Thủ tướng Canada Mark Carney phát biểu tại tiệc chào mừng Hội nghị thượng đỉnh Đầu tư Canada ở Toronto, ngày 13-9 - Ảnh: AP
Theo Hãng tin Reuters, ngày 13-9, Thủ tướng Canada Mark Carney khẳng định nước này đang hướng đến một "liên minh đặc biệt" với Liên minh châu Âu (EU), chứ không tìm cách gia nhập khối.
Tuyên bố được đưa ra sau khi báo Wall Street Journal (WSJ) dẫn lời các quan chức không nêu tên của cả EU và Canada cho biết ông Carney đang thăm dò khả năng trở thành "thành viên liên kết" của EU, trong bối cảnh quan hệ giữa Ottawa và Washington tiếp tục căng thẳng.
Phát biểu trước báo giới bên lề Liên hoan phim quốc tế Toronto, ông Carney nhấn mạnh: "Chúng tôi không hề có ý định trở thành thành viên của EU".
"Điều chúng tôi hướng tới và sẽ bắt đầu thảo luận là một liên minh đặc biệt giữa Canada và EU. Chúng tôi chia sẻ những giá trị chung, có chung ưu tiên và sở hữu những thế mạnh bổ trợ cho nhau", ông nói.
Theo WSJ, hình thức "thành viên liên kết" chưa từng có tiền lệ, song EU có thể sẵn sàng cân nhắc một cơ chế thành viên đặc biệt dành cho Canada.
Thông tin trên xuất hiện ngay trước thềm bài phát biểu của ông Carney tại Nghị viện châu Âu ở thành phố Strasbourg (Pháp) ngày 17-9, nơi ông dự kiến vạch ra tầm nhìn cho quan hệ Canada - EU giữa bối cảnh địa chính trị nhiều biến động.
Diễn biến này cũng diễn ra khi Ottawa lún sâu vào cuộc chiến thương mại lịch sử với Washington, với mức thuế quan cao chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
EU và Canada được cho là mong muốn đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực hàng hóa, dịch vụ và dịch chuyển lao động, tập trung vào các mũi nhọn như năng lượng, trí tuệ nhân tạo, quốc phòng và khoáng sản thiết yếu.
Hai bên cũng đang thảo luận các dự án quy mô lớn gồm cáp ngầm dưới biển, trung tâm dữ liệu, hạ tầng điện toán đám mây và hệ thống vệ tinh. Ngoài ra, Canada mong muốn mở rộng xuất khẩu năng lượng sang châu Âu.
Theo Đài Euro News, việc hiện thực hóa hình thức "thành viên liên kết" được xem là bài toán nan giải, do EU duy trì quy tắc kết nạp nghiêm ngặt và quy trình sửa đổi khuôn khổ hiện hành kéo dài.
Tuy nhiên, sức ép từ các chính sách thuế quan và tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump lên cả hai bờ Đại Tây Dương có thể thúc đẩy EU tiếp cận vấn đề này linh hoạt hơn.
Đầu năm nay, Thủ tướng Đức Friedrich Merz từng phác thảo ý tưởng về hình thức "thành viên liên kết", ban đầu nhắm đến Ukraine nhưng cũng có thể áp dụng cho Canada. Đây là mô hình giúp làm sâu sắc quan hệ với EU mà không đòi hỏi gia nhập toàn diện.
Thủ tướng Canada nói đã trao đổi với ông Trump, sẵn sàng cho thỏa thuận công bằngNgày 10-9, Thủ tướng Canada Mark Carney cho biết ông đã trao đổi với Tổng thống Mỹ Donald Trump “trong những ngày gần đây” trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa hai quốc gia.