Sáng 20/9, tại Công viên Thống Nhất (Hà Nội), Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND TP Hà Nội và các đơn vị liên quan tổ chức Lễ phát động quốc gia hưởng ứng Chiến dịch làm cho thế giới sạch hơn năm 2026. Hơn 1.000 người đã tham dự chương trình.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Trọng Yên cho biết năm nay chiến dịch tập trung vào thách thức toàn cầu bắt nguồn từ chính sinh hoạt hằng ngày - lãng phí thực phẩm và quản lý chất thải thực phẩm.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Trọng Yên (Ảnh: Thơ Thơ).
Báo cáo Chỉ số lãng phí thực phẩm năm 2024 của Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc cho thấy khoảng 1,05 tỷ tấn thực phẩm bị lãng phí trong năm 2022 tại các hộ gia đình, dịch vụ ăn uống và bán lẻ - tương đương khoảng 19% lượng thực phẩm dành cho người tiêu dùng. Trong khi hàng trăm triệu người vẫn đang đối mặt với nạn đói.
Tại Việt Nam, chất thải thực phẩm và chất thải hữu cơ hiện chiếm 50-70% tổng lượng rác thải sinh hoạt. Nếu không được phân loại, thu gom và xử lý phù hợp, theo ông Yên, sẽ trở thành gánh nặng lớn cho hạ tầng đô thị và đe dọa trực tiếp đến môi trường sống.
Thứ trưởng Yên cho rằng chủ đề “Từ đĩa ăn sạch đến thành phố sạch” không chỉ là lời kêu gọi giữ gìn vệ sinh môi trường mà còn đặt ra cách tiếp cận toàn diện hơn: Một chiếc đĩa ăn sạch không chỉ là không bỏ thừa thực phẩm, mà là khởi đầu cho một chuỗi tuần hoàn tài nguyên.
Từ sự tiết kiệm trên bàn ăn, sự phân loại chuẩn xác tại căn bếp, chúng ta sẽ kiến tạo nên hệ thống quản lý chất thải hiệu quả, giảm thiểu ô nhiễm và xây dựng những đô thị văn minh, xanh - sạch - đẹp.
Hơn 1.000 người đã tham dự chương trình sáng 20/9 (Ảnh: Thơ Thơ).
Từ đó, vị Thứ trưởng đề nghị giảm lãng phí thực phẩm và chất thải ngay từ nguồn. Mỗi gia đình, cơ quan, trường học, nhà hàng, khách sạn, chợ và cơ sở kinh doanh - dịch vụ ăn uống cần từng bước thay đổi thói quen mua sắm, chế biến, sử dụng thực phẩm theo hướng tiết kiệm và hiệu quả.
Theo ông Nguyễn Thanh Sơn, Phó Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hà Nội (URENCO), phân loại tại nguồn là mắt xích đầu tiên và có ý nghĩa quyết định.
Một chai nhựa được tách riêng, một thùng carton được giữ khô, một lon kim loại được chuyển đến đúng điểm thu hồi đều là những hành động cụ thể để kéo dài vòng đời vật liệu. Khi hàng nghìn, hàng vạn người dân cùng thực hiện thường xuyên, những hành động nhỏ sẽ tạo thành một dòng tài nguyên đủ lớn, ổn định và có thể đo đếm được cho ngành tái chế.
Đoàn viên, thanh niên tham gia thu gom rác tại Công viên Thống Nhất, Hà Nội (Ảnh: Thơ Thơ).
Trong khi đó, bà Pauline Tamesis, Điều phối viên Thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam, nêu rõ việc giảm thất thoát và lãng phí thực phẩm liên quan trực tiếp đến an ninh lương thực, môi trường và phát triển đô thị.
Bà Pauline Tamesis cho rằng, thay đổi có thể bắt đầu từ những lựa chọn trong đời sống hàng ngày, từ giảm thực phẩm bị bỏ đi đến cải thiện hoạt động thu gom, xử lý và tận dụng chất thải hữu cơ...
Ngay sau lễ phát động, các đại biểu, đoàn viên, thanh niên, công nhân môi trường và người dân tham gia chương trình đổi chất thải lấy quà và ra quân thu gom rác, làm sạch Công viên Thống Nhất cùng một số địa điểm trên địa bàn Hà Nội.