12 Làng Thanh niên lập nghiệp khu vực biên giới, xã đặc biệt khó khăn đã được những người trẻ xung phong đảm nhận, triển khai trong nhiệm kỳ 2012-2017, qua đó phát huy vai trò xung kích, tình nguyện lập thân, lập nghiệp của đoàn viên, thanh niên, phát triển kinh tế xã hội, giữ vững an ninh-quốc phòn...
Trong nhiệm kỳ 2012-2017, đông đảo người trẻ đã tích cực tham gia, triển khai hiệu quả phong trào "Xung kích, tình nguyện phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc". Lực lượng thanh niên xung phong đã đảm nhận, triển khai thực hiện 12 dự án Làng Thanh niên lập nghiệp khu vực biên giới, xã đặc biệt khó khăn ở các tỉnh miền núi phía Bắc, miền Trung, Tây Nguyên.
Làng thanh niên lập nghiệp hướng tới mục tiêu phát huy vai trò ung kích, tình nguyện lập thân, lập nghiệp của đoàn viên, thanh niên, phát triển kinh tế xã hội, giữ vững an ninh-quốc phòng tại địa phương. Khai thác, sử dụng có hiệu quả tiềm năng đất đai, tài nguyên, phát triển kinh tế hàng hóa. Xây dựng khu dân cư có đời sống văn hóa tiến bộ, giữ gìn bản sắc dân tộc.
Tiêu biểu,dự án Làng Thanh niên lập nghiệp Lùng Vai (tỉnh Lào Cai) đã được khởi công xây dựng tại địa điểm thuộc xã đặc biệt khó khăn, có vị trí quan trọng về quốc phòng an ninh biên giới. Đây là dự án đầu tiên triển khai Đề án quy hoạch xây dựng các Làng TNLN giai đoạn 2014 – 2020
Dự kiến được hoàn thành năm 2018, Làng Thanh niên lập nghiệp Lùng Vai sẽ duy trì và tiếp nhận 160 hộ thanh niên dân tộc thiểu số đến lập nghiệp tại làng, và dự án được thực hiện đúng tiến độ sẽ tạo ra việc làm, ổn định đời sống cho trên 300 lao động thường xuyên trong vùng dự án và trên 200 lao động thời vụ. Đặc biệt làng thanh niên sẽ tập hợp đông đảo đoàn viên thanh niên tham gia các hoạt động Đoàn, Hội là lực lượng dân quân tự vệ lớn mạnh, vừa sản xuất vừa góp phần thường trực giữ gìn bào vệ vững chắc đường biên của Tổ quốc
Làng Thanh niên lập nghiệp biên giới Minh Tân (Vị Xuyên, Hà Giang) được xây dựng tại xã nghèo Minh Tân - có tốc độ tăng trưởng kinh tế chậm, cơ sở hạ tầng chưa được đầu tư, đường đi lại khó khăn, nhiều thôn chưa có điện lưới quốc gia. Dân cư trong xã chủ yếu là người dân tộc thiểu số nên khả năng tiếp thu về tiến bộ KHKT còn hạn chế, số hộ nghèo, cận nghèo chiếm trên 70%
Được khởi công vào tháng 7/2015, Làng TNLN biên giới Minh Tân xây dựng tại thôn Phìn Sảng có quy mô 1.089 ha đất tự nhiên với tổng dự toán gần 50 tỷ đồng. Các hạng mục của dự án gồm: Xây dựng đường giao thông, các công trình nhà văn hóa thôn, nhà ở, nơi lưu trú của giáo viên điểm trường, nhà kho; Công trình cấp nước sạch sinh hoạt, cấp điện
Sau hơn 2 năm thực hiện, đến nay dự án đã hoàn tất việc đền bù, giải phóng mặt bằng; thi công xong con đường từ trung tâm xã vào thôn Phìn Sảng, các hạng mục đường giao thông khác đang tiến hành phá mở nền đường, xây cống rãnh, chuẩn bị rải nhựa. Hạng mục nhà văn hóa thôn, nhà ở, nhà lưu trú giáo viên... đã hoàn thành; chuẩn bị thi công hạng mục điện, nước. ( Trong ảnh, con đường từ thôn Bản Hình vào trung tâm thôn Phìn Sảng đang được gấp rút thi công. Ảnh: Phạm Hoan)
Theo Quyết định phê duyệt Đề án quy hoạch xây dựng Làng Thanh niên lập nghiệp giai đoạn 2013-2020 (Quyết định số 1912/QĐ-TTg ngày 20/12/2012) và được Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phê duyệt dự án, 15 Làng Thanh niên lập nghiệp tại các tỉnh: Lào Cai, Yên Bái, Sơn La, Hà Giang, Lạng Sơn, Tuyên Quang, Bắc Kạn, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Ninh Thuận, Kon Tum.
Triển khai phong trào xung kích giai đoạn 2012-2017, lực lượng thanh niên xung phong đã đảm nhận 12 dự án Làng Thanh niên lập nghiệp tại các xã đặc biệt khó khăn dọc dải biên giới miền núi phía Bắc, miền Trung và Tây Nguyên. Mô hình này hướng tới mục tiêu khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai, phát triển kinh tế hàng hóa, đồng thời tạo dựng các khu dân cư văn hóa tiến bộ. Đây là chủ trương chiến lược kết hợp chặt chẽ giữa an sinh xã hội với nhiệm vụ củng cố an ninh quốc phòng nơi phên giậu Tổ quốc.
Tại tỉnh Lào Cai, dự án Làng Thanh niên lập nghiệp Lùng Vai mở đầu cho đề án quy hoạch giai đoạn 2014-2020 nhằm tiếp nhận 160 hộ đồng bào dân tộc thiểu số. Công trình dự kiến hoàn thành vào năm 2018, bảo đảm việc làm cho hơn 300 lao động thường xuyên và khoảng 200 nhân công thời vụ. Cùng với tăng trưởng kinh tế, lực lượng thanh niên tại đây trở thành hạt nhân nòng cốt trong phong trào dân quân tự vệ, trực tiếp tham gia bảo vệ đường biên mốc giới.
Tương tự, Làng Thanh niên lập nghiệp biên giới Minh Tân tại huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang được khởi công tháng 7/2015 trên quy mô 1.089 ha với tổng mức đầu tư gần 50 tỷ đồng. Dự án đã tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng tại địa bàn có hơn 70% hộ nghèo bằng việc hoàn thiện giải phóng mặt bằng, làm đường giao thông liên thôn và xây dựng nhà lưu trú cho giáo viên. Sự hiện diện của các điểm định cư thanh niên tiếp tục khẳng định vai trò xung kích trong việc thay đổi diện mạo kinh tế vùng biên.
