Thương hiệu tôi yêu: Đôi giày đi qua những mùa cạo mủ

Mang thêm đôi vớ dày cũng đỡ hơn, nhưng đi cả buổi trên đường đất đá, bàn chân vẫn ê ẩm.

Những lô cao su tái thiết ngày ấy, dưới lớp lá mục còn sót lại đủ thứ: mảnh kính, đinh gỉ, gai sắt, tôn thiếc cũ. Mưa xuống, đất bị xói, chúng lại nhô lên, chực chờ làm bị thương người đi lô.

Một người chị ruột, cũng là công nhân lành nghề, thương em nên mua cho tôi đôi giày vải đế cao su. Giày thấp cổ, nhẹ chân, đế dày và cứng, bên trong có lớp lót êm.

Chị nói: "Làm nghề cạo mủ, phải đi lại nhiều trong những lô cao su rộng. Một đôi giày nhẹ chân mà chắc chân quý lắm. Nó không làm con đường bằng phẳng hơn, nhưng khiến mỗi bước đi yên tâm hơn em ạ!".

Tôi mang đôi giày ấy đi làm. Và nó đã có lần giữ cho bàn chân tôi được lành lặn.

Chiếc đinh không thể xuyên qua đế giày...

Hôm ấy, tôi đi cạo trong một lô cao su gần nhà dân. Đang di chuyển từ hàng cây này sang hàng cây khác, bỗng dưới chân vang lên một tiếng "sực" rõ và gọn. Theo phản xạ, tôi nhón chân lên rồi cúi xuống nhìn. Một cây đinh dù dùng để lợp tôn nhà cắm thẳng vào đế giày.

• Công bố 499 sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia, giá trị thương hiệu Việt Nam đạt 462,279 tỉ USD

• Thương hiệu tôi yêu: Mỹ phẩm làm cho những nguyên liệu Việt trở nên 'sang' hơn

• Dệt may, da giày Việt Nam trông chờ 'cửa sáng' sau phát biểu mới của ông Trump

Tôi lật đế lên, gỡ cây đinh ra. Mũi đinh mới xuyên gần nửa đế thì dừng lại, chưa chạm tới lớp lót bên trong. Tôi đứng đó, vừa mừng vừa nghĩ: nếu vẫn mang đôi ủng cũ, không biết cây đinh đã đi tới đâu.

Chiều về, tôi kể chuyện cho gia đình nghe. Mọi người đều bảo từ nay cứ mang đôi giày ấy đi làm. Với người làm nghề cao su, đôi chân phải được giữ trước tiên. Áo quần có thể dính đầy mủ, đất có thể lấm tới ống chân, nhưng bàn chân mà bị thương thì công việc cũng phải bỏ dở.

Từ đó đôi giày theo tôi qua nhiều mùa cạo, trên những con đường đất đỏ gập ghềnh, qua những buổi sáng mờ sương và những ngày mưa trơn trượt. Gai sắt, mảnh thủy tinh, đinh gỉ hay kẽm cũ, tôi gặp không ít. Nhờ đế giày dày và cứng, bàn chân tôi nhiều lần được bảo vệ.

Mang lâu, giày cũng cũ. Đế mòn, mũi sờn, lớp vải bạc màu rồi rách chỗ này chỗ kia. Tôi vẫn mang vì đã quen chân. Đôi giày cũ kỹ ấy dần trở thành một phần của công việc, như con dao cạo, như cái chén hứng mủ.

Mỗi lần về nhà, thấy giày của ba cũ, con gái lại mua cho tôi đôi mới.

Tôi hỏi: "Sao con không mua giày hiệu khác?". Nó nói: "Ba mang đôi này quen rồi thì con mua cho ba đôi giống vậy". Nghe con nói, tôi chợt nhớ lần kể cho con nghe chuyện cây đinh năm nào. Chắc câu chuyện ấy vẫn còn trong trí nhớ của nó. Vì vậy cứ thấy giày của ba cũ là nó lại mua đôi mới y hệt.

Những đôi giày con mua, tôi thường dành đôi mới để đi bộ, tập thể dục vào buổi chiều. Tôi không cần giày đẹp hay đắt tiền. Chỉ cần vừa chân, chắc chắn, đế cứng, đi lâu vẫn êm là được.

Chiều xuống, tôi mang giày ra đường làng đi bộ, vừa vận động vừa ngắm vườn tược. Gặp người quen, tôi đứng lại chuyện trò. Đi mãi rồi đôi giày mới cũng cũ, nó lại trở thành đôi giày đi làm.

Tôi mang nó đi rẫy, cắt cỏ, đào hố, bón phân. Một đôi giày đi qua hai chặng: lúc mới để đi bộ, khi cũ thì theo tôi ra lô, ra rẫy. Mòn hẳn, con gái lại mua đôi khác.

Mãi một đôi giày dưới những hàng cao su

Tôi thích cái tên của đôi giày ấy: Bình Minh.

Bình minh là lúc một ngày mới bắt đầu. Với người làm nghề cao su, nhiều khi trời còn tối, sương còn đọng, mình đã mang giày, cầm dao bước ra khỏi nhà, đi về phía những hàng cây hun hút.

Tôi đã đi qua nhiều mùa cạo mủ, rồi không còn làm nghề ấy nữa. Nhưng đôi giày vẫn theo tôi đi rẫy, chăm sóc cây trái. Mỗi bước chân lại gợi tiếng dao cạo sột soạt, mùi hăng hắc của mủ cao su, đất đỏ dưới đế giày và tiếng "sực" của cây đinh năm cũ.

Chẳng phải thương hiệu nổi tiếng, cũng không đắt tiền, chỉ vài chục ngàn đồng mà đôi chân đã có những bước đi êm ái. Tôi nhớ đôi giày này bởi nó từng nằm dưới bàn chân mình trong những ngày lao động nhọc nhằn nhất.

Hơn nữa, tôi nhớ nó vì phía sau đôi giày ấy là tình thương của người chị dành cho em và người con dành cho cha. Người chị mua giày cho tôi; một cây đinh giữa lô cao su cắm "sực" vào đế giày nhưng dừng lại trước khi chạm tới bàn chân. Sau này, cứ thấy giày của ba cũ, con gái lại mua một đôi mới.

Đôi giày đi lô, với tôi, không chỉ để bước đi. Nó đã cùng tôi đi qua một quãng đời lao động, qua những mùa cạo mủ thấm đẫm mồ hôi. Trên mỗi bước chân ấy còn có tình thương của người chị dành cho em, của người con dành cho cha.

Năm 2003, trong chuyến công tác đầu tiên đến Jakarta (Indonesia), khi biết tôi đến từ Việt Nam, một người bạn bản địa buột miệng hỏi: "Việt Nam còn chiến tranh với Mỹ không?".