Tiếng chuông cần hồi đáp
Sau tiểu thuyết Thương ngàn đầy ấn tượng, nhà văn Vĩnh Quyền tiếp tục đưa người đọc đến với một vùng sinh thái tuyệt đẹp khác của Việt Nam - bán đảo Sơn Trà với các cá thể voọc chà vá chân nâu độc đáo.
Câu chuyện xoay quanh cuộc gặp gỡ của cậu thiếu niên 16 tuổi đang tình nguyện tham gia đội cứu hộ động vật hoang dã tại Sơn Trà cùng những con người có tình yêu sâu sắc với thiên nhiên. Đó là cô gái Akiko người Nhật, trưởng nhóm "Following in the Wings of Wild Birds/Theo dấu cánh chim trời" mà cậu quen biết trên mạng xã hội. Là anh Khanh làm việc tại trạm cứu hộ động vật, người có tuổi thơ ám ảnh với "bàn tay gấu" mà cha anh đã bí mật cất giấu, cũng là nguyên cớ khiến anh quyết định dấn thân vào hành trình cứu hộ động vật tại Sơn Trà. Là cô Sofia từ Đại học Turin nước Ý đến thực địa để hoàn thành đề án nghiên cứu "Tìm hiểu nguồn gốc ngôn ngữ loài người qua ngôn ngữ linh trưởng"...
Đằng sau mỗi nhân vật là một câu chuyện sống động về thiên nhiên và động vật hoang dã cùng những duyên cớ lạ lùng đưa họ đến mảnh đất này, gặp nhau, chung một mục đích bảo vệ những loài động vật quý hiếm đang có nguy cơ tuyệt chủng tại rừng Sơn Trà.
Truyện dài Tiếng của rừng
Ảnh: NXB Trẻ
Trong bối cảnh toàn cầu hóa, hệ lụy từ tác động của con người, quá trình phát triển kinh tế du lịch liên tục thu hẹp diện tích khu bảo tồn thiên nhiên, dẫn đến mối lo "thiên đường chân nâu" - sinh cảnh của loài voọc chà vá chân nâu 5 màu quý hiếm duy nhất trên thế giới sẽ biến mất. Truyện dài Tiếng của rừng không chỉ kể câu chuyện đơn thuần về những con người yêu động vật, thương rừng, có mối giao cảm sâu sắc với từng cái cây, từng sinh cảnh dù ngay trên quê hương hay tại một đất nước xa xôi ngàn dặm - đã cùng nhau kết nối để lặng lẽ bảo vệ những sinh vật đang bên bờ tuyệt chủng. Câu chuyện đầy hấp dẫn này còn là cái cớ để tác giả gợi lên những cảm xúc gắn kết đặc biệt của con người với thiên nhiên.
Hòa trộn nhiều thủ pháp nghệ thuật
Trong Tiếng của rừng, Vĩnh Quyền chọn cách kể chuyện bằng ngôn ngữ của văn chương, nhiếp ảnh và báo chí với rất nhiều hình ảnh trực quan, ngồn ngộn thông tin vô cùng phong phú. Tác giả đan cài khéo léo tư liệu báo chí bên cạnh nét đặc sắc của nghệ thuật nhiếp ảnh, sự bay bổng của văn chương, mở ra những khung cảnh đầy màu sắc, sinh động của khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà.
Không chỉ là chuyện của bầy voọc, bầy chim di cư, hay những cá thể gấu bị con người săn lùng, ngôi đền thiêng và sự sống từ những cái cây cháy đen âm ỉ đâm chồi trong chết chóc tại nước Nhật xa xôi, Tiếng của rừng còn là vẻ đẹp độc đáo của thực vật đa dạng ở Sơn Trà: những cây hoa thàn mát tím, lim vàng, nguồn gốc về cây ngô đồng Đại Nam quý hiếm trong cung điện Huế, điệu hát lý của người Cơ Tu vốn đã quen thuộc trong Thương ngàn cũng trở lại, liên quan đến truyền thuyết chim phượng hoàng đậu trên cây ngô đồng. Bối cảnh, thiên nhiên, cây cối được đồng hóa, tham gia sâu vào cốt truyện, và ngang hàng với con người.
Vĩnh Quyền định nghĩa vẻ đẹp của thiên nhiên bằng những dòng văn đau đáu: "Trước đây, mỗi khi nghĩ về vẻ đẹp của đất nước tôi hình dung đến cảnh quan thiên nhiên, di sản kiến trúc và văn hóa. Giờ, tôi ngộ ra một cánh chim Việt thôi, riêng có càng tuyệt, cũng đã là vẻ đẹp của đất nước và của cả trái đất". Ông cũng chính là tác giả của những tấm ảnh chụp voọc chà vá chân nâu và các loài chim minh họa trong sách.
Nếu sinh thái miệt đồng bằng Nam bộ có tiếng nói tha thiết của cây bút Trần Bảo Định, thì đại ngàn với những cánh rừng và muông thú cũng được cất tiếng vang vọng, đánh động đến con người nhờ cây bút văn học sinh thái hiếm hoi hiện nay - nhà văn Vĩnh Quyền.
Nhà văn Vĩnh Quyền sinh năm 1951 tại Huế, sống và làm việc tại Đà Nẵng. Ông là tác giả của 21 tập bút ký, truyện ngắn, tiểu thuyết, trong đó có 3 tiểu thuyết Anh ngữ: Debris Of Debris/Mảnh vỡ của mảnh vỡ (giải B Tiểu thuyết của Hội Nhà văn Việt Nam 2011 - 2015), Inside Infinity/Trong vô tận (giải Văn chương Đông Nam Á - S.E.A. Write Award năm 2021), The Dusk Wolf/Sói hoàng hôn...
