Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu ngày 19/10 cho rằng các phần tử kích động theo xu hướng cực tả đã thúc đẩy hành vi bạo loạn trong các cuộc biểu tình cuối tuần qua tại Paris cùng nhiều thành phố trên cả nước.
Ông cho rằng những người này thuộc "mạng lưới ngầm" muốn "tạo ra tình trạng hỗn loạn nghiêm trọng trong giai đoạn chuẩn bị bầu cử tổng thống", và cảnh sát Pháp đã làm tốt nhiệm vụ ứng phó với mối đe dọa này. Ông không nói rõ mạng lưới này thuộc phong trào nào và do ai đứng đầu.
"Chúng ta đã chứng kiến nhiều cảnh bạo lực đáng lo ngại nhắm vào tài sản của người dân. Tuy nhiên, cần thừa nhận thực tế là không có ai thiệt mạng. Đây thật sự là một phép màu", ông Lecornu nói sau cuộc họp nội các khẩn cấp.
Người biểu tình Pháp phóng pháo hoa vào cảnh sát
Người biểu tình tại Rennes phóng pháo hoa vào cảnh sát đêm 18/10. Video: X/Visegrad24
Thủ tướng Pháp cho biết cảnh sát đang mở chiến dịch quy mô lớn để điều tra những nghi phạm tham gia bạo loạn. Riêng tại Paris, cảnh sát triển khai 200 điều tra viên truy tìm những người đã tham gia các vụ đập phá, cướp tài sản.
"Quyết tâm khôi phục trật tự của tôi là tuyệt đối", ông Lecornu nói, đồng thời cam kết sử dụng "mọi công cụ mà chính phủ có" để kiểm soát tình hình. Thủ tướng Pháp đã chỉ đạo các địa phương ban bố lệnh giới nghiêm cục bộ tại những khu vực chịu ảnh hưởng nghiêm trọng của sóng biểu tình bạo lực.
Tuy nhiên, một số thành viên chính phủ cho rằng lực lượng chức năng đã không dự báo chính xác hay chuẩn bị đầy đủ trước quy mô bạo loạn.
Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nunez đã xin từ chức sau khi thừa nhận cảnh sát đã "để mất kiểm soát" tại một số thành phố, nhưng Tổng thống Emmanuel Macron đã bác đơn của ông. Bộ trưởng Tư pháp Gerald Darmanin cũng cho rằng chính phủ "thất bại rõ rệt" trong ứng phó với bạo loạn, đặc biệt là công tác tình báo.
hủ tướng Pháp Sebastien Lecornu (giữa) phát biểu sau phiên họp khẩn cấp của nội các tại Paris ngày 19/10. Ảnh: AP
Theo giới chức Pháp, hơn 2.500 người đã bị bắt trong làn sóng bạo lực cuối tuần qua. Khoảng 1.000 cảnh sát bị thương và ít nhất 3.000 cơ sở kinh doanh trên cả nước bị cướp phá trong hai ngày cuối tuần. Phòng Thương mại và Công nghiệp Pháp cho biết hơn 2.000 cửa hàng và doanh nghiệp chịu ảnh hưởng trực tiếp, với ước tính thiệt hại lên tới hàng trăm triệu euro.
Thị trưởng Marseille Benoit Payan chỉ trích chính quyền trung ương và cảnh sát đã để thành phố lớn thứ hai nước Pháp "rơi vào tay những người cướp phá". Ông yêu cầu chính phủ giải thích nguyên nhân và bảo đảm tình trạng tương tự không tái diễn, đồng thời yêu cầu bồi thường đầy đủ cho các thiệt hại.
Tại Paris, cảnh sát áp lệnh giới nghiêm từ 23h đến 6h hôm sau tại Quảng trường Cộng hòa và khu mua sắm Les Halles. Chính quyền thủ đô cũng cấm các cuộc tụ tập không được cấp phép tại một số khu vực trung tâm. Những biện pháp hạn chế và giới nghiêm tương tự cũng được công bố tại Marseille, Bordeaux, Nice, Lyon, Lille và nhiều địa phương.
Cảnh sát chống bạo động được triển khai tại Paris đêm 18/10. Ảnh: AFP
Trước khi chính phủ công bố biện pháp cứng rắn, chính quyền một số thành phố đã áp lệnh hạn chế tụ tập để lập lại trật tự.
Marseille cấm người dân tụ tập trong ngày 19/10, còn thị trấn Denain ở miền bắc áp dụng giới nghiêm mỗi đêm, có hiệu lực đến ngày 25/10. Thị trưởng Coulaines đề xuất áp dụng giới nghiêm sau 23h và cho rằng chính phủ cần ban bố tình trạng khẩn cấp nếu tình trạng cướp phá tiếp diễn.
Thủ tướng Lecornu cho biết người lao động không thể làm việc do bạo loạn sẽ được hưởng trợ cấp thất nghiệp một phần từ ngày 21/10. Chính phủ cũng thúc giục các công ty bảo hiểm đẩy nhanh bồi thường, đồng thời cam kết dành ngân sách hỗ trợ những khu vực bị thiệt hại. Ông nói chính phủ sẽ xây dựng luật để buộc những người phá hoại tài sản phải chịu trách nhiệm chi trả.
Một cửa hàng tại Paris tan hoang sau khi bị người biểu tình cướp phá vào ngày 18/10. Ảnh: AP
Làn sóng biểu tình bắt đầu từ tháng 9, khi các nhóm học sinh phong tỏa trường học để yêu cầu cải thiện điều kiện giáo dục. Phong trào sau đó thu hút công đoàn và nhiều nhóm khác, với khoảng 550.000 người xuống đường biểu tình cuối tuần qua để phản đối giá nhiên liệu tăng, chi phí sinh hoạt đắt đỏ và dịch vụ công suy giảm.
Trong khi phần lớn người biểu tình ôn hòa, các nhóm bịt mặt đã đốt xe, phóng hỏa một số tòa nhà và cướp phá loạt cửa hàng tại Paris, Marseille cùng nhiều thành phố khác. Tòa thị chính có từ thế kỷ 19 ở Limoges bị cháy rụi, khiến tháp đồng hồ và mái nhà sụp đổ.
Thanh Danh (Theo Times, Reuters, BBC)