Chợ ở Nghệ An: Nơi xuống cấp, nơi xây tiền tỷ lại bỏ hoang

Nguồn ảnh: Tiền Phong

Nhiều chợ dân sinh ở Nghệ An xuống cấp, tiểu thương phải tự bỏ tiền sửa chữa, gia cố. Trong khi đó, không ít khu chợ được đầu tư hàng tỷ đồng lại rơi vào cảnh đìu hiu, bỏ trống nhiều năm. Bên trong chợ đầu mối thủy sản lớn nhất Thủ đô: Xuống cấp, chật chội, nhếch nhác Nhiều chợ ở Nghệ An xuống cấp, ...

Chợ Ga Vinh (phường Thành Vinh) là một trong những khu chợ lớn trên địa bàn thành phố Vinh cũ, tỉnh Nghệ An. Hiện, nhiều hạng mục của chợ đã xuống cấp. Đặc biệt, sau bão số 5 hồi tháng 9/2025, một phần kết cấu thép tại khu đình hàng ăn bị sập, nhiều tấm fibro xi măng bị gió cuốn, hư hỏng.

Những ngày mưa, nước từ mái dột xuống khu vực buôn bán khiến tiểu thương gặp không ít khó khăn. “Mỗi khi mưa lớn, nước trút xuống rất nhiều. Để có chỗ buôn bán, chúng tôi phải tự bỏ tiền triệu làm thêm mái tôn phía dưới để che mưa, che nắng và đảm bảo an toàn”, một tiểu thương chia sẻ.

Tại chợ Quán Lau (phường Trường Vinh), nhiều hạng mục cũng đã xuống cấp. Hệ thống mái che, khung sắt tại hai khu đình xuất hiện nhiều vị trí hư hỏng, hoen gỉ. Sau mỗi trận mưa to kèm gió lớn, các tiểu thương lại thấp thỏm lo mái tôn có thể bung, rơi bất cứ lúc nào.

Chợ nằm gần khu dân cư, hoạt động cả ngày và có lượng người qua lại khá đông. Tuy nhiên, tình trạng xuống cấp của các hạng mục khiến cả tiểu thương lẫn người dân không khỏi lo ngại.

Trong khi nhiều chợ dân sinh xuống cấp, một số chợ mới tại thành phố Vinh cũ lại rơi vào cảnh vắng khách, bỏ trống. Chợ Hưng Đông (phường Vinh Hưng) xây dựng năm 2018, rộng 3.600m², vốn đầu tư 5,7 tỷ đồng, từng được kỳ vọng thay thế chợ cóc, chợ tạm nhưng nay hoạt động đìu hiu.

Những dãy ki-ốt tại chợ Hưng Đông bỏ trống, nhiều năm chưa được khai thác hiệu quả.

Lãnh đạo UBND phường Vinh Hưng cho biết, địa phương đã nhiều lần nỗ lực duy trì hoạt động chợ bằng cách tổ chức hội chợ, bố trí mỗi tổ chức, đoàn thể một gian hàng. Tuy nhiên, các hoạt động chỉ duy trì được thời gian ngắn, sau đó chợ lại rơi vào cảnh vắng vẻ.

Tương tự, chợ Phong Toàn (phường Vinh Phú) khởi công năm 2009, hoạt động từ năm 2012 với vốn đầu tư 21 tỷ đồng, quy mô khoảng 400 ki-ốt. Sau 14 năm, chợ vẫn vắng khách, chỉ còn vài hộ bán rau, củ, quả tại đình phụ. Khu đình chính phần lớn bỏ trống, chưa phát huy hiệu quả đầu tư.

Theo Ban quản lý chợ Phong Toàn, ngay từ khi đi vào hoạt động, tỷ lệ khai thác các quầy hàng chỉ đạt khoảng 25-30% và có xu hướng giảm dần. Sau dịch COVID-19, thói quen mua bán của người dân thay đổi càng khiến hoạt động kinh doanh tại chợ khó khăn.

Tầng 3 chợ Vinh rộng hơn 1.000m², từng được doanh nghiệp Hàn Quốc đầu tư làm trung tâm thương mại, trưng bày sản phẩm từ năm 2017 nhưng chỉ hoạt động thời gian ngắn. Nhiều năm qua, khu vực này gần như bỏ trống, cơ sở vật chất xuống cấp. Ban quản lý chợ nhiều lần kêu gọi đầu tư nhưng chưa hiệu quả.

Từ những khu chợ xuống cấp đến các công trình tiền tỷ vắng khách, bài toán đặt ra với Nghệ An là vừa bảo đảm an toàn cho tiểu thương, người dân, vừa nâng hiệu quả khai thác các khu chợ đã đầu tư, tránh lãng phí nguồn lực.

Thực trạng mạng lưới chợ dân sinh tại Nghệ An đang bộc lộ nghịch lý lớn giữa nhu cầu an toàn thực tế và hiệu quả sử dụng nguồn vốn ngân sách. Tại các điểm giao thương đông đúc như chợ Ga Vinh hay chợ Quán Lau, cơ sở hạ tầng đã hư hỏng nghiêm trọng sau bão số 5 hồi tháng 9 năm 2025 khiến tiểu thương phải tự bỏ tiền túi gia cố mái tôn tạm bợ. Việc buôn bán dưới những khung sắt hoen gỉ, dột nát không chỉ đe dọa an toàn tính mạng mà còn làm gia tăng áp lực chi phí cho người lao động. Trái ngược với cảnh quá tải trong xuống cấp, nhiều dự án quy mô tiền tỷ trên cùng địa bàn lại lâm vào tình trạng bỏ hoang kéo dài. Chợ Hưng Đông với kinh phí 5,7 tỷ đồng và chợ Phong Toàn trị giá 21 tỷ đồng chỉ đạt tỷ lệ khai thác từ 25 đến 30 phần trăm ngay từ ban đầu trước khi rơi vào cảnh vắng lặng. Tương tự, hơn 1.000m² tại tầng 3 chợ Vinh từng được doanh nghiệp Hàn Quốc đầu tư cũng đang nằm bất động nhiều năm do kinh doanh đình trệ và chuyển dịch thói quen mua sắm hậu đại dịch. Bức tranh đối lập này đặt ra yêu cầu cấp bách cho chính quyền địa phương trong việc tái cơ cấu quy hoạch hạ tầng thương mại. Việc giải quyết dứt điểm các vướng mắc đòi hỏi phương án phân bổ ngân sách thực chất hơn, hướng trọng tâm vào cải tạo những điểm chợ hiện hữu có sức sống thay vì tiếp tục dàn trải nguồn lực gây lãng phí.