Trong suốt ngày Chủ nhật (4/10), máy bay ném bom B-1B đã rời căn cứ Không quân Hoàng gia Anh RAF Fairford, bay trở về Mỹ. Động thái này chấm dứt vai trò của Fairford như một căn cứ tiền phương cho các chiến dịch không kích của Mỹ nhằm vào Iran, bắt đầu từ ngày 28/2.
Nằm cách London khoảng 160 km về phía tây, Fairford là căn cứ duy nhất của Không quân Mỹ tại châu Âu được sử dụng cho máy bay ném bom hạng nặng, đồng thời là một trong những địa điểm triển khai tiền phương quan trọng của lực lượng này.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 5/10 cho biết các máy bay được di chuyển do xuất hiện "một số mối đe dọa", mà ông cho rằng có liên quan đến Iran.
Vài giờ trước đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã bác bỏ mọi liên hệ với âm mưu bị cáo buộc, cho rằng "việc luân chuyển nhân sự không phải là điều bất thường" và ông tin tưởng vào an ninh của các căn cứ quân sự Mỹ.
Mỹ hiện có những loại máy bay ném bom nào?
Không quân Mỹ hiện vận hành ba dòng máy bay ném bom chiến lược: B-52H, B-1B và B-2, trong khi dòng máy bay tàng hình thế hệ mới B-21 Raider đang được thử nghiệm.
B-52H Stratofortress là dòng máy bay lâu đời nhất, được chế tạo từ đầu những năm 1960. Với sải cánh khoảng 56 m, B-52 là máy bay ném bom lớn nhất của Mỹ, có thể mang khoảng 31 tấn vũ khí, gồm vũ khí hạt nhân và tên lửa hành trình.
Trong khi đó, máy bay B-1B Lancer à là loại nhanh nhất trong ba dòng máy bay hiện nay. Máy bay có thể đạt tốc độ khoảng Mach 1,2 và mang tải trọng vũ khí thông thường khoảng 34 tấn. B-1B không còn được trang bị vũ khí hạt nhân. Đây là dòng máy bay vừa rời căn cứ Fairford.
B-2 Spirit là máy bay ném bom tàng hình dạng cánh bay, được thiết kế để xuyên thủng hệ thống phòng không đối phương. Chỉ 20 chiếc được chế tạo, trong đó 19 chiếc còn hoạt động. B-2 có khả năng mang cả vũ khí hạt nhân và vũ khí thông thường, trong đó có bom xuyên phá hạng nặng được sử dụng trong các cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào các cơ sở hạt nhân Iran hồi tháng 6/2025.
B-21 Raider nhỏ hơn B-2 và đang trong quá trình thử nghiệm bay. Những chiếc đầu tiên dự kiến được bàn giao vào năm 2027. Trong tương lai, B-21 sẽ dần thay thế B-1B và B-2, cùng với đội B-52 được nâng cấp tạo thành lực lượng máy bay ném bom chiến lược chủ lực của Mỹ.
Máy bay ném bom Mỹ xuất phát từ đâu?
Các máy bay ném bom Mỹ được đặt tại 5 căn cứ chính trên lãnh thổ nước này: B-52H đóng tại Căn cứ Barksdale, Louisiana và Minot, Bắc Dakota; B-1B đóng tại Căn cứ Dyess, Texas và Ellsworth, Nam Dakota; B-2 đồn trú tại Căn cứ Whiteman, Missouri và B-21 dự kiến triển khai tại Ellsworth, Nam Dakota từ năm 2027.
Các căn cứ này đều có đường băng dài, thường trên 3.000 m, đáp ứng yêu cầu vận hành những máy bay ném bom cỡ lớn.
Tuy nhiên, khi thực hiện nhiệm vụ ở nước ngoài, máy bay ném bom Mỹ có thể được luân chuyển đến các căn cứ tiền phương như Căn cứ Không quân Andersen ở Guam và Diego Garcia ở Ấn Độ Dương.
Mỹ cũng thường xuyên triển khai các nhóm máy bay ném bom tới căn cứ của đồng minh trong khuôn khổ các đợt triển khai Lực lượng Đặc nhiệm Máy bay Ném bom. Các đợt gần đây từng đưa B-52 tới Moron, Tây Ban Nha; B-1B tới Orland, Na Uy và Misawa, Nhật Bản; trong khi B-52 được triển khai tới Tindal, miền bắc Australia hồi tháng 9.
Ngoài việc sử dụng các căn cứ tiền phương, máy bay ném bom Mỹ còn có thể xuất kích trực tiếp từ lãnh thổ Mỹ và thực hiện nhiệm vụ tầm xa nhờ hệ thống tiếp nhiên liệu trên không.
Trong các chiến dịch nhằm vào Iran, một số nhiệm vụ kéo dài hơn 30 giờ cho cả hành trình đi và về. Theo đó, mỗi nhóm ba máy bay ném bom có thể cần khoảng 6-9 máy bay tiếp dầu để duy trì hoạt động trên quãng đường dài.