Thí điểm luật sư công: 'Tránh việc chạy theo số lượng, lợi dụng quy định để hưởng chế độ'

Ngày 29-9, Bộ Tư pháp tổ chức hội nghị triển khai nghị quyết số 24/2026/QH16 về việc thí điểm thực hiện chế định luật sư công.

Luật sư công phải chú trọng chất lượng, không chạy theo số lượng

Tại hội nghị, ông Lê Xuân Hồng, Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp (Bộ Tư pháp), cho biết việc thí điểm luật sư công được tổ chức và thực hiện tại 8 bộ, ngành và 10 tỉnh, thành phố. Thời gian thực hiện thí điểm 2 năm, từ 1-10-2026 đến hết ngày 30-9-2028.

Theo ông Hồng, tiêu chuẩn của luật sư công gồm là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước; có tư tưởng chính trị vững vàng, đạo đức nghề nghiệp trong sáng, liêm chính; có đủ tiêu chuẩn luật sư để được cấp chứng chỉ hành nghề luật sư theo quy định của Luật Luật sư; có ít nhất 5 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực pháp luật hoặc kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn pháp luật hoặc giải quyết vụ, việc pháp lý.

Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp cho hay nguồn hình thành luật sư công gồm 2 nguồn cơ bản. Thứ nhất là tại chỗ là những cán bộ công chức, viên chức, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước, sĩ quan quân đội, công an có đủ tiêu chuẩn để cấp chứng chỉ luật sư.

Thứ hai là thu hút các luật sư ở ngoài, người có trình độ chuyên môn, chuyên gia, nhà khoa học... để tuyển dụng vào bộ máy của cơ quan theo chế độ tuyển dụng người có năng lực, có khả năng làm việc trong cơ quan nhà nước, làm luật sư công.

"Khi xây dựng đội ngũ luật sư công, các cơ quan thực hiện thí điểm căn cứ vào tình hình thực tế cũng như nhu cầu sử dụng luật sư công để xác định số lượng luật sư công. 

Đồng thời chú trọng đến chất lượng đội ngũ luật sư công để phát huy hiệu quả việc thực hiện chế định này. Tránh việc chạy theo số lượng gây lãng phí, lợi dụng quy định pháp luật để hưởng chế độ, chính sách", ông Hồng nhấn mạnh. 

Về phạm vi công việc, luật sư công thực hiện các nhiệm vụ tư vấn, đại diện, tham gia tố tụng, giải quyết các vụ kiện, tranh chấp trong nước và quốc tế về đầu tư, thương mại, công pháp quốc tế, tư pháp quốc tế, hành chính, dân sự.

Luật sư công cũng tham gia tư vấn pháp lý trong quá trình xây dựng, triển khai các dự án kinh tế - xã hội; tư vấn và tham gia giải quyết các vụ, việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài. Phạm vi hoạt động của luật sư công không bao gồm hoạt động trợ giúp pháp lý và không trùng lặp với hoạt động của pháp chế của cơ quan, đơn vị.

Ngoài giải quyết các vụ việc có tính chất pháp lý, luật sư công còn phải thực hiện các nhiệm vụ của cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân theo quy định của pháp luật. 

Theo ông Hồng, quy định này để luật sư công có trách nhiệm bảo đảm thực hiện tốt vai trò luật sư, đồng thời vẫn bảo đảm việc thực hiện nhiệm vụ của cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang để không ảnh hưởng đến việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, đơn vị quản lý.

Rà soát theo nội dung, nhu cầu, tính chất công việc

Tại hội nghị, nhiều đại biểu tại các bộ, ngành, địa phương cũng đã trình bày tham luận, ý kiến liên quan đến việc triển khai thí điểm luật sư công. Ông Lê Trường Sơn, Phó chủ tịch UBND TP Đồng Nai, cho biết về danh sách luật sư công thành phố dự kiến có khoảng 81 người. 

Trong đó phân loại cụ thể gồm nhóm những người đã có chứng chỉ hành nghề luật sư và các trường hợp cùng đối tượng được miễn đào tạo, miễn tập sự hành nghề luật sư theo quy định của Luật Luật sư là 5 người.

Tiếp đó là nhóm những người có giấy chứng nhận hoàn thành khóa đào tạo nghề luật sư và các trường hợp đối tượng miễn giảm đào tạo tập sự hành nghề luật sư 4 tháng (gồm chuyên viên chính, nghiên cứu viên chính, giảng viên chính trong lĩnh vực pháp luật) có khoảng 76 người. Trong đó, cấp tỉnh 54 người và cấp xã 57 người. 

• 

  Bộ Chính trị cho phép thí điểm luật sư công tại 8 bộ, 10 tỉnh, thànhĐỌC NGAY

"Sắp tới chúng tôi cũng sẽ rà soát để không đi theo số lượng mà đi theo nội dung, tính chất công việc, nhu cầu của thành phố Đồng Nai trên 4 lĩnh vực để dự kiến thành lập các tổ, phân công đối với đội ngũ này. 

Giai đoạn một đảm bảo đáp ứng được công việc. Sau đó theo nội dung, số lượng, tính chất công việc lúc đó có sự điều chỉnh cho đảm bảo", ông Sơn nói. 

Tuy nhiên, ông Sơn cho hay "ở những lĩnh vực nhạy cảm, thông tin bí mật nhà nước, đối với lực lượng luật sư công nằm ngoài các cơ quan quản lý nhà nước là vấn đề chúng tôi đang lo lắng". 

"Đối với những cán bộ tham gia làm luật sư công thuộc đảng viên, thuộc cơ quan nhà nước có thể yên tâm một phần, nhưng những người bên ngoài mời vào thì vẫn thấy còn sự băn khoăn", ông Sơn bày tỏ.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú sau đó đã giải đáp về việc bảo mật thông tin đối với công chức là luật sư công nhưng ở các đơn vị khác không phải đơn vị đang có vấn đề, vụ việc pháp lý cần xử lý.

Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú cho hay ngoài trách nhiệm của cán bộ công chức nói chung thì trong văn bản giao việc cũng có thể đề cập, yêu cầu đến vấn đề bảo mật thông tin. Đây cũng là một cách để đảm bảo vấn đề bảo mật bí mật nhà nước trong xử lý công việc liên quan. 

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình Quốc hội dự án nghị quyết thí điểm chế định luật sư công. Trong đó, đề xuất sĩ quan công an, quân đội, cán bộ có thể là luật sư công.