U mỡ dưới da phần lớn là lành tính, tuy nhiên người bệnh không nên chủ quan khi xuất hiện thêm các triệu chứng khác - Ảnh minh họa: BVCC
Theo bác sĩ Nguyễn Lê Duy - Khoa ngoại thần kinh, Bệnh viện 19-8, u mỡ (lipoma) là khối u lành tính của mô mềm, hình thành từ các tế bào mỡ trưởng thành. Khối u thường phát triển chậm, ít gây triệu chứng và phần lớn không nguy hiểm.
Tuy nhiên, khi xuất hiện ở vùng đầu - cổ, việc nhận biết đúng tính chất khối u có ý nghĩa quan trọng do khu vực này tập trung nhiều mạch máu, dây thần kinh và các cơ quan quan trọng.
Nhận biết u mỡ qua những dấu hiệu nào?
Bác sĩ Duy cho hay u mỡ điển hình thường có đặc điểm là mềm, bề mặt nhẵn, ranh giới tương đối rõ và có thể di động dưới da. Khối u thường không gây đau, vùng da bên trên không có thay đổi đáng kể.
Kích thước u mỡ có thể dao động từ vài milimét đến nhiều centimet. Khối u thường lớn lên từ từ, đôi khi tồn tại trong thời gian dài mà không gây ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe.
Tuy nhiên, chỉ dựa vào cảm giác sờ thấy khối u mềm hay cứng là chưa đủ để xác định đó có phải u mỡ hay không. Những khối bất thường dưới da có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm nang, hạch hoặc các loại u mô mềm khác.
Một số trường hợp cần được thăm khám và thực hiện các xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh phù hợp để xác định bản chất tổn thương.
Khi nào cần kiểm tra?
Theo bác sĩ Duy, người có khối bất thường ở vùng đầu - cổ nên đi khám nếu nhận thấy khối u tăng kích thước nhanh, cứng, ít di động, gây đau hoặc nằm sâu dưới da. Những khối u có kích thước lớn, đặc biệt từ 5cm trở lên, cũng cần được đánh giá kỹ hơn.
Ngoài ra, nếu khối u đi kèm các biểu hiện như khó nuốt, khó thở, khàn giọng hoặc xuất hiện hạch cổ, người bệnh cần được thăm khám để tìm nguyên nhân.
Các triệu chứng này không đồng nghĩa với việc khối u là ác tính, nhưng có thể cho thấy tổn thương cần được đánh giá chuyên sâu.
Tùy vị trí, kích thước và đặc điểm khối u, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm, chụp cộng hưởng từ hoặc các phương pháp chẩn đoán khác.
Trong một số trường hợp, sinh thiết hoặc xét nghiệm mô bệnh học là cần thiết để xác định chính xác bản chất khối u.
Không phải u mỡ nào cũng cần phẫu thuật
Với những khối u mỡ nhỏ, ổn định, không gây triệu chứng và có đặc điểm lành tính, người bệnh có thể được hướng dẫn theo dõi định kỳ mà chưa cần phẫu thuật.
Phẫu thuật thường được cân nhắc khi khối u gây đau hoặc chèn ép, ảnh hưởng đến chức năng và thẩm mỹ, tiếp tục phát triển, hoặc có đặc điểm bất thường khiến bác sĩ cần lấy bệnh phẩm để xác định chẩn đoán.
Việc lựa chọn phương pháp điều trị phụ thuộc vào vị trí, kích thước, mức độ ảnh hưởng của khối u và kết quả thăm khám. Đối với khối u vùng đầu - cổ, bác sĩ cần đánh giá tương quan với các cấu trúc giải phẫu quan trọng để lựa chọn hướng xử trí phù hợp, hạn chế nguy cơ tổn thương các mô xung quanh.
Theo bác sĩ Duy, người bệnh không nên tự cho rằng một khối bất thường dưới da là u mỡ chỉ vì khối u không đau hoặc phát triển chậm. Việc tự điều trị, chọc hút hay tác động vào khối u tại nhà có thể gây tổn thương và làm chậm quá trình chẩn đoán.
Phần lớn u mỡ là lành tính, nhưng điều quan trọng là phải xác định đúng bản chất khối u. Khi xuất hiện khối bất thường ở vùng đầu - cổ, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám, tư vấn và lựa chọn phương án theo dõi hoặc điều trị phù hợp.
Hy hữu khối u mỡ hơn 1kg ở ‘chỗ ấy’Hơn 1 năm nay, người đàn ông 44 tuổi phát hiện khối u lớn vùng bìu to lên bất thường khiến anh cảm thấy căng tức, phiền toái. Các bác sĩ nhận định đây là trường hợp đặc biệt, hiếm gặp khi phát hiện khối u mỡ nặng tới hơn 1kg ở... bìu.