
Thủ tướng Lê Minh Hưng - Ảnh: NGỌC AN
Phát biểu tại thảo luận tổ về Luật Đất đai, Luật Kinh doanh bất động sản và Luật Nhà ở, Thủ tướng Lê Minh Hưng đồng tình khi cho rằng đây là ba dự án luật có mối quan hệ trực tiếp, khắng khít, tác động trực tiếp đến nguồn lực phát triển đất nước và chỗ ở, tài sản, sinh kế của người dân.
Giá nhà cho đối tượng thu nhập thấp vẫn còn cao
Đặc biệt là nhu cầu phải có nhà ở rất lớn của người dân, người lao động, cán bộ, công nhân viên chức, lực lượng vũ trang, học sinh, sinh viên, nhất là người lao động ở các đô thị. Trong khi đó giá nhà, giá bất động sản, đặc biệt là giá nhà ở xã hội, nhà ở cho đối tượng người có thu nhập thấp vẫn còn cao.
Đối với Luật Đất đai, một nội dung quan trọng nhất là phân loại đất, quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất. Trong đó 3 nhóm chính: nhóm đất nông nghiệp, nhóm đất phi nông nghiệp và nhóm đất dự trữ phát triển. Việc phân loại nhằm phục vụ quy hoạch và quản lý nhà nước.
Với các nội dung về thu hồi đất nhằm phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia công cộng, quan điểm xây dựng luật là đảm bảo chặt chẽ và không lạm dụng việc thu hồi, cũng không tạo ra những khó khăn cho dự án phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương.
Do đó tiếp tục kế thừa các quy định của Luật Đất đai năm 2024, nhưng sẽ có đổi mới theo hướng phân thành 6 nhóm tiêu chí và đối tượng để thu hồi đất được Thủ tướng đánh giá là khá cụ thể và chặt chẽ.
Về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, một trong những quan điểm rất mới của Nghị quyết 21 là chuyển từ tư duy "bồi thường tài sản bị thu hồi" sang tư duy "tái thiết cuộc sống cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất".
Thủ tướng cho rằng quan điểm tái thiết cuộc sống cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất là quan trọng nhất như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhiều lần đề cập. Ngoài bố trí chỗ ở, nhà ở còn là cuộc sống, sinh kế, hạ tầng, thiết chế văn hóa, trường học, y tế...
Quán triệt tinh thần Nghị quyết Trung ương, các nội dung về giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất cũng được dự thảo luật quy định rõ các trường hợp phải đấu giá, đấu thầu và trường hợp không phải đấu giá, đấu thầu để địa phương triển khai.

Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh quan điểm Nhà nước điều tiết giá đất để kiểm soát giá với một số phân khúc nhà ở cho đối tượng ưu tiên - Ảnh: NGỌC AN
Nhà nước kiểm soát để điều tiết giá đất
Nội dung cũng được quan tâm là giá đất, theo Thủ tướng, dự luật tiếp tục quy định Nhà nước quyết định giá đất nhưng được xác định theo bảng giá và hệ số điều chỉnh giá đất. Bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất phải được HĐND cấp tỉnh ban hành. Việc này khác với trước đây khi giá đất theo thị trường, việc đấu giá đẩy giá đất lên quá cao làm tăng chi phí dự án nhà ở.
“Nếu giá đất cao quá thì địa phương có thể thu ngân sách cao trong thời điểm nhất định, nhưng hệ lụy đối với phát triển kinh tế xã hội rất lớn. Như vậy không bao giờ chúng ta giải quyết được vấn đề giá nhà đối với những đối tượng ưu tiên như cán bộ, công chức, người lao động, học sinh sinh viên, các lực lượng vũ trang. Mục tiêu ưu tiên điều tiết giá đất và giá nhà đối với nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê” - Thủ tướng nhấn mạnh.
Không để thị trường tự điều tiết hoàn toàn về nhà ở
Đối với Luật Nhà ở, thực tế được chỉ ra là nhu cầu nhà ở của người dân là rất lớn, trong khi nguồn cung nhà ở phù hợp khả năng chi trả đang còn nhiều bất cập. Do đó Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần xuyên suốt là để người dân có chỗ ở, gắn với an sinh xã hội, dự thảo đưa ra 4 nhóm nhà ở gồm nhà ở thương mại theo cơ chế thị trường, nhà ở cho thuê, nhà công vụ, nhà chính sách.
Khẳng định Nhà nước không bao cấp về nhà ở, nhưng cũng không để thị trường tự điều tiết hoàn toàn, Thủ tướng nhấn mạnh vấn đề là tập trung phát triển nhà ở xã hội trở thành phân khúc.
Hay với nhà ở cho thuê tập trung ưu tiên khi giá nhà ở thương mại tăng cao, vượt quá khả năng chi trả của người dân. Trong khi người lao động trẻ thì mất rất nhiều thời gian mới tích lũy được, nên nhu cầu nhà ở cho thuê là rất lớn.
Sáng 22-10, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản.