Chương trình Bệnh án điện tử toàn viện đã giúp người bệnh không còn phải phụ thuộc vào sổ khám bệnh giấy - Ảnh: Tác giả cung cấp
Cuốn dày nhất là của má, chi chít những con số huyết áp ghi tay suốt hai mươi năm. Bìa cuốn nào cũng chung một dòng chữ: Bệnh viện Nhân dân Gia Định.
Má giữ sổ như giữ của. Mỗi lần tái khám, việc đầu tiên là lục tủ tìm sổ. Có lần quên, má đứng ở sảnh bệnh viện mà lo: "Không có sổ, bác sĩ biết hồi trước mình uống thuốc gì?"
Khi bệnh viện nhớ thay người bệnh
Với nhiều gia đình ở thành phố này, cuốn sổ khám bệnh từng là toàn bộ trí nhớ sức khỏe của một đời người. Mỏng manh. Dễ ướt. Dễ mất. Người dân trao gửi sức khỏe của mình vào mấy chục trang giấy, rồi tự mình giữ lấy.
Rồi một ngày, cuốn sổ ấy không cần mở ra nữa.
Bệnh viện Gia Đình hỗ trợ 100% chi phí IVF cho 15 cặp vợ chồng muộn con
Bệnh viện Gia Định thanh toán viện phí không dùng tiền mặt
Vượt xa ‘số hóa’: Vì sao các bệnh viện châu Á đang chạy đua để kết nối?
Lần gần nhất tôi đưa má đi khám, bà vẫn mang sổ theo thói quen. Nhưng điều dưỡng chỉ quét mã định danh y tế. Màn hình hiện đủ: lần nhập viện năm ngoái, kết quả xét nghiệm tháng trước, đơn thuốc đang dùng, cả dòng cảnh báo dị ứng mà chính má đã quên. Bác sĩ ngẩng lên hỏi: "Dạo này cô còn chóng mặt buổi sáng không?" Câu hỏi bật ra từ một con số ghi lại ba tháng trước.
Má ngồi im. Cuốn sổ giấy vẫn nằm yên trong túi xách.
Bệnh viện Nhân dân Gia Định nay đã triển khai bệnh án điện tử toàn viện, đồng bộ các hệ thống HIS, LIS, PACS cùng chữ ký số. Mỗi người bệnh một mã định danh y tế. Mỗi chỉ số sức khỏe một chỗ đứng trên hệ thống: kết quả chẩn đoán, xét nghiệm, đơn thuốc, lịch tái khám.
Người bệnh không còn đi từ bốn giờ sáng để xếp hàng. Người điều dưỡng bớt đi những giờ cặm cụi chép tay. Trên cả nước, hơn 34 triệu sổ sức khỏe điện tử đã tích hợp vào VNeID, hướng tới một hồ sơ đi theo suốt vòng đời mỗi người dân.
Số hóa chỉ số sức khỏe, nói cho cùng, là nhận lấy phần ghi nhớ giùm người dân.
Nhưng cuốn sổ khám bệnh chưa bao giờ chỉ ghi những con số. Nó ghi một đời người. Trang đầu là tiếng khóc chào đời. Trang giữa là những lần tầm soát, khám định kỳ của tuổi đi làm. Trang cuối là huyết áp, nhịp tim, trí nhớ của tuổi xế chiều.
Điều làm nên thương hiệu Gia Định nằm ở chỗ: suốt chừng ấy trang, bệnh viện đều có mặt. Có mặt với em bé sơ sinh. Có mặt với người đi làm đến khám định kỳ. Có mặt với cụ già ở khoa Lão. Có mặt trong ca bệnh nặng phải giành giật từng giờ. Không phải một chuyên khoa, mà là một điểm trao gửi sức khỏe đi cùng người dân gần như trọn vòng đời.
Phía sau mỗi dòng dữ liệu vẫn là những con người. Là bác sĩ trực đêm đọc lại kết quả lúc hai giờ sáng. Là điều dưỡng gọi điện nhắc cụ già nhớ ngày tái khám. Là cả một đội ngũ chịu khó học thêm phác đồ mới, kỹ thuật mới, chỉ để cuốn sổ của người bệnh dày thêm những trang khỏe mạnh.
"Có chuyện gì thì cứ chạy lên Gia Định"
Sự cần mẫn ấy đo được. Tháng 6-2020, bệnh viện lập đơn vị suy tim. Rồi chứng nhận đồng. Rồi chứng nhận bạc. Rồi ngày 11-12-2024 là chứng nhận vàng của Hội Tim Hoa Kỳ, đưa nơi đây thành bệnh viện đa khoa đầu tiên của Việt Nam đạt được danh hiệu này. Điều đáng nói nằm ở tiêu chí: người bệnh phải được hẹn tái khám đầy đủ, được theo dõi sau xuất viện, và kết quả ấy phải giữ liên tục ít nhất hai năm.
Nói cách khác, chứng nhận quốc tế ấy chẳng qua cũng là việc giữ sổ. Chỉ khác là giữ bằng cả một hệ thống, và giữ thì không được phép quên.
Hóa ra chuyển đổi số ở đây không nhằm thay thế người thầy thuốc. Nó trả lại thời gian cho họ. Mỗi thủ tục rút ngắn, mỗi tờ giấy bớt đi là thêm vài phút để bác sĩ rời mắt khỏi màn hình, nắm cổ tay người bệnh và dặn: "Thuốc này cô uống sau ăn, đừng bỏ ngày nào nghen cô." Câu dặn ấy không nằm trong bất kỳ trường dữ liệu nào.
Bệnh viện này ra đời năm 1906 với tên Hôpital de Gia Dinh, mang tên Bệnh viện Nhân dân Gia Định từ năm 1975, nay là bệnh viện đa khoa hạng I với quy mô 1.500 giường. Suốt chừng ấy năm, thành phố đổi thay, con đường trước cổng đổi tên, chỉ có câu nói của người Sài Gòn là không đổi: "Có chuyện gì thì cứ chạy lên Gia Định."
Tôi nghĩ đó mới là định nghĩa thật của một thương hiệu vàng. Không phải tấm bằng treo trên tường, mà là phản xạ của người dân trong giờ phút hoảng loạn nhất.
Cuốn sổ khám bệnh của má tôi rồi sẽ nằm yên trong ngăn tủ. Nhưng nó không mất đi. Nó đổi hình hài, và quan trọng hơn, nó đổi chủ. Từ chỗ người dân tự giữ lấy sức khỏe của mình trên mấy chục trang giấy, nay họ trao gửi vào một nơi đủ sức nhớ thay.
Từ cuốn sổ khám bệnh đến nơi trao gửi sức khỏe, Gia Định vẫn đang lật từng trang. Chỉ là không còn trang giấy nữa.
Hơn 1.200 bệnh viện cả nước ứng dụng AI, bệnh án điện tử thành 'hệ thần kinh' y tế hiện đạiHơn 1.200 bệnh viện cả nước đã bước đầu ứng dụng AI và công nghệ số, trong khi hồ sơ bệnh án điện tử được xem là "hệ thần kinh" đặt nền móng cho y tế hiện đại và bệnh viện thông minh.