Vi khuẩn hoặc virus xâm nhập amidan có thể gây nhiễm trùng với các triệu chứng như mệt mỏi, sốt, đau họng, amidan sưng đỏ và xuất hiện các đốm hoặc mảng trắng. Những tổn thương này có thể khiến hơi thở có mùi hoặc gây cảm giác vướng họng trong một số trường hợp.
Viêm amidan là tình trạng amidan bị viêm, thường do virus hoặc vi khuẩn gây ra. Triệu chứng gồm amidan sưng đỏ, đau họng, khó nuốt, sốt; một số trường hợp xuất hiện các vệt hoặc đốm trắng do dịch mủ trên bề mặt amidan. Trong khi đó, mảnh vụn thức ăn, tế bào chết và vi khuẩn mắc kẹt trong các hốc amidan có thể tích tụ, vôi hóa thành những hạt màu trắng đục, thường gọi là sỏi amidan và có thể gây hôi miệng.
Viêm amidan có thể gây đau, sưng họng. Ảnh: Đinh Tiên
Viêm họng liên cầu khuẩn xảy ra do vi khuẩn Streptococcus pyogenes lây nhiễm vào amidan. Bệnh có xu hướng lây lan nhanh và phổ biến hơn ở trẻ em, theo Health. Triệu chứng bệnh gồm đau họng, sốt, sưng hạch bạch huyết ở cổ họng. Vi khuẩn tấn công khiến các tế bào chết, dịch mủ, bạch huyết tích tụ lại tạo thành các mảng trắng quanh amidan.
Người bệnh nên súc họng bằng nước muối hai lần mỗi ngày, uống đủ nước để hỗ trợ làm sạch các mảng bám, giảm hôi miệng.
Bệnh tăng bạch cầu đơn nhân (mono) thường do virus Epstein-Barr (EBV) gây ra, còn được gọi là "bệnh lây qua nụ hôn". Virus chủ yếu lây qua nước bọt, chẳng hạn khi hôn hoặc dùng chung đồ uống, dụng cụ ăn uống.
Amidan thường sưng đỏ và có thể phủ các mảng hoặc dịch tiết màu trắng, xám. Người bệnh có thể sưng hạch bạch huyết, mệt mỏi, sốt, đau họng, xuất hiện các chấm đỏ li ti trên vòm miệng hoặc phát ban da.
Bệnh lây truyền qua đường tình dục (STIs) có thể gây tổn thương ở miệng và họng, trong đó một số trường hợp xuất hiện các đốm hoặc mảng trắng. HPV và Herpes simplex (HSV) có thể lây qua tiếp xúc tình dục bằng miệng với người nhiễm bệnh, gây tổn thương ở môi, miệng hoặc họng, theo Healthline.
Sỏi amidan không lây nhiễm và thường hình thành trong các hốc amidan do mảnh vụn thức ăn, tế bào chết và vi khuẩn tích tụ, sau đó vôi hóa. Sỏi có thể biểu hiện dưới dạng các đốm trắng hoặc vàng nhỏ trên amidan.
Nấm miệng là tình trạng nhiễm nấm men, gây các mảng trắng ở lưỡi, mặt trong má, vòm miệng hoặc họng. Bệnh dễ xảy ra sau khi dùng kháng sinh, corticosteroid dạng hít hoặc ở người có hệ miễn dịch suy yếu.
Điều trị đốm trắng trên amidan phụ thuộc nguyên nhân. Người bệnh có thể uống đủ nước, ưu tiên thức ăn mềm và tránh khói thuốc hoặc các tác nhân gây kích ứng để giảm khó chịu. Nếu đốm trắng kéo dài, tái phát hoặc kèm sốt, đau họng, khó nuốt, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân.
Để giảm nguy cơ nhiễm trùng gây tổn thương ở miệng và họng, mỗi người nên rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho hoặc hắt hơi. Bên cạnh đó, cần vệ sinh các bề mặt thường xuyên tiếp xúc và hạn chế tiếp xúc gần với người đang mắc bệnh lây nhiễm.
Anh Chi (Tổng hợp)