Thực phẩm nguy cơ cao sẽ được kiểm soát chặt hơn

Chuyển từ kiểm tra truyền thống sang quản lý theo nguy cơ

Ngày 15/10, tại Hà Nội, Viện Kiểm nghiệm An toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia tổ chức Hội nghị khoa học quốc tế Kiểm nghiệm thực phẩm 2026 với chủ đề “Kiểm soát an toàn thực phẩm thông minh hướng tới hài hòa quốc tế”.

Phát biểu tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cho biết cần đánh giá sản phẩm nào có nguy cơ cao, sản phẩm nào có nguy cơ thấp, từ đó đưa ra các giải pháp quản lý phù hợp.

"Cơ quan quản lý tạo điều kiện tối đa cho doanh nghiệp, cắt giảm thủ tục hành chính. Ngược lại, doanh nghiệp phải chấp hành nghiêm các quy định của Nhà nước về bảo đảm an toàn thực phẩm. Đây cũng là xu hướng của thế giới trong quản lý an toàn thực phẩm", Thứ trưởng Tuyên nói.

Để thực hiện nhiệm vụ này, theo Thứ trưởng cần kiểm soát an toàn thực phẩm thông minh, dựa trên cơ sở khoa học, dữ liệu và dự báo. Ngành y tế đang chuyển mạnh từ chữa bệnh sang phòng bệnh.

"Vấn đề đặt ra là làm thế nào để lĩnh vực an toàn thực phẩm phát huy hiệu quả dự phòng, giúp người dân ít phải đến cơ sở y tế hơn, giảm tình trạng quá tải. Quản lý an toàn thực phẩm cần chuyển từ kiểm tra truyền thống sang tăng cường hậu kiểm dựa trên kết quả phân tích, đánh giá nguy cơ", Thứ trưởng Tuyên nhấn mạnh.

Tại hội nghị, các chuyên gia, nhà khoa học quốc tế đã chia sẻ phương pháp đánh giá nguy cơ, làm rõ 4 bước xác định và phân tích nguy cơ. Thứ trưởng Tuyên cho rằng đây là cơ sở để cơ quan quản lý hoàn thiện tiêu chuẩn, quy chuẩn, quy định về công bố sản phẩm và tập trung hậu kiểm vào những nhóm sản phẩm có nguy cơ cao.

Theo định hướng của dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi, công tác quản lý sẽ được tổ chức theo chuỗi, từ khâu nuôi trồng, chế biến, lưu thông đến tiêu dùng, đồng thời thống nhất một đầu mối quản lý. Ở Trung ương, Bộ Y tế được đề xuất là cơ quan đầu mối thống nhất trong quản lý an toàn thực phẩm, thay vì phân công cho ba bộ như hiện nay.

Ứng dụng công nghệ, nâng cao năng lực kiểm nghiệm thực phẩm

PGS.TS Lê Thị Hồng Hảo, Viện trưởng Viện Kiểm nghiệm An toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia, nhấn mạnh định hướng kiểm soát an toàn thực phẩm dựa trên nguy cơ, ứng dụng công nghệ, tăng cường hợp tác quốc tế và đầu tư đồng bộ cho khoa học kiểm nghiệm thực phẩm.

Theo PGS Hảo, hội nhập quốc tế sâu rộng, sự phát triển nhanh chóng của khoa học và công nghệ cùng những thay đổi trong chuỗi cung ứng thực phẩm đang đặt ra yêu cầu mới đối với công tác quản lý an toàn thực phẩm.

Trong bối cảnh đó, việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, chuẩn hóa quy trình quản lý và đẩy mạnh công khai, minh bạch thông tin là những yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp tuân thủ pháp luật và bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

“Trong đó, kiểm nghiệm thực phẩm phải thực sự trở thành công cụ khoa học, cung cấp dữ liệu tin cậy phục vụ công tác giám sát, cảnh báo sớm, đánh giá nguy cơ và hoạch định chính sách”, PGS Hảo nói.

Hội nghị diễn ra trong hai ngày 15-16/10 với sự tham gia của khoảng 50 đại biểu là các báo cáo viên, chuyên gia đến từ trường đại học, viện nghiên cứu và tổ chức quốc tế thuộc nhiều quốc gia.

Các phiên chuyên đề tập trung vào dinh dưỡng, ghi nhãn và phụ gia thực phẩm; độc tố, chất ô nhiễm và tác nhân gây bệnh truyền qua thực phẩm; công nghệ thực phẩm, bảo đảm chất lượng và nghiên cứu hạn sử dụng sản phẩm...