Tại mỗi thôn, xóm, tổ dân phố, khu dân cư Ban Công tác Mặt trận luôn gần dân, sát dân; công an cơ sở bám địa bàn, chủ động phòng ngừa, giải quyết các vấn đề về an ninh trật tự; cấp ủy, chính quyền, các đoàn thể, nhân dân cùng chung sức giữ gìn cuộc sống bình yên, củng cố "thế trận lòng dân" vững chắc.
Phát huy sức dân
Sau 10 năm thực hiện, vai trò Ban Công tác Mặt trận khu dân cư ngày càng được khẳng định là cây cầu nối giữa cấp ủy, chính quyền với Nhân dân. Cả nước hiện có khoảng 656.000 thành viên Ban Công tác Mặt trận tham gia tích cực vào các hoạt động từ thanh tra nhân dân đến hòa giải ở cơ sở; hơn 86.000 Tổ bảo vệ an ninh, trật tự với gần 298.000 thành viên hỗ trợ lực lượng công an giữ gìn trật tự tại địa bàn.
Công tác hòa giải ở cơ sở tiếp tục đẩy mạnh với hơn 48.500 tổ hòa giải, gần 480.000 hòa giải viên. Hàng nghìn mâu thuẫn phát sinh trong cộng đồng, liên quan đất đai, hôn nhân, dân sự, môi trường, giải phóng mặt bằng, quan hệ cộng đồng được giải quyết ngay từ cơ sở, góp phần hạn chế khiếu kiện kéo dài, không để phát sinh “điểm nóng” về an ninh, trật tự.
Toàn quốc cũng xây dựng và duy trì 2.522 mô hình trong phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, với hơn 123.500 điểm triển khai trên nhiều lĩnh vực, tạo thành mạng lưới phòng ngừa xã hội rộng khắp. Nhiều mô hình trở thành “cánh tay nối dài” của lực lượng công an cơ sở với những cách làm riêng, nhưng đều hội tụ cùng một mục tiêu: khơi dậy ý thức tự quản, phát huy sức mạnh đoàn kết của Nhân dân, để mỗi khu dân cư thật sự là “pháo đài” vững chắc phòng ngừa, giữ vững bình yên từ gốc rễ.
Đồng chí Hà Thị Nga, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đánh giá: Mỗi khu dân cư bình yên là một viên gạch xây nên xã hội kỷ cương, an toàn. Mỗi Ban Công tác Mặt trận trách nhiệm, tận tụy là một hạt nhân vun đắp đoàn kết, đồng thuận trong cộng đồng.
Từ Trung ương đến địa phương, từ tỉnh, thành phố đến xã, phường, thôn, xóm, sự phối hợp giữa hai lực lượng từng bước được cụ thể hóa bằng những phần việc thiết thực. Công an cơ sở nắm chắc địa bàn, chủ động phòng ngừa, hướng dẫn, hỗ trợ; Ban Công tác Mặt trận gần dân, sát dân, tập hợp các đoàn thể, người có uy tín, người dân cùng tham gia. Sự kết hợp ấy tạo nên phương thức vận động gần gũi, linh hoạt, hiệu quả: nắm tình hình từ dân, tuyên truyền, vận động để dân hiểu, đồng thuận, phát huy sức dân cùng giải quyết những vấn đề ngay tại cộng đồng.
Sát cánh cùng nhân dân
Bà Nguyễn Lan Phương, Trưởng ban Công tác Mặt trận tổ dân phố Phú Mỹ 1, phường Bắc Giang (thành phố Bắc Ninh), chia sẻ kinh nghiệm: Muốn giữ gìn an ninh, trật tự không thể chỉ chờ khi vụ việc xảy ra mới vào cuộc. Ngày ngày, bà Phương sát cánh cùng cảnh sát khu vực, Tổ bảo vệ an ninh, trật tự, người có uy tín trong cộng đồng, kịp thời ngăn chặn những nguy cơ xung đột giữa các nhóm thanh niên, giải tỏa những khúc mắc trong gia đình, dòng họ, láng giềng. Cách làm của bà Phương cho thấy, cán bộ mặt trận không chỉ là người tuyên truyền, vận động mà còn phải là người quan tâm, lắng nghe, phát hiện sớm những vấn đề đang hình thành, phát sinh ngay tại khu dân cư.
Cũng với tinh thần đó, bà Nguyễn Thị Ngoan, Bí thư Chi bộ thôn Hùng Cường, xã Phát Diệm, tỉnh Ninh Bình sau gần 30 năm làm công tác giáo dục vẫn tiếp tục dành sức lực cho công tác tại địa phương. Với 15 năm tham gia công tác mặt trận, câu chuyện bà kiên trì động viên, hướng dẫn một cậu bé trong gia đình bất ổn có người cha nghiện rượu, người mẹ bất lực, luôn là một phần ký ức đẹp khó quên. “Tôi không áp đặt mà tiếp cận bằng tình cảm, coi như con cháu trong nhà. Khi cậu bé có ý định bỏ học, tôi cùng nhà trường, gia đình, công an tìm cách hỗ trợ”...
Câu chuyện và lời chia sẻ của bà Ngoan không chỉ là chuyện vận động một học sinh có ý định bỏ học quay trở lại trường mà còn là việc nhận diện một nguy cơ từ trong gia đình: bạo lực, sự thiếu quan tâm, tâm lý tổn thương, những mối quan hệ bạn bè tiêu cực... nếu không được can thiệp giải quyết đồng bộ có thể tiếp tục kéo một đứa trẻ ra xa gia đình, nhà trường, lâu dài sẽ để lại hệ lụy cho cả cộng đồng. Bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đối với phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc ngày càng cao.
Tại hội nghị toàn quốc biểu dương Ban Công tác Mặt trận khu dân cư trong phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, giai đoạn 2016-2026, Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Thứ trưởng Công an, Trưởng ban Chỉ đạo “Thực hiện phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” Trung ương nhấn mạnh: Cần tiếp tục xác định phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc là nhiệm vụ chiến lược, thường xuyên và lâu dài của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội; lấy Nhân dân làm trung tâm, lấy địa bàn cơ sở làm nền tảng, lấy phòng ngừa là chính, lấy sự bình yên của mỗi khu dân cư làm thước đo hiệu quả phong trào.
Thứ trưởng yêu cầu lực lượng công an cấp xã tăng cường trao đổi thông tin, tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng về phòng, chống tội phạm, xây dựng phong trào và công tác hòa giải cho cán bộ, thành viên Ban Công tác Mặt trận. Đổi mới mạnh mẽ nội dung, hình thức xây dựng phong trào theo hướng “gần dân hơn, sát dân hơn, hiểu dân hơn”, tuyên truyền phải dễ nhớ, dễ hiểu, dễ thực hiện, phù hợp từng địa bàn, nhóm đối tượng; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, nền tảng số trong tuyên truyền, phổ biến pháp luật, tiếp nhận thông tin, hướng tới xây dựng các mô hình “dân vận số”, “khu dân cư số an toàn”; xây dựng phong trào phải gắn với phát triển kinh tế, xã hội, bảo đảm an sinh, nâng cao đời sống Nhân dân. Bình yên cho mỗi khu dân cư chính là thành quả quý giá, là thước đo chân thật nhất cho sự trưởng thành, phát triển của phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc những năm qua và chặng đường phía trước.