Thoát khỏi vùng sạt lở, những hộ dân ở Ia Ly an cư nơi nhà mới
Nguồn ảnh: Thanh Niên
Sau nhiều năm sống trong khu vực thường xuyên sạt lở, 5 hộ dân ở xã Ia Ly (Gia Lai) đã được bố trí đất tái định cư và xây dựng nhà ở mới.
Ngày 21.9, ông Rơ Châm Tâm, Phó chủ tịch UBND xã Ia Ly, cho biết khu tái định cư xen ghép tại thôn Ia Lâm, thuộc tổ dân phố 1, xã Ia Ly được bố trí cho 6 hộ dân thuộc vùng thiên tai. Trong đó, 5 hộ đã được cấp đất ở và chủ động xây dựng nhà mới phù hợp điều kiện gia đình.
Theo ông Tâm, chủ đầu tư khu tái định cư là Ban Quản lý các dự án đầu tư và xây dựng tỉnh Gia Lai. Mỗi lô đất tái định cư rộng khoảng 500 - 550 m². Trước đó, UBND xã Ia Ly đã chi trả cho 5 hộ tổng cộng hơn 900 triệu đồng, trong đó có khoản hỗ trợ nhà ở 60 triệu đồng/hộ.
Xây nhà mới sau những lần sạt lở
Những hộ dân này trước đây sống dọc đường Lê Hồng Phong, đoạn đường thường xuyên xảy ra sạt lở từ năm 2021. Sau mỗi trận mưa, mặt đường lại xuất hiện các vết nứt, đất nông nghiệp và nhà cửa bị cuốn xuống vực.
Căn nhà mới của gia đình bà Nguyễn Thị Huyền tại khu tái định cư
ẢNH: TRẦN HIẾU
Gia đình ông Lê Văn Yên đã sống tại khu vực này hơn 30 năm. Năm 2023, ông xây dựng căn nhà kiên cố nhưng đến cuối năm 2025, sau một trận mưa lớn, phần lớn công trình bị đổ xuống vực sâu gần 20 m. Hiện căn nhà chỉ còn bức tường phía trước và cổng ra vào. Chính quyền địa phương đã hỗ trợ gia đình chuyển đến nơi ở tạm.
Tháng 3 năm nay, gia đình ông Yên được giao lô đất khoảng 500 m², cách đoạn đường sạt lở khoảng 700 m. Đây cũng là một trong những hộ khởi công xây dựng nhà mới sớm nhất tại khu tái định cư.
Gia đình bà Nguyễn Thị Huyền cũng được cấp hơn 500 m² đất. Bà Huyền cho biết gia đình đồng thuận chuyển đến nơi ở mới ngay khi có chủ trương, bởi nhiều năm qua luôn sống trong lo lắng mỗi khi mùa mưa đến, nhất là những đêm mưa lớn.
Ngoài các khoản hỗ trợ của nhà nước tổng cộng 640 triệu đồng, vợ chồng bà Huyền đầu tư thêm hơn 200 triệu đồng để xây căn nhà mới rộng hơn 130 m².
Vẫn còn đất sản xuất ở khu vực sạt lở
Dù chuyển đến nơi ở mới, nhiều gia đình vẫn còn nương rẫy tại khu vực bị sạt lở. Ông Trần Đệ cho biết gia đình có hơn 2 ha đất trồng cao su, cà phê và một ít cây ăn trái. Sạt lở đã làm mất khoảng 2.000 m² đất, khiến 200 cây cà phê bị thiệt hại. Hiện gia đình ông vẫn canh tác trên phần diện tích đất còn lại.
Người dân vùng sạt lở đã chuyển đến nơi ở mới an toàn hơn
ẢNH: TRẦN HIẾU
Đối với đoạn đường Lê Hồng Phong bị sạt lở, xã Ia Ly đã đặt biển cấm người dân lưu thông. Theo ông Rơ Châm Tâm, khu vực này có tầng địa chất yếu nên địa phương đang phối hợp với đơn vị thủy điện để xây dựng phương án mở tuyến đường mới an toàn hơn. Tuyến đường này do Tập đoàn Điện lực Việt Nam xây dựng để phục vụ việc đi vào Trạm OPY 500 kV và khu sản xuất của nhiều hộ dân xã Ia Ly.
Trong 6 hộ, với tổng cộng 20 nhân khẩu thuộc vùng thiên tai, hộ ông Nguyễn Văn Chí không được cấp đất tái định cư do đã có đất ở nơi khác trên địa bàn xã. Đây là quy định về cấp đất tái định cư vùng thiên tai khẩn cấp của UBND tỉnh Gia Lai.
Theo báo cáo, đến nay gia đình ông Chí chưa nhận tiền bồi thường về đất và tài sản, chưa xây dựng nhà ở mới và chưa nhận hỗ trợ trực tiếp.
UBND xã Ia Ly đã làm việc trực tiếp với gia đình ông Chí để giải thích quy định, vận động gia đình thực hiện. Xã đồng thời đề nghị Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng Ban Quản lý các dự án đầu tư xây dựng tỉnh báo cáo UBND tỉnh Gia Lai, đề xuất phương án giải quyết.
Ngày 21.9, ông Rơ Châm Tâm, Phó chủ tịch UBND xã Ia Ly, cho biết khu tái định cư xen ghép tại thôn Ia Lâm, thuộc tổ dân phố 1, đang đón những hộ dân rời vùng sạt lở nguy hiểm. Khu tái định cư được bố trí cho 6 hộ, gồm tổng cộng 20 nhân khẩu, từng sinh sống tại khu vực thường xuyên bị thiên tai đe dọa. Trong số đó, 5 hộ đã được cấp đất ở, chủ động xây dựng nhà mới theo khả năng tài chính, nhu cầu sinh hoạt và điều kiện riêng của từng gia đình.
Chủ đầu tư khu tái định cư là Ban Quản lý các dự án đầu tư và xây dựng tỉnh Gia Lai, với mỗi lô đất rộng khoảng 500 - 550 m². Trước đó, UBND xã Ia Ly đã chi trả cho 5 hộ tổng cộng hơn 900 triệu đồng, trong đó khoản hỗ trợ nhà ở được tính 60 triệu đồng mỗi hộ. Những căn nhà mới dần hình thành, mang lại cảm giác ổn định hơn cho các gia đình từng nhiều năm sống trong nỗi thấp thỏm mỗi mùa mưa.
Trước khi chuyển đến nơi ở mới, các hộ dân sống dọc đường Lê Hồng Phong, đoạn tuyến thường xuyên xảy ra sạt lở từ năm 2021. Sau mỗi trận mưa, mặt đường lại xuất hiện thêm những vết nứt, trong khi đất nông nghiệp cùng nhà cửa có nguy cơ bị cuốn xuống vực. Những dấu vết sạt lở kéo dài khiến cuộc sống thường ngày bị đảo lộn, đặc biệt trong những đêm mưa lớn kéo dài.
Gia đình ông Lê Văn Yên đã gắn bó với khu vực này hơn 30 năm, từng xây căn nhà kiên cố vào năm 2023 để ổn định cuộc sống lâu dài. Tuy nhiên, đến cuối năm 2025, một trận mưa lớn khiến phần lớn căn nhà đổ xuống vực sâu gần 20 m, hiện chỉ còn bức tường phía trước cùng cổng ra vào. Chính quyền địa phương sau đó hỗ trợ gia đình ông Yên chuyển đến nơi ở tạm, trước khi giao lô đất mới khoảng 500 m² vào tháng 3 năm nay.
Lô đất của gia đình ông Yên nằm cách đoạn đường sạt lở khoảng 700 m, giúp gia đình có thêm khoảng cách an toàn với khu vực địa chất bất ổn. Đây cũng là một trong những hộ khởi công xây dựng nhà mới sớm nhất tại khu tái định cư, thể hiện mong muốn sớm ổn định sinh hoạt. Với người từng chứng kiến ngôi nhà của mình bị cuốn xuống vực, việc dựng lại mái ấm đồng nghĩa bắt đầu lại cuộc sống trong điều kiện yên tâm hơn.
Gia đình bà Nguyễn Thị Huyền cũng được cấp hơn 500 m² đất và đồng thuận chuyển đi ngay khi địa phương có chủ trương bố trí nơi ở mới. Bà cho biết nhiều năm qua, gia đình luôn lo lắng mỗi khi mùa mưa đến, nhất là những đêm mưa lớn khiến nguy cơ sạt lở trở nên hiện hữu. Ngoài tổng cộng 640 triệu đồng tiền hỗ trợ của Nhà nước, vợ chồng bà còn đầu tư thêm hơn 200 triệu đồng để xây căn nhà rộng hơn 130 m².
Dù đã rời nơi ở nguy hiểm, nhiều gia đình vẫn còn nương rẫy tại khu vực sạt lở và phải tiếp tục sản xuất trên phần đất chưa bị mất. Ông Trần Đệ cho biết gia đình có hơn 2 ha trồng cao su, cà phê cùng một ít cây ăn trái, nhưng sạt lở đã làm mất khoảng 2.000 m² đất và gây thiệt hại 200 cây cà phê. Đối với đoạn đường Lê Hồng Phong, xã Ia Ly đã đặt biển cấm lưu thông, đồng thời phối hợp với đơn vị thủy điện nghiên cứu tuyến đường mới an toàn hơn.
Theo ông Rơ Châm Tâm, khu vực sạt lở có tầng địa chất yếu, nên địa phương cần xây dựng phương án phù hợp trước khi mở tuyến đường thay thế. Tuyến đường mới do Tập đoàn Điện lực Việt Nam xây dựng, phục vụ việc đi vào Trạm OPY 500 kV cùng khu sản xuất của nhiều hộ dân xã Ia Ly. Riêng hộ ông Nguyễn Văn Chí chưa được cấp đất tái định cư vì đã có đất ở nơi khác trên địa bàn xã, còn địa phương đang phối hợp các cơ quan liên quan đề xuất hướng giải quyết những khoản chưa được nhận.