Với người tiểu đường, thay vì nhịn ăn hoặc loại bỏ hoàn toàn tinh bột, điều quan trọng là chọn đúng loại carbohydrate, kiểm soát khẩu phần và kết hợp với protein, chất xơ.
Theo Viện Quốc gia về Tiểu đường, Tiêu hóa và Bệnh thận Mỹ (NIDDK), người bệnh tiểu đường có thể xây dựng bữa ăn theo “phương pháp chiếc đĩa”: 1/2 đĩa là rau không chứa nhiều tinh bột, 1/4 là protein và 1/4 là thực phẩm chứa carbohydrate giàu chất xơ như ngũ cốc nguyên hạt, đậu hoặc trái cây.
Người bệnh tiểu đường có thể xây dựng bữa ăn theo “phương pháp chiếc đĩa”
Ảnh minh họa: P.H tạo từ AI
Đừng bỏ hẳn tinh bột trong bữa sáng
Carbohydrate được cơ thể chuyển hóa thành glucose nên lượng và loại carbohydrate ăn vào có ảnh hưởng trực tiếp đến đường huyết. Tuy nhiên, không phải người tiểu đường nào cũng cần cắt giảm hoàn toàn tinh bột. Theo Tổ chức về bệnh tiểu đường của Anh - Diabetes UK, nên ưu tiên carbohydrate giàu chất xơ như yến mạch nguyên hạt, bánh mì nguyên cám, đậu và các loại đậu thay cho bánh mì trắng, ngũ cốc tinh chế.
Chẳng hạn, một bữa sáng có thể gồm trứng luộc hoặc trứng ốp ít dầu, một lát bánh mì nguyên cám và rau xanh, hoặc yến mạch không đường kết hợp sữa chua không đường, một phần nhỏ trái cây và các loại hạt.
Diabetes UK cũng gợi ý những lựa chọn như ngũ cốc nguyên hạt với sữa, sữa chua tự nhiên không đường cùng trái cây, bánh mì nguyên hạt với bơ hoặc trứng.
Chất xơ và protein giúp bữa sáng “cân bằng” hơn
Thực phẩm giàu chất xơ có thể giúp tăng cảm giác no và hỗ trợ kiểm soát đường huyết. Các nguồn chất xơ tốt gồm yến mạch, ngũ cốc nguyên hạt, rau củ, đậu, hạt và trái cây nguyên quả.
Trong khi đó, protein từ trứng, cá, thịt gia cầm nạc, đậu phụ, sữa chua không đường hoặc các loại đậu giúp bữa sáng có cấu trúc dinh dưỡng cân đối hơn.
Ngược lại, nên hạn chế các món nhiều đường và carbohydrate tinh chế như bánh ngọt, bánh mì trắng, ngũ cốc ăn sáng nhiều đường, mứt, nước ngọt.
Cẩn thận với nước ép và cà phê “nhiều đường”
Một ly nước ép trái cây tưởng như tốt cho sức khỏe nhưng có thể cung cấp lượng đường đáng kể trong thời gian ngắn. Diabetes UK khuyến nghị ưu tiên ăn trái cây nguyên quả thay vì uống nước ép hoặc sinh tố; nếu sử dụng nước ép, nên giới hạn khẩu phần.
Cà phê hoặc trà không đường có thể phù hợp với người tiểu đường, nhưng cần đặc biệt lưu ý các loại cà phê pha thêm đường, siro, kem hoặc sữa đặc vì chúng có thể làm tăng lượng carbohydrate và đường bổ sung.
Ngoài thành phần bữa ăn, khẩu phần và thời điểm ăn cũng cần được cá nhân hóa. NIDDK lưu ý thời điểm ăn có thể phụ thuộc vào thuốc điều trị, mức độ vận động và các bệnh lý đi kèm. Người sử dụng insulin hoặc một số thuốc hạ đường huyết không nên tự ý bỏ hoặc trì hoãn bữa sáng vì có nguy cơ hạ đường huyết.