"Đó không phải là giả tạo. Nó thực sự tuyệt vời", Tổng thống Mỹ Trump nói tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc cuối tháng 9 về lý do ông gọi "trí tuệ nhân tạo" (Artificial Intelligence - AI) là "siêu trí tuệ" (Super Intelligence - SI). Vài ngày sau, ông ký một sắc lệnh hành pháp yêu cầu đổi tên tất cả tài liệu của chính phủ có chứa cụm từ mới này.
Cuối tháng 10 trên mạng xã hội Truth Social, ông tuyên bố: "Nhà Trắng coi bất cứ ai sử dụng thuật ngữ 'trí tuệ nhân tạo', thay vì thuật ngữ mới được chấp nhận rộng rãi và chính xác hơn là 'siêu trí tuệ', đều là kẻ thù!". Từ "kẻ thù" được ông viết in hoa.
Theo WSJ, kể từ đó, nhiều nhà lãnh đạo công nghệ tại Thung lũng Silicon "luôn phải giữ thăng bằng với ngôn ngữ", thậm chí đôi khi phải điều chỉnh ngay trước truyền thông. Gần nhất, trong podcast cuối tháng 10, Chủ tịch Microsoft Brad Smith lập tức sửa "AI" thành "SI" trong câu nói của mình, dù sau đó phát ngôn viên của công ty phần mềm Mỹ cho biết các lãnh đạo "vẫn sử dụng nhiều thuật ngữ khác nhau cho công nghệ này".
Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trước Hồ Phản chiếu tại Washington ngày 2/11. Ảnh: AP
Báo cáo thường niên của Microsoft tháng 10 cũng có 8 lần nhắc đến SI. "Với Microsoft, câu hỏi trung tâm khi tiến vào kỷ nguyên siêu trí tuệ không phải là cơ hội lớn đến thế nào, mà chúng ta làm gì để mang đến những kết quả trong thực tế xứng đáng với mọi quốc gia, cộng đồng và doanh nghiệp", CEO Satya Nadella viết.
Trong khi đó, CEO Nvidia Jensen Huang, người được đánh giá có mối quan hệ thân thiết với ông Trump, sử dụng thuật ngữ tùy ngữ cảnh. Chẳng hạn, sau khi một số lãnh đạo công nghệ ký cam kết dùng "SI" đầu tháng trước, ông cũng sử dụng thuật ngữ này trên X. Nhưng vài tuần sau, tại hội nghị ở Berlin, Huang vẫn nói: "Mọi doanh nghiệp ở châu Âu sẽ trở thành công ty AI".
Elon Musk cũng nhanh chóng đón nhận thuật ngữ mới. Ông tuyên bố bộ phận AI của SpaceX "sớm trở thành SpaceXSI". Dù chưa chính thức đổi tên, hồ sơ gửi lên Ủy ban Giao dịch và Chứng khoán Mỹ cuối tháng 10 cho thấy Tesla đề cập SI. Khi nhắc đến nỗ lực phát triển robot hình người trên mạng xã hội, Musk cũng khẳng định sản phẩm "gây ấn tượng sâu sắc, nhưng không sử dụng AI tiên tiến hay SI".
Mark Zuckerberg hành động tương tự Tesla trong báo cáo tài chính, nhấn mạnh mục tiêu của Meta là "cung cấp SI cá nhân cho mọi người". Thực tế, Meta dùng thuật ngữ SI từ năm ngoái khi thành lập bộ phận Meta Superintelligence Labs.
CEO IBM Arvind Krishna, người không tham gia bữa ăn trưa làm việc với ông Trump hồi tháng 9, dùng cả "SI" và "AI" trong báo cáo tài chính. "Tiến bộ công nghệ trong hạ tầng hỗn hợp và siêu trí tuệ đang dẫn tới hiệu suất kinh doanh cao hơn", ông cho hay, thêm rằng IBM đang phát triển với vai trò "công ty nền tảng AI và đám mây dẫn dắt bởi phần mềm".
Một số trường hợp khác, CEO Intel Lip-Bu Tan hôm 29/10 cho biết tình trạng khan hiếm nguồn cung mà ngành bán dẫn đang trải qua "được thúc đẩy bởi nhu cầu chưa từng thấy về siêu trí tuệ". Trên X, CEO Salesforce Marc Benioff nói đang thay đổi thuật ngữ để "phù hợp với kỷ nguyên siêu trí tuệ đang đến". Nền tảng AIForce của công ty hiện đổi tên thành SIForce. Nikesh Arora, CEO Palo Alto Networks, nhiều lần nhắc đến "SI" trong phỏng vấn với CNBC và bài đăng trên X hôm 30/10. "Cuộc gặp tại Nhà Trắng xoay quanh SI là khoảnh khắc để đời", ông viết.
Theo Business Wire thông qua dữ liệu của Factiva, cơ sở dữ liệu nghiên cứu và công cụ theo dõi thông tin kinh doanh toàn cầu thuộc Dow Jones & Company, tính từ tuần trước, trong số 119 công ty thuộc S&P 500 đề cập đến trí tuệ nhân tạo trong cuộc họp với nhà đầu tư, hồ sơ chứng khoán hoặc thông cáo báo chí, có 7 công ty sử dụng "SI" hoặc cụm từ biến thể có hàm ý tương tự, trong khi 11 công ty dùng hỗn hợp "SI" và "AI".
Việc chuyển đổi được đánh giá không dễ dàng đối với các công ty dùng thương hiệu có chữ "AI". Nói với Politico, CEO Sam Altman cho biết OpenAI sẽ không đổi tên do "thương hiệu rất khó thay đổi".
"Mọi người đang loay hoay tìm cách giải quyết", Brendan Steinhauser, CEO Alliance for Secure AI - tổ chức phi lợi nhuận ủng hộ chính sách an toàn trí tuệ nhân tạo, nói với WSJ. "Họ thường tìm cách không phản đối Nhà Trắng, nhưng cũng nói những điều như: 'Chúng ta sẽ tiếp tục thảo luận về vấn đề này theo cách từng thảo luận'".
Trước đó trên X, Steinhauser cho biết tên của tổ chức do ông điều hành sẽ không đổi. Theo ông, thuật ngữ "siêu trí tuệ" chỉ để mô tả những mô hình "có khả năng nhận thức vượt trội", trong khi "trí tuệ nhân tạo" mang tính tổng quát hơn nhiều.
Theo giới chuyên gia, thời gian tới, nhiều người vẫn sẽ nhầm lẫn do "AI" đã quá quen thuộc. "Chắc chắn tôi sẽ mắc sai lầm vào một lúc nào đó", Craig Schlenoff, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu, đo lường và tiêu chuẩn về trí tuệ nhân tạo của Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Mỹ (NIST), nói tại một hội nghị về robot ở Washington giữa tháng 10. "Tôi chưa hoàn toàn xóa sạch bộ nhớ đệm của mình, vì vậy phản xạ tự nhiên sẽ can thiệp và từ AI sẽ xuất hiện".
Bảo Lâm tổng hợp
- Tổng thống Mỹ đổi tên AI thành 'siêu trí tuệ'
- Ông Trump ký thỏa thuận 'ràng buộc đạo đức' trong bữa trưa với tỷ phú AI