Sáng nay (31/10), cuối phiên thảo luận về kinh tế - xã hội, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng phát biểu làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu.
"Thách thức rất lớn nhưng không phải nhiệm vụ bất khả thi"
Về tăng trưởng kinh tế, Phó Thủ tướng cho biết năm 2026 kinh tế Việt Nam chịu nhiều tác động bất lợi từ tình hình thế giới, đặc biệt là xung đột địa chính trị, giá dầu tăng cao và các biện pháp thuế quan của Mỹ.
Trong quý III, giá dầu thế giới duy trì trên 110 USD/thùng, kéo theo giá nhiều hàng hóa, dịch vụ tăng. Cùng thời gian này, Mỹ áp thuế bổ sung, ảnh hưởng đến khoảng 70% lượng hàng hóa Việt Nam xuất khẩu sang thị trường này.
Mặc dù vậy, tăng trưởng GDP 9 tháng đạt khoảng 9,01%, đưa Việt Nam vào nhóm quốc gia có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao nhất thế giới.
Theo ông Thắng, cùng với thúc đẩy tăng trưởng, Chính phủ đã triển khai các chính sách hỗ trợ người dân, doanh nghiệp và bảo đảm an sinh xã hội. Trong đó, khoảng 360.000 tỷ đồng được dành cho các chính sách hỗ trợ về thuế, phí; hơn 200.000 tỷ đồng thực hiện các chương trình an sinh xã hội trong 9 tháng, bao gồm y tế, giáo dục.
Để đạt mục tiêu tăng trưởng cả năm 10%, GDP quý IV cần tăng 12,5%. Phó Thủ tướng nhìn nhận đây là thách thức rất lớn nhưng không phải nhiệm vụ bất khả thi, bởi nền kinh tế vẫn còn dư địa và động lực tăng trưởng.
Trong những tháng cuối năm, Chính phủ sẽ tập trung tháo gỡ vướng mắc về thể chế, đất đai, thủ tục đầu tư, vật liệu xây dựng, vốn và thị trường; thúc đẩy các dự án đủ điều kiện sớm đi vào sản xuất, kinh doanh; tiếp tục phát huy các động lực tăng trưởng là đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu; hỗ trợ doanh nghiệp giữ vững, đa dạng hóa thị trường, mở rộng đơn hàng, nâng cao giá trị gia tăng; tập trung hỗ trợ các địa phương, nhất là các cực tăng trưởng, hoàn thành mục tiêu đề ra.
Giảm giá điện, thuế xăng dầu
Liên quan đến kiểm soát lạm phát, Phó Thủ tướng cho biết, Chính phủ đã triển khai nhiều giải pháp nhằm hạn chế tác động của biến động giá cả thế giới, nhất là giá năng lượng, để thực hiện mục tiêu lạm phát 4,5% được Quốc hội đặt ra.
Các giải pháp gồm tạm ứng ngân sách cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, giảm thuế, phí đối với xăng dầu; tiếp tục giảm 2% thuế giá trị gia tăng đến hết năm 2026 và điều hành theo hướng ổn định giá hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý.
Theo Phó Thủ tướng, CPI bình quân 9 tháng tăng 4,52%. Từ đầu năm đến nay, Chính phủ đã dành khoảng 64.000 tỷ đồng thực hiện các chính sách giảm thuế, phí đối với xăng dầu.
Dự kiến từ tháng 11 đến hết năm, Chính phủ tiếp tục dành khoảng 4.000 tỷ đồng để giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng từ 7% xuống 0%.
Đáng chú ý, Chính phủ đang chỉ đạo EVN khẩn trương rà soát, tiết giảm tối đa chi phí, hướng tới giảm giá bán lẻ điện khoảng 2% trong thời gian từ nay đến hết ngày 31/3/2027.
Theo Phó Thủ tướng, việc giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng và giảm giá điện dự kiến tạo thêm dư địa khoảng 0,07 điểm phần trăm để kiểm soát lạm phát theo mục tiêu Quốc hội đề ra.
Bên cạnh đó, Chính phủ tiếp tục phối hợp các chính sách tài khóa, tiền tệ và quản lý giá, đồng thời thực hiện hiệu quả những chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí còn phù hợp.
Giải ngân đầu tư công đạt trên 75% kế hoạch
Đối với phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho hay, trong tổng nguồn vốn khoảng 3,42 triệu tỷ đồng được Quốc hội phê chuẩn, Chính phủ đã thông qua phương án phân bổ khoảng 3,15 triệu tỷ đồng, tương đương 92%. Trong đó, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã phân bổ, giao chi tiết 1,98 triệu tỷ đồng, gấp 1,5 lần nhiệm kỳ trước.
Đối với phần vốn còn lại, Chính phủ dự kiến bố trí 103.000 tỷ đồng cho các dự án thực hiện Nghị quyết 57; 194.000 tỷ đồng cho các dự án trọng điểm liên vùng. Khoảng 890.000 tỷ đồng đã có phương án phân bổ, đang chờ các bộ, ngành, địa phương hoàn thiện hồ sơ, thủ tục đầu tư.
Về tiến độ giải ngân, đến ngày 29/10, số vốn giải ngân đã vượt 720.000 tỷ đồng, đạt trên 75% kế hoạch. Tuy nhiên, Phó Thủ tướng cũng chỉ rõ, một số bộ, ngành, địa phương vẫn có tỷ lệ giải ngân chưa đạt yêu cầu; 8 địa phương có số vốn tạm ứng tương đối lớn.
Chính phủ đang tập trung chỉ đạo giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công. Theo tính toán, nếu hoàn thành mục tiêu này, sẽ đóng góp khoảng 2,5 điểm phần trăm vào tăng trưởng quý IV và khoảng 1,7 điểm phần trăm vào tăng trưởng kinh tế cả năm.