
Nghiên cứu sinh Trường đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TP.HCM) trong ngày tốt nghiệp. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, đến nay mới số hóa 51,3% dữ liệu văn bằng đại học và sau đại học - Ảnh: XUÂN TIẾN
Yêu cầu này được nêu trong thông báo kết luận của Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tại phiên họp chuyên đề đánh giá kết quả công tác quý 3-2026.
Mới số hóa 51,3% dữ liệu văn bằng đại học và sau đại học
Theo ông Nguyễn Sơn Hải - quyền Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin (Bộ Giáo dục và Đào tạo), cơ sở dữ liệu văn bằng số đang từng bước được hình thành, tạo nguồn dữ liệu về kết quả đầu ra của quá trình đào tạo.
Đối với giáo dục đại học, tính đến tháng 9-2026, cả nước đã số hóa khoảng 3,9 triệu văn bằng đại học, thạc sĩ, tiến sĩ trên tổng quy mô dữ liệu lịch sử khoảng 7 triệu văn bằng, đạt 51,3%.
Theo ông Hải, việc số hóa văn bằng hướng đến hình thành dữ liệu có khả năng xác thực, tra cứu, kết nối và tái sử dụng, phục vụ người học, cơ sở đào tạo, cơ quan quản lý và người sử dụng lao động, đồng thời góp phần phòng, chống gian lận văn bằng.
Tuy nhiên, dù nguồn dữ liệu giáo dục đại học đã được hình thành với quy mô lớn, giá trị khai thác dữ liệu hiện nay vẫn chưa tương xứng với tài nguyên dữ liệu đang có.
Một trong những điểm nghẽn là dữ liệu văn bằng lịch sử chưa đầy đủ và chưa được định danh đầy đủ. Mới khoảng một nửa dữ liệu văn bằng đại học và sau đại học lịch sử được số hóa; một bộ phận dữ liệu chưa được làm sạch, gắn với mã định danh cá nhân, căn cước công dân để phục vụ kết nối và khai thác. Đây là khối lượng công việc lớn cần tập trung giải quyết trong thời gian tới.
"Dữ liệu hiện có chưa hình thành chuỗi xuyên suốt từ đào tạo đến sử dụng nhân lực. Hiện chúng ta đã từng bước có dữ liệu về tuyển sinh, người học, quá trình đào tạo, tốt nghiệp và văn bằng; nhưng dữ liệu này chưa được kết nối đồng bộ với dữ liệu việc làm để theo dõi kết quả sau tốt nghiệp, đánh giá mức độ phù hợp giữa đào tạo và việc làm cũng như sự phân bố, dịch chuyển nhân lực theo ngành, lĩnh vực và vùng", ông Hải cho biết.

Quyền Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin Nguyễn Sơn Hải - Ảnh: MOET
Ưu tiên số hóa văn bằng của người trong độ tuổi lao động
Ông Hải cho hay một trong các nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới là tập trung hoàn thành số hóa, chuẩn hóa và làm sạch dữ liệu văn bằng. Các cơ sở giáo dục tiếp tục chiến dịch số hóa dữ liệu văn bằng lịch sử.
Trước mắt ưu tiên nhóm dân số còn trong độ tuổi lao động, trong đó tập trung dữ liệu văn bằng của những người sinh từ năm 1970 trở lại đây, với thời hạn hoàn thành trước ngày 30-11.
Việc số hóa phải đồng thời với chuẩn hóa, đối soát và làm sạch dữ liệu; gắn văn bằng với mã định danh cá nhân, căn cước công dân; thực hiện ký, xác thực dữ liệu theo quy định; hiển thị dữ liệu văn bằng lên ứng dụng VNeID và đưa vào sử dụng thủ tục hành chính không dùng giấy tờ.
Từng bước xây dựng dữ liệu quốc gia về nguồn nhân lực
Theo ông Nguyễn Sơn Hải, dữ liệu về tuyển sinh, quá trình đào tạo, tốt nghiệp và văn bằng cần được kết nối với dữ liệu việc làm, bảo hiểm xã hội, thuế và các nguồn liên quan để hình thành bức tranh toàn diện hơn về nguồn nhân lực.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đang phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Nội vụ và các cơ quan liên quan xây dựng cơ chế kết nối, khai thác dữ liệu. Qua đó, từng bước theo dõi sự phân bố, dịch chuyển nhân lực theo ngành nghề, trình độ và vùng miền; phục vụ dự báo cung - cầu lao động, điều chỉnh quy mô đào tạo và hoạch định chính sách phát triển nhân lực.
Từ mùa tuyển sinh đại học năm 2027, danh mục ngành đào tạo mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ được áp dụng, với nhiều ngành được điều chỉnh tên gọi, mã ngành hoặc sắp xếp vào ngành có tên gọi chung.