất hiếm. 

Thanh long đẹp thiếu hàng, loại xấu chỉ để… cho bò ăn

Anh Nguyễn Đồng - chủ vựa thu mua thanh long tại xã Tân Thuận Bình (Đồng Tháp) cho biết, sau thời gian giảm sâu, giá thanh long tại Đồng Tháp đang tăng trở lại.

So với khoảng 10 ngày trước, giá thanh long các loại đã tăng khoảng 5.000 đồng/kg. Thanh long ruột đỏ loại 2 hiện được thương lái thu mua tại vườn với giá 23.000-25.000 đồng/kg, loại 3 từ 12.000-14.000 đồng/kg, loại 4 từ 5.000-7.000 đồng/kg.

Theo anh Đồng, thời điểm này đang dần vào cuối vụ nên nguồn cung không còn nhiều, thúc đẩy giá thanh long tăng. Nhiều vườn thanh long cũng đã thu hoạch xong, đang chuẩn bị xông đèn để xử lý ra hoa vụ nghịch.

Ông Đỗ Thanh Hiệp - Giám đốc HTX Thanh long sạch Hòa Lệ (xã Hàm Thuận, tỉnh Lâm Đồng) cũng cho biết, bà con đang thu hoạch vụ thanh long chính trong năm, thường gọi là “hàng mùa”. Sau đợt thu hoạch này, nông dân sẽ chăm sóc vườn thanh long vụ nghịch, bắt đầu từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau.

Với vụ thuận, cây thanh long không phải xử lý ra hoa bằng phương pháp xông đèn nên chi phí thấp hơn. Tuy vậy, vào cuối vụ, mưa nhiều khiến chất lượng thanh long giảm. Nấm bệnh và rầy nâu gây hại cũng ảnh hưởng đến vỏ trái, làm giảm tỷ lệ thanh long đạt chất lượng cao. Thậm chí, nhiều vườn không có trái loại 1, số trái đạt loại 2 cũng rất ít, trong khi loại 3 và loại 4 chiếm tỷ lệ lớn.

Khi chất lượng trái thấp, phần lớn thanh long chỉ được tiêu thụ tại thị trường nội địa hoặc phải xuất khẩu với giá thấp. Vì vậy, dù giá thanh long đã tăng trở lại nhưng không nhiều vườn đạt được yêu cầu về chất lượng. Một số vườn thậm chí không tìm được đầu ra, phải đổ bỏ hoặc tận dụng làm thức ăn cho bò.

Tại TPHCM, các vựa trái cây đang rao bán thanh long với giá 10.000-15.000 đồng/kg đối với hàng đẹp, trong khi hàng xấu hơn có giá chỉ từ 5.000-8.000 đồng/kg.

Chị Hoàng Diễm, ngụ phường Tam Bình, TPHCM, cho biết giá thanh long hiện không cao. Tuy nhiên, đây không phải loại trái cây được gia đình chị ưa chuộng nên chỉ mua một lượng nhỏ để ủng hộ người bán quen.

Có phải vườn thanh long nào cũng rớt giá?

Chia sẻ với Dân trí, ông Nguyễn Đình Tùng - Tổng giám đốc Vina T&T Group cho rằng, không thể đánh đồng giá bán đối với tất cả thanh long trên thị trường.

Những lô hàng đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu vẫn có thị trường và mức giá tương đối tốt, trong khi sản phẩm không đủ điều kiện xuất khẩu phải tìm đầu ra ở các thị trường khác với mức giá thấp hơn nhiều.

Ông dẫn chứng, doanh nghiệp của ông hiện thu mua thanh long để xuất khẩu sang các thị trường Nhật Bản, Úc… với giá khoảng 24.000 đồng/kg, trong khi thanh long từ những vườn không đạt chất lượng chỉ có giá 2.000-5.000 đồng/kg.

Còn theo ông Đỗ Thanh Hiệp, nghịch lý là dù thanh long đang vào mùa thu hoạch, phần lớn nhà vườn vẫn phải bán với giá rẻ thì lượng hàng đạt tiêu chuẩn xuất khẩu sang các thị trường như Nhật Bản, Úc… vẫn đang thiếu hàng để cung ứng cho đối tác.

Trên thực tế, để đáp ứng yêu cầu của những thị trường này, sản phẩm phải đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về chất lượng và quy trình sản xuất.

“Trồng thanh long chất lượng cao tốn thời gian và nhiều công sức, ít nhất phải theo đuổi từ 2-3 năm mới cải thiện được chất lượng. Do đó, nhiều nhà vườn bỏ cuộc, quay sang sản xuất tự do. Mà trồng tự do thì giá thả nổi, lên xuống rất bấp bênh”, ông Hiệp chia sẻ.

Ông Nguyễn Văn Mười - Phó Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VINAFRUIT) cũng chia sẻ, về lâu dài để cây thanh long phát triển bền vững, bài toán không chỉ nằm ở năng suất mà còn ở việc nâng cao chất lượng, giảm giá thành, ổn định đầu ra và đa dạng hóa thị trường.

Thay vì tiếp tục mở rộng diện tích, người dân và doanh nghiệp cần chủ động sản xuất theo hướng bền vững, đáp ứng các chứng nhận như GlobalGAP, ứng dụng công nghệ chong đèn tiết kiệm điện và phát triển chế biến sâu như nước ép, thanh long sấy, bánh mứt.

Việc đa dạng hóa thị trường và tăng tỷ lệ sản phẩm đạt chuẩn xuất khẩu không chỉ giúp thanh long tiếp cận các thị trường có giá trị cao mà còn góp phần giảm áp lực khi nguồn cung tăng mạnh vào vụ thu hoạch.

“Nông dân có thể giảm bớt diện tích thanh long chính vụ, đẩy mạnh chăm sóc vụ nghịch để tránh đụng mùa với các nước trong khu vực như Trung Quốc, Thái Lan hay Indonesia… Qua đó, điều chỉnh lại vùng trồng và mùa vụ của thanh long Việt Nam”, ông Mười cho biết.

Thái Lan, UAE... tăng mạnh mua thanh long Việt Nam

Bên cạnh thị trường Trung Quốc, thanh long Việt Nam cũng ghi nhận một số tín hiệu tích cực tại các thị trường khác trong thời gian qua.

Trong 7 tháng đầu năm, Thái Lan đẩy mạnh thu mua thanh long Việt Nam, với kim ngạch đạt 18,7 triệu USD, tăng gần 154% so với năm trước.

Hay như tại Trung Đông, nhu cầu đối với thanh long Việt Nam cũng gia tăng rõ rệt, riêng UAE tăng hơn 57%, góp phần mở rộng đầu ra.