Đây là minh chứng thực tiễn cho nỗ lực hiện thực hóa Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Chuyển đổi số và trách nhiệm người đứng đầu
Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Chương trình hành động của Đảng ủy EVN, Đảng ủy EVNSPC đã ban hành Chương trình hành động với mục tiêu đến năm 2030 đưa EVNSPC thành doanh nghiệp thông minh, bền vững, ứng dụng sâu rộng các công nghệ số như: trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), điện toán đám mây; phấn đấu trở thành một trong những doanh nghiệp dẫn đầu về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong lĩnh vực điện năng. Hạ tầng số được xác định triển khai theo nguyên tắc xuyên suốt: Hiện đại, đồng bộ, an ninh, an toàn, hiệu quả, tránh lãng phí.
Ông Bùi Quốc Hoan, Phó Tổng giám đốc EVNSPC nhấn mạnh, xác định sự lãnh đạo quyết liệt của cấp ủy và vai trò của người đứng đầu là yếu tố quyết định thành bại trong chuyển đổi số, EVNSPC đã gắn kết quả thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW vào tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ và thi đua, khen thưởng hằng năm.
Song song đó, EVNSPC từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý nội bộ, mở đường cho cơ chế thử nghiệm công nghệ mới (sandbox) và chính sách thu hút nhân tài số. Việc chuyển đổi số được phủ rộng đồng bộ từ khối cơ quan Đảng, chuyên môn đến các tổ chức đoàn thể thông qua việc chuẩn hóa 4 trụ cột lõi: hạ tầng số, nền tảng ứng dụng, kho dữ liệu và các giải pháp dùng chung, ông Bùi Quốc Hoan cho biết thêm.
Với những giải pháp đồng bộ, tính đến tháng 9/2026, EVNSPC đã về 22/22 nhiệm vụ giai đoạn đến năm 2026 theo Đề án chuyển đổi số của EVN. Chuyển đổi số không dừng ở mức “tin học hóa” quy trình nghiệp vụ đơn thuần, mà đã tạo chuyển biến thực chất trong quản trị điều hành, kỹ thuật và cung cấp dịch vụ khách hàng.
Trong quản trị nội bộ, “văn phòng số” đã được áp dụng tại 100% đơn vị; 100% cán bộ quản lý được trang bị chữ ký số và xử lý văn bản hoàn toàn trên môi trường mạng. Đặc biệt, hệ thống báo cáo điều hành thông minh (BI) tích hợp 99 bảng điều khiển (Dashboard) trực tuyến đã trở thành công cụ hỗ trợ lãnh đạo các cấp ra quyết định dựa trên dữ liệu thời gian thực.
Từ vận hành thủ công sang tự động, từ xa
Lĩnh vực quản lý, vận hành lưới điện đã có bước chuyển đổi mạnh mẽ từ phương thức quản lý vận hành truyền thống sang vận hành tự động, từ xa và quản lý dựa trên dữ liệu trực tuyến. Toàn bộ 245 trạm biến áp 110kV vận hành không người trực, vừa tối ưu hóa nhân lực vừa nâng cao năng suất lao động.
Thay cho việc ngừng giảm cung cấp điện để bảo dưỡng định kỳ, EVNSPC đã áp dụng 100% phương pháp sửa chữa, bảo dưỡng theo tình trạng vận hành thực tế của thiết bị (CBM/RCM). Riêng giai đoạn 2024-2025, Tổng công ty đã đánh giá CBM cho hàng chục nghìn thiết bị 110kV, hơn 380.706 thiết bị trung áp cấp độ 1 và 23.437 thiết bị cấp độ 2. Qua đó đã phát hiện sớm, xử lý kịp thời 862 trường hợp bất thường tiềm ẩn, ngăn ngừa sự cố, tối ưu hóa chi phí sửa chữa.
EVNSPC từng bước làm chủ, ứng dụng AI trong công tác kỹ thuật, với 2 đề tài nghiên cứu được EVN công nhận và phổ biến nhân rộng trên cả nước năm 2025: Ứng dụng AI phân tích hàm lượng khí hòa tan trong dầu cách điện để chẩn đoán sớm sự cố tiềm ẩn bên trong máy biến áp 110kV; Ứng dụng AI phân tích, nhận dạng tín hiệu phóng điện cục bộ (PD - Partial Discharge).
Việc thiết bị bay không người lái (UAV) được triển khai áp dụng tại tất cả các Công ty Điện lực trực thuộc, kết hợp AI phân tích hình ảnh cũng đã tạo bước ngoặt trong nhận diện khiếm khuyết cách điện và kiểm tra hành lang tuyến. So với phương pháp thủ công, công nghệ này giúp giảm 59% thời gian kiểm tra, tiết kiệm 48% nhân công, tăng 41% khả năng phát hiện khiếm khuyết và giảm thiểu tối đa nguy cơ tai nạn lao động.
Khách hàng là trung tâm trong kỷ nguyên số
Đến nay, EVNSPC đã điện tử hóa 100% quá trình cung cấp dịch vụ điện; đồng thời tích hợp toàn bộ 12/12 dịch vụ điện trên Cổng Dịch vụ công quốc gia với trọng tâm dịch vụ là minh bạch và tiện ích.
Các Công ty Điện lực đã kết nối, khai thác và xác thực thông tin công dân với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; ứng dụng chăm sóc khách hàng EVN đã tích hợp xác thực qua ứng dụng định danh điện tử VNeID và nhận diện khuôn mặt, giúp khách hàng thuận tiện xác thực khi sử dụng dịch vụ điện.
Bên cạnh đó, 8,7 triệu công tơ điện tử (đạt 99,99%), vận hành ổn định hệ thống thu thập dữ liệu đo đếm từ xa EVNHES 2.0 (tỷ lệ thu thập tự động qua modem đạt 98,59%), giúp khách hàng dễ dàng theo dõi sản lượng tiêu thụ gần thời gian thực với chu kỳ 30 phút/lần.
Trên nền tảng quản lý thông tin khách hàng CMIS 4.0, 100% hồ sơ và hợp đồng mua bán điện mới hiện được số hóa và ký số điện tử. EVNSPC cũng đã hoàn thiện hạ tầng thanh toán điện tử, kết nối trực tiếp với hơn 30 ngân hàng, tổ chức trung gian và hệ thống hóa đơn điện tử của cơ quan thuế. Lũy kế 9 tháng năm 2026, tỷ lệ thanh toán tiền điện không dùng tiền mặt đạt 100%.
Không dừng lại ở những kết quả ấn tượng, bước sang giai đoạn 2027-2030, EVNSPC tiếp tục xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực then chốt cho sự phát triển bền vững. Với định hướng xuyên suốt “Một hạ tầng-Một cơ sở dữ liệu”, Tổng công ty hướng tới xây dựng một hệ sinh thái số đồng bộ, bảo mật và tối ưu, tạo nền tảng vững chắc đưa EVNSPC trở thành một trong những doanh nghiệp dẫn đầu trong lộ trình chuyển đổi số của ngành điện.
QUANG QUÝ