Tỉ phú Bill Gates cảnh báo AI sẽ tạo ra 'giai đoạn hỗn loạn nhất lịch sử'

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Tỉ phú Bill Gates cho rằng tương lai AI sẽ phát triển qua hai giai đoạn, trước khi thật sự tạo ra "sự thịnh vượng", trí tuệ nhân tạo sẽ tạo ra một giai đoạn "hỗn loạn nhất lịch sử loài người", kéo dài 20 năm.

Trong một cuộc phỏng vấn trên chương trình Meet the Press của đài NBC, tỉ phú Bill Gates cho rằng AI sẽ làm thay đổi thị trường việc làm và có thể tạo điều kiện cho tội phạm nếu chúng ta không có các biện pháp bảo vệ phù hợp. Vì vậy, nhân loại cần một khoảng thời gian điều chỉnh có thể kéo dài 20 năm. Ông cho rằng trước khi tạo ra "sự thịnh vượng thực sự", trong hai thập kỷ tới, loài người sẽ phải trải qua một "giai đoạn hỗn loạn nhất lịch sử".

Nỗi lo lớn nhất về AI

"Mối lo ngại lớn nhất của tôi là giai đoạn chuyển đổi 20 năm này, nơi sẽ có người thắng và kẻ thua, cùng với rất nhiều xáo trộn", Bill Gates nói. Ông cũng bày tỏ lo ngại về tác động của AI đến công việc văn phòng. Bán hàng, hỗ trợ qua điện thoại và kế toán sẽ biến mất khi AI có thể làm tốt với chi phí rẻ hơn, nhanh và chính xác hơn nhiều. Còn với công việc lao động chân tay, robot hình người sẽ thay thế.

"Nếu chúng ta không lựa chọn giảm tốc độ hoặc dừng lại, nhân loại sẽ có robot xây nhà, trồng trọt, phẫu thuật. Hầu hết hàng hóa và dịch vụ sẽ không còn cần đến sức lao động của con người nữa", tỉ phú nhận định.

Gần đây, ông Gates liên tục nhắc đến việc "giữ lại công việc" cho con người. Theo ông, công việc mang lại cho con người ý thức về mục đích sống, cách cải thiện thu nhập và lý do để đến nơi làm việc mỗi ngày. Công việc cũng là cách để xây dựng mối quan hệ với đồng nghiệp và hướng đi để tạo ra những thứ mới nhằm giải quyết vấn đề.

Ông gợi ý rằng một số hoạt động như nghệ thuật, thể thao, nấu ăn và chăm sóc trẻ em một ngày nào đó có thể được dành riêng cho con người, dù AI có thể làm tốt hơn. Để duy trì "công việc cho con người", những biện pháp như nghỉ hưu sớm và giới hạn giờ làm việc có thể giúp ích.

Làm gì khi AI 'cướp việc' của con người

Cả người sáng lập Amazon Jeff Bezos và CEO của JPMorgan Jamie Dimon đều đề xuất giảm giờ làm việc mỗi tuần để đối phó với tình trạng thất nghiệp do AI.

Tỉ phú Elon Musk đã dự đoán một quá trình chuyển đổi "gập ghềnh" và đề xuất trợ cấp của chính phủ cho tất cả lao động để giải quyết tình trạng mất việc làm do AI gây ra. Ông cho rằng công nghệ sẽ làm giảm chi phí sản xuất đến mức mọi người đều có thể "có bất cứ thứ gì họ muốn", công việc sẽ trở nên "không bắt buộc". Việc tiết kiệm cho hưu trí trong 10 đến 20 năm tới sẽ không còn giá trị nhiều vì tiền bạc sẽ không còn quan trọng.

Tỉ phú Bill Gates cảnh báo thảm họa 'chưa từng có' từ AI

Tương tự, CEO Dario Amodei của Anthropic cho biết AI hứa hẹn sẽ "nâng cao chất lượng cuộc sống cho mọi người", nhưng "cú sốc ngắn hạn sẽ xảy ra ở quy mô chưa từng có".

Tuy nhiên, CEO Sam Altman của OpenAI hồi tháng 5 cho biết AI chưa loại bỏ nhiều việc làm văn phòng như ông dự đoán và không còn lo ngại về một "thảm họa việc làm" nữa.

Trước đó, Bill Gates ví sự phát triển của AI như "cuộc đổ bộ của người ngoài hành tinh". Ông nói: "AI không giống bất kỳ công nghệ nào trước đây. Nếu chúng ta chỉ coi nó như sự tiếp nối của các công nghệ trong quá khứ, chúng ta sẽ dễ dàng trở nên tự mãn. AI vô cùng đặc biệt, giống như người ngoài hành tinh đến, ngoại trừ việc những 'người ngoài hành tinh' này được tạo ra bởi chính bàn tay của con người. Họ không cần phải đến bằng tàu vũ trụ, mà được chúng ta đưa vào máy tính".

Trong cuộc phỏng vấn trên chương trình Meet the Press của đài NBC, tỉ phú Bill Gates nhận định trí tuệ nhân tạo sẽ đẩy nhân loại vào giai đoạn chuyển đổi kéo dài 20 năm đầy hỗn loạn trước khi đạt tới sự thịnh vượng thực sự. Theo nhà sáng lập Microsoft, sự trỗi dậy của công nghệ này sẽ xóa sổ hàng loạt vị trí văn phòng như bán hàng, trực tổng đài và kế toán, trong khi robot hình người dần thay thế các lao động chân tay từ xây dựng, nông nghiệp đến y tế. Viễn cảnh phần lớn hàng hóa, dịch vụ không còn cần đến sức người đặt ra thách thức chưa từng có đối với cơ cấu việc làm toàn cầu. Để bảo vệ mục đích sống và thu nhập của người lao động, ông Gates gợi ý giải pháp giới hạn giờ làm việc, nghỉ hưu sớm và giữ lại các lĩnh vực mang tính nhân bản như nghệ thuật hay chăm sóc trẻ em. Quan điểm giảm tuần làm việc cũng nhận được sự đồng thuận từ nhà sáng lập Amazon Jeff Bezos và CEO JPMorgan Jamie Dimon. Trong khi đó, tỉ phú Elon Musk dự báo một quá trình chuyển đổi gập ghềnh và đề xuất chính phủ trợ cấp toàn dân khi tự động hóa biến việc làm thành thứ không bắt buộc. Dù CEO Dario Amodei của Anthropic đồng tình về nguy cơ xảy ra cú sốc ngắn hạn ở quy mô chưa từng có, góc nhìn trong giới công nghệ vẫn tồn tại sự phân hóa rõ rệt. Trái ngược với cảnh báo về viễn cảnh tương tự cuộc đổ bộ của người ngoài hành tinh từ Bill Gates, CEO Sam Altman của OpenAI cho rằng AI chưa gây ra làn sóng sa thải văn phòng nghiêm trọng như dự đoán ban đầu. Sự khác biệt này cho thấy bức tranh chuyển dịch thị trường lao động dưới áp lực trí tuệ nhân tạo vẫn là bài toán phức tạp và khó lường.