‘Thùng sách tặng bạn’ của cậu tôi - Thanh Niên

Cậu tôi sinh ra ở một vùng quê. Tốt nghiệp ngành xây dựng, Trường ĐH Bách khoa TP.HCM, cậu trở về quê làm việc, mong được cống hiến cho nơi mình sinh ra. Từ đó đến nay, cậu vẫn gắn bó với quê nhà, làm việc và sống gần gia đình.

Từ ý tưởng nhỏ

Cậu lanh lợi, nắm bắt công việc nhanh, tháo vát và không ngại khó nên được mọi người tin tưởng, từng bước được cất nhắc vào những vị trí cao hơn. Trước tuổi 40, cậu đã là Trưởng văn phòng đại diện Bình Thuận tại Nhà máy Phong điện 1 - nhà máy điện gió đầu tiên của Việt Nam, thuộc Công ty cổ phần Năng lượng tái tạo Việt Nam (REVN).

Ở cơ quan, cậu là người năng nổ, nhiệt huyết, luôn đi đầu trong công việc. Về gia đình, cậu cũng thường quán xuyến những việc chung của dòng họ.

Là người con của Bình Thuận, cậu luôn nghĩ về quê nhà và tìm cách đóng góp, không chỉ bằng công sức hay vật chất mà còn bằng những việc có thể tạo thêm giá trị cho cộng đồng.

Tháng 7.2024, cậu gửi UBND huyện đề xuất “Thùng sách tặng bạn” - một chương trình thiện nguyện do cậu khởi xướng.

Ý tưởng khá đơn giản: cậu xin phép làm những thùng sách bằng sắt, lắp đặt cố định tại công viên, khu vui chơi công cộng. Bên trong đặt sẵn sách truyện để mọi người có thể lấy đọc miễn phí trong lúc vui chơi, tản bộ. Đọc xong, người đọc chỉ cần đặt sách trở lại thùng để người khác tiếp tục sử dụng.

Tôi vẫn nhớ hôm cậu nhắn trên nhóm chat gia đình: “Từ nay, ai có sách truyện cũ thì đừng bỏ, đừng bán ve chai nữa, gom lại cho cậu!”.

Mấy anh em chúng tôi khi ấy còn bán tín bán nghi, chẳng biết cậu định làm gì. Mãi sau mới biết đó là những cuốn sách cậu muốn dành cho “Thùng sách tặng bạn”, thế là mọi người bắt đầu gom góp.

Sách được chuyền tay

Cậu nói mình chỉ là người khởi đầu. Về lâu dài, những người sử dụng thùng sách sẽ cùng duy trì mô hình bằng cách mang sách đã đọc đến góp thêm, hoặc đổi một cuốn đang có lấy một cuốn khác.

Cậu cũng tận dụng các mối quan hệ để thông tin đến trường học, giúp học sinh hiểu hơn về giá trị của việc đọc và chia sẻ sách. Những học sinh lớn có thể tặng lại sách đã học cho các em khóa sau, qua đó tạo thành một vòng trao đổi sách giữa các thế hệ.

Cậu nhận sách từ bạn đọc, nhà hảo tâm rồi phân phối đến các điểm đặt thùng sách hoặc trao tặng trực tiếp cho những điểm trường có nhu cầu, tùy theo mong muốn của người gửi.

Ý tưởng được chính quyền địa phương đồng thuận và phối hợp triển khai. Những thùng sách nhỏ hình nấm, sơn xanh, vàng, đỏ lần lượt xuất hiện tại các công viên ở quê tôi.

Thùng sách không lớn, nhưng bên trong có thể là những cuốn phù hợp với nhiều lứa tuổi. Người lớn, trẻ em đều có thể ghé qua, chọn một cuốn đọc trong lúc nhàn rỗi rồi đặt lại để người khác tiếp tục đọc.

Cứ thế, những thùng sách nằm lặng lẽ ở một góc công viên. Người dân biết ở đó có sách, biết cách sử dụng và cùng nhau giữ gìn, bổ sung, thay đổi những đầu sách đã cũ.

Chỉ là khởi đầu

Sau khi những “Thùng sách tặng bạn” đầu tiên được lắp đặt và nhận được sự hưởng ứng ở địa phương, cậu vẫn lặng lẽ trở về với công việc, gia đình và những việc thường ngày.

Cậu không xem đây là điều gì quá lớn. Với cậu, đó chỉ là một ý tưởng nhỏ để góp phần duy trì văn hóa đọc trong cộng đồng, còn việc mô hình có thể tồn tại lâu dài hay không phụ thuộc vào sự chung tay của mọi người.

Tôi nghĩ điều đáng quý ở “Thùng sách tặng bạn” không chỉ nằm ở những cuốn sách được trao đi. Quan trọng hơn, đó là cách một người bắt đầu từ việc rất nhỏ, rồi để cộng đồng cùng tham gia và tiếp tục câu chuyện.

Nếu mỗi thùng sách có thể giúp một đứa trẻ tìm được một cuốn sách mình thích, một người lớn có thêm vài phút đọc sách trong lúc tản bộ, thì ý tưởng nhỏ ấy đã có lý do để tiếp tục.

Và tôi mong những “Thùng sách tặng bạn” không chỉ ở lại với quê tôi, mà từ một sáng kiến nhỏ có thể được nhiều nơi khác đón nhận, điều chỉnh và nhân rộng theo cách phù hợp với cộng đồng của mình.

Mời tham gia cuộc thi Sống đẹp lần VI, với tổng giải thưởng 400 triệu đồng

Bước sang mùa thứ VI với chủ đề Hành trình không giới hạn, cuộc thi Sống đẹp do Báo Thanh Niên tổ chức tiếp tục mở rộng phạm vi tìm kiếm và tôn vinh những giá trị tốt đẹp trong đời sống hằng ngày. Cuộc thi bao gồm hạng mục Bài viết (ký sự, phóng sự, ghi chép) cùng hạng mục Ảnh với tổng giá trị giải thưởng là 400 triệu đồng.

Bài dự thi gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc gửi bằng đường bưu điện về Tòa soạn Báo Thanh Niên: 268 - 270 Nguyễn Đình Chiểu, P.Xuân Hòa, TP.HCM (ngoài bì thư ghi rõ: Bài viết tham dự cuộc thi SỐNG ĐẸP lần VI - 2026. Lưu ý chỉ áp dụng cho hạng mục dự thi Bài viết).

Thời hạn gửi tác phẩm dự thi: đến hết ngày 31.10.2026.

Xem chi tiết thể lệ cuộc thi tại thanhnien.vn