Trong hơn 20 năm qua, Việt Nam đã có nhiều nỗ lực nhằm chấm dứt tình trạng nuôi nhốt gấu lấy mật. Số lượng gấu bị nuôi nhốt đã giảm mạnh, cho thấy những chuyển biến tích cực trong công tác quản lý, bảo tồn và thay đổi nhận thức của cộng đồng.
Tuy nhiên, khi số lượng gấu nuôi nhốt đã giảm xuống mức rất thấp, bài toán đặt ra cũng trở nên khó khăn hơn. Những trường hợp còn lại thường là những trường hợp khó vận động, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ và cách làm phù hợp hơn giữa cơ quan quản lý, chính quyền địa phương và các tổ chức bảo tồn.
Tại Hà Nội, Phúc Thọ hiện là một trong những địa bàn cần tiếp tục tập trung giải quyết để tiến tới mục tiêu chấm dứt hoàn toàn nuôi nhốt gấu.
Với mong muốn nhìn thẳng vào thực trạng, làm rõ những điểm nghẽn và quan trọng hơn là tìm kiếm những giải pháp cụ thể cho giai đoạn cuối của lộ trình, Báo Nhân Dân phối hợp với Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV) tổ chức tọa đàm “Thúc đẩy chấm dứt nuôi nhốt gấu tại Hà Nội: Từ cam kết đến hành động”.
Tham dự tọa đàm có các khách mời: Ông Bùi Huy Khôi, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Hà Nội; ông Nguyễn Văn Công, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Phúc Thọ; bà Bùi Thị Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV).
Tọa đàm hướng tới việc trao đổi thực chất về thực trạng, trách nhiệm của các bên, giải pháp và một lộ trình cụ thể, để mục tiêu chấm dứt nuôi nhốt gấu không chỉ dừng ở chủ trương mà được triển khai bằng những nhiệm vụ, thời hạn và kết quả có thể kiểm đếm.
Phát biểu khai mạc tọa đàm, nhà báo Nguyễn Hoàng Nhật, Phó Trưởng Ban Nhân Dân Điện tử, Báo Nhân Dân nhấn mạnh: Sau hơn 20 năm nỗ lực giảm tình trạng nuôi nhốt gấu lấy mật, Việt Nam đã đạt được những chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, khi số lượng gấu nuôi nhốt còn lại ở mức thấp, việc giải quyết dứt điểm những trường hợp cuối cùng trở thành thách thức lớn hơn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ, trách nhiệm rõ ràng và những cách làm phù hợp giữa cơ quan quản lý, chính quyền địa phương và các tổ chức bảo tồn.
Hà Nội là một trong những địa bàn cần tiếp tục tập trung giải quyết vấn đề này, trong đó Phúc Thọ là địa bàn cần được quan tâm trong giai đoạn hiện nay.
Với tọa đàm lần này, Báo Nhân Dân mong muốn cùng các bên nhìn thẳng vào những khó khăn, điểm nghẽn, làm rõ trách nhiệm và tìm kiếm các giải pháp thiết thực, hướng tới một lộ trình cụ thể với những mốc thời gian có thể kiểm đếm. Báo cũng khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành, thông tin về kết quả thực hiện, phản ánh những vấn đề còn tồn tại và theo dõi các cam kết, góp phần thúc đẩy mục tiêu chấm dứt hoàn toàn hoạt động nuôi nhốt gấu tại Hà Nội, trong đó có địa bàn Phúc Thọ, sớm trở thành hiện thực.
Chia sẻ về “Tiến trình chấm dứt hoạt động nuôi nốt gấu lấy mật 20 qua tại Việt Nam”, bà Bùi Thị Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV), nhận định năm 2026 là một trong những dấu mốc quan trọng trong hành trình chấm dứt hoàn toàn hoạt động nuôi nhốt gấu lấy mật đã kéo dài hơn hai thập kỷ tại Việt Nam.
Theo số liệu bà Hà đưa ra, nếu như năm 2005 cả nước ghi nhận hơn 4.300 cá thể gấu bị nuôi nhốt tại các cơ sở tư nhân, thì đến năm 2026, con số này đã giảm tới 97%, chỉ còn 129 cá thể tại 50 cơ sở trên toàn quốc. Đáng chú ý, 23 trên tổng số 34 tỉnh, thành phố hiện đã không còn tình trạng nuôi nhốt gấu, trong đó Đà Nẵng và Thái Nguyên là hai địa phương mới nhất hoàn thành mục tiêu này trong năm 2026.
Tuy vậy, bà Bùi Thị Hà chỉ ra rằng Hà Nội hiện là địa bàn tồn đọng lớn nhất cả nước, với 64 cá thể gấu vẫn đang bị nuôi nhốt tại 17 cơ sở, chiếm khoảng 50% tổng số gấu nuôi nhốt trên toàn quốc. Riêng xã Phúc Thọ đã chiếm tới 62 trong số 64 cá thể này - tương đương gần 49% tổng số gấu nuôi nhốt của cả nước chỉ tính riêng tại một địa bàn. Bà cũng lưu ý số lượng "trại gấu" tại Hà Nội gần như không thay đổi, vẫn duy trì ở mức 17 cơ sở liên tục từ năm 2024 đến nay.
Nhìn lại chặng đường hơn 20 năm, Phó Giám đốc ENV điểm lại một số cột mốc quan trọng: Giai đoạn khởi đầu, năm 2005, Quyết định 02/2005/QĐ-BNN về quản lý gấu nuôi nhốt được ban hành - bước quan trọng để Nhà nước lần đầu tiên xác lập cơ chế quản lý đối với quần thể gấu đang bị nuôi nhốt, với hơn 4.300 cá thể được đăng ký và gắn chip ngay trong năm đó. Đến năm 2006, Cục Kiểm lâm phối hợp Tổ chức Bảo vệ Động vật Thế giới hoàn thành việc đăng ký, gắn chip cho toàn bộ số gấu đã được xác định trên cả nước, đồng thời Quyết định 47/2006/QĐ-BNN quy định Nhà nước không công nhận quyền sở hữu của chủ nuôi đối với các cá thể gấu - đặt nền móng pháp lý quan trọng cho các bước xử lý về sau.
Giai đoạn tiếp theo chứng kiến sự chuyển hướng rõ rệt từ quản lý sang cứu hộ nhân đạo. Năm 2007, cơ quan chức năng phát hiện 80 cá thể gấu bị nuôi nhốt tại 6 cơ sở ở Hạ Long, phục vụ hoạt động trích hút mật cho khách du lịch. Một năm sau, Quyết định 95/2008/QĐ-BNN được ban hành nhằm thiết lập quy chuẩn chuồng trại và điều kiện trại nuôi gấu; cùng năm, hai trung tâm cứu hộ gấu đầu tiên tại Việt Nam ra đời - Trung tâm Cứu hộ Gấu Việt Nam của Tổ chức Động vật Châu Á và Trung tâm cứu hộ gấu Cát Tiên của Tổ chức Free The Bears, mở ra một hướng đi mới: cứu hộ và chăm sóc nhân đạo thay vì nuôi nhốt lấy mật. Nhờ những nỗ lực này, đến năm 2010, số gấu bị nuôi nhốt tại các cơ sở tư nhân trên cả nước đã giảm còn 3.843 cá thể, trong đó Hà Nội chiếm 685 cá thể. Đến năm 2014, hoạt động du lịch trại gấu tại Hạ Long chính thức chấm dứt hoàn toàn, và tới năm 2015, số gấu nuôi nhốt cả nước tiếp tục giảm xuống còn 1.690 cá thể, riêng Hà Nội còn 311 cá thể.
Ở giai đoạn 2016-2020, Cục Kiểm lâm và Tổ chức Bảo vệ Động vật Thế giới (WAP) tiếp tục gắn chip công nghệ mới cho đàn gấu nhằm tăng hiệu quả giám sát. Năm 2017, Cơ sở Bảo tồn Gấu Ninh Bình được thành lập bởi Trung tâm Bảo tồn Động vật hoang dã nước Việt (FOUR PAWS Việt), bổ sung thêm năng lực cứu hộ cho cả nước. Năm 2018, Bộ Y tế chỉ đạo nghiêm cấm các cơ sở kinh doanh thuốc y dược cổ truyền buôn bán mật gấu, siết chặt thêm một mắt xích quan trọng trong chuỗi tiêu thụ. Kết quả là đến năm 2020, số gấu nuôi nhốt tại các cơ sở tư nhân trên cả nước chỉ còn 376 cá thể, trong đó Hà Nội còn 175 cá thể - giảm mạnh so với các mốc trước đó, nhưng như số liệu năm 2026 cho thấy, Hà Nội vẫn là địa bàn còn nhiều việc phải làm nhất trong chặng đường cuối.
Nhìn nhận về chặng đường phía trước, bà Hà cho rằng phần việc còn lại tuy ngắn hơn về số lượng gấu so với hai thập kỷ trước, nhưng đòi hỏi quyết tâm cao hơn nhiều. Đại diện ENV cũng đặt kỳ vọng: “Nếu Hà Nội có thể chấm dứt tình trạng nuôi nhốt gấu thì tôi tin rằng không có lý do gì các địa phương khác có số lượng đó ít hơn không thể thực hiện được. Đây chính là động lực quan trọng”.
Theo bà, Hà Nội đang đứng trước cơ hội để hoàn tất phần việc cuối cùng này, và mục tiêu đưa Hà Nội trở thành địa phương không còn gấu nuôi nhốt hoàn toàn có thể trở thành hiện thực, nếu chính quyền, lực lượng thực thi pháp luật, các tổ chức bảo tồn, báo chí và cộng đồng cùng hành động theo một lộ trình rõ ràng.
“Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên cam kết luôn luôn sẵn sàng đồng hành dưới sự điều phối của các cơ quan của nhà nước cho nỗ lực chấm dứt hoạt động nuôi nhốt gấu”, Phó Giám đốc ENV khẳng định.
Diễn giả
Ông Bùi Huy Khôi, Phó Chi cục Trưởng Chi cục Kiểm lâm Hà Nội
Ông Nguyễn Văn Công, Phó Chủ tịch UBND xã Phúc Thọ
Bà Bùi Thị Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV).
Giao lưu với độc giả
Họ và tên* Email* Nội dung câu hỏi* Gửi câu hỏi Nội dung Tọa đàm trực tuyến MC Trung Hiếu: 09:31 23/09/2026Thưa bà, sau hơn 20 năm nỗ lực, số lượng gấu bị nuôi nhốt đã giảm mạnh, nhưng những cá thể còn lại vẫn chưa được chuyển giao hết. Theo quá trình theo dõi của ENV, đâu là những nguyên nhân cốt lõi khiến việc chấm dứt nuôi nhốt gấu ở giai đoạn cuối vẫn gặp khó khăn? Trong đó, trở ngại nào cần được tập trung tháo gỡ trước tiên?
Bà Bùi Thị Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV). 09:31 23/09/2026 Chúng ta đã trải qua hơn 20 năm với rất nhiều nỗ lực trong chấm dứt hoạt động nuôi nhốt gấu và đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Tuy nhiên, giai đoạn cuối cùng này lại vô cùng khó khăn. Theo tôi, một trong những nguyên nhân quan trọng là chúng ta vẫn chưa có văn bản chỉ đạo thống nhất về việc giải quyết tình trạng nuôi nhốt gấu.
Trong bối cảnh chưa có cơ chế, chính sách đủ rõ ràng, chúng ta vẫn phải dựa chủ yếu vào việc tuyên truyền, vận động, thuyết phục các chủ nuôi tự nguyện chuyển giao gấu. Những chủ nuôi còn lại thường là những trường hợp đã được tiếp cận, vận động bằng nhiều biện pháp nhưng chưa đạt kết quả. Đây cũng là nhóm đối tượng rất khó thay đổi nhận thức và hành động.
Một số chủ nuôi chia sẻ rằng họ đã bỏ ra một khoản tiền lớn để mua gấu, vì vậy không dễ dàng từ bỏ tài sản mà họ cho là có giá trị. Đặc biệt, tại một số địa phương, chẳng hạn như khu vực Nghệ An, còn tồn tại tâm lý không ai muốn là người đầu tiên từ bỏ hoạt động nuôi nhốt gấu. Tâm lý đám đông này đôi khi khiến các chủ nuôi e ngại việc chuyển giao, bởi họ không muốn mình trở thành người đi đầu trong khi những người khác vẫn tiếp tục hoạt động.
Vì vậy, tôi cho rằng điều quan trọng nhất vẫn là cần có một văn bản chỉ đạo thống nhất. Nếu chưa thể có chỉ đạo từ Trung ương thì ít nhất cần có chỉ đạo ở cấp tỉnh, thành phố để góp phần tháo gỡ những khó khăn hiện nay. Những trường hợp còn lại thực sự là những trường hợp khó, bởi nếu dễ giải quyết thì có lẽ chúng ta đã hoàn thành từ trước.
MC Trung Hiếu: 09:33 23/09/2026Từ thực tế ENV đã làm việc với nhiều chủ nuôi trong thời gian dài, có thể thấy mỗi trường hợp còn lại đều có những lý do và hoàn cảnh riêng. Theo bà, đâu là cách tiếp cận phù hợp nhất để thuyết phục những chủ nuôi cuối cùng tự nguyện chuyển giao gấu?
Bà Bùi Thị Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV). 09:33 23/09/2026 Theo tôi, nếu chúng ta có chính sách rõ ràng thì việc giải quyết sẽ thuận lợi hơn, bởi khi đó chúng ta chỉ cần thực hiện đúng những quy định đã đề ra. Còn trong bối cảnh chưa có chính sách cụ thể, tôi nghĩ rằng chúng ta vẫn phải kiên trì tìm kiếm những cách tiếp cận phù hợp với từng chủ nuôi, cá thể hóa trong cách tiếp cận.
Chẳng hạn, qua trao đổi với các địa phương trên cả nước, tôi được nghe chia sẻ về một trường hợp ở tỉnh Nghệ An. Các anh chia sẻ, khi vận động một chủ nuôi chuyển giao gấu nhưng nhiều lần không thành công. Khi đó, cán bộ địa phương nhận thấy trong gia đình chủ nuôi có người con đang đi học, có suy nghĩ cấp tiếp. Vì thế, thay vì tiếp tục chỉ thuyết phục trực tiếp chủ nuôi, họ chuyển sang vận động người con, cá thể hóa cách vận động, từ đó nhờ người con tác động, thuyết phục cha mẹ. Tôi cho rằng việc xác định đúng đối tượng có khả năng tác động đến chủ nuôi cũng là một cách tiếp cận đáng để xem xét.
Quan điểm của tôi là phải kiên trì, thường xuyên vận động "mưa dầm, thấm lâu".
Bên cạnh đó, quan điểm của tôi là phải kiên trì, thường xuyên vận động "mưa dầm, thấm lâu", chứ không thể chỉ đến thuyết phục một lần rồi dừng lại. Chẳng hạn, lần này chúng ta có thể phối hợp với cơ quan, tổ chức này, lần sau tiếp tục kết hợp với những đơn vị khác để tìm cách tiếp cận phù hợp hơn. Nếu chưa đạt kết quả, chúng ta cần đánh giá lại phương pháp vận động, xem cách nào hiệu quả nhất đối với từng trường hợp.
Tôi nghĩ rằng, trong giai đoạn hiện nay, sự kiên trì và tính thường xuyên của hoạt động thuyết phục là những yếu tố rất quan trọng.
MC Trung Hiếu 09:35 23/09/2026Từ câu chuyện bà Hà vừa chia sẻ, có thể thấy khi số lượng gấu còn lại không nhiều thì công tác quản lý càng cần đi vào từng trường hợp cụ thể. Ở góc độ cơ quan quản lý, ông có thể cho biết việc kiểm tra, giám sát các cơ sở còn nuôi gấu tại Hà Nội hiện được thực hiện như thế nào?
Ông Bùi Huy Khôi, Phó Chi cục Trưởng Chi cục Kiểm lâm Hà Nội 09:35 23/09/2026 Trước năm 2005, người dân ở một số tỉnh trên cả nước nói chung và trên địa bàn thành phố Hà Nội nói riêng có trào lưu nuôi gấu để làm cảnh, khai thác mật... Riêng Phúc Thọ có 67 hộ gia đình với 308 cá thể gấu, chủ yếu là gấu ngựa.
Hiện nay trên địa bàn thành phố Hà Nội có 19 cơ sở đang nuôi nhốt 88 cá thể gấu, trong đó: 17 hộ dân nuôi nhốt: 61 cá thể; Vườn thú Hà Nội 6 cá thể; Trung tâm cứu hộ Động vật hoang dã Hà Nội: 21 cá thể (địa bàn tập trung nhiều nhất là xã Phúc Thọ với 16 hộ nuôi 59 cá thể gấu). Toàn bộ số gấu do các hộ dân nuôi nhốt đã được lập hồ sơ quản lý và gắn chip điện tử thế hệ mới, cho phép đọc số chip trực tiếp mà không cần gây mê.
Cũng phải khẳng định rằng công tác quản lý gấu nuôi nhốt tại Hà Nội đã được thực hiện trong một thời gian dài và có quá trình quản lý tương đối đặc thù.
Chi cục Kiểm lâm Hà Nội luôn xác định công tác quản lý, giám sát gấu nuôi nhốt là nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt.
Song song với công tác quản lý, bảo vệ, Chi cục Kiểm lâm Hà Nội đã kiên trì tuyên truyền, vận động, thuyết phục người dân tự nguyện giao nộp gấu cho các Trung tâm cứu hộ gấu. Kết quả đã vận động giao nộp 60 cá thể gấu vào các Trung tâm cứu hộ gấu Việt Nam tại Tam Đảo và Vườn quốc gia Bạch Mã (trong đó: người dân tự nguyện giao nộp 37 cá thể; Tổ chức cứu hộ động vật hoang dã Hà Nội chuyển giao: 16 cá thể; chuyển giao 2 cá thể gấu tịch thu theo Quyết định số 4417/QĐ-XPVPHC ngày 20/8/2019 của UBND thành phố Hà Nội). Tổ chức (trường xiếc, rạp xiếc) chuyển giao 5 cá thể.
Đối với công tác kiểm tra, giám sát được thực hiện thường xuyên liên tục:
Kiểm tra định kỳ cấp Trung ương: Hằng năm, Chi cục phối hợp với Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm cùng Tổ chức Bảo vệ động vật thế giới (WAP) tiến hành kiểm tra từng hộ nuôi và đọc chip gấu 1 lần/năm.
Kiểm tra định kỳ cấp cơ sở: Hạt Kiểm lâm địa bàn phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức ký cam kết không mua bán, giết mổ, vận chuyển, trích hút mật gấu trái phép; định kỳ thực hiện kiểm tra chíp gấu tối thiểu 4 lần/năm.
Giám sát đột xuất: Duy trì công tác kiểm tra đột xuất, kiên quyết không để xảy ra tình trạng tráo đổi gấu, phát sinh cá thể gấu mới bất hợp pháp hoặc buôn bán, trích hút mật gấu trái phép. Qua kiểm tra những năm gần đây, chưa phát hiện hành vi vi phạm pháp luật mới tại các cơ sở.
MC Trung Hiếu: 09:38 23/09/2026Phúc Thọ là một trong những địa bàn còn nhiều gấu nuôi nhốt của Hà Nội và chính quyền xã cũng là nơi trực tiếp làm việc với các hộ dân. Ông có thể cập nhật thực trạng hiện nay của địa phương, cả về số hộ và số cá thể gấu còn nuôi nhốt? So với thời điểm trước, tình hình đã thay đổi ra sao?
Ông Nguyễn Văn Công, Phó Chủ tịch UBND xã Phúc Thọ 09:38 23/09/2026 Trước hết, tôi cũng xin phép thay mặt chính quyền và nhân dân xã Phúc Thọ cảm ơn Báo Nhân Dân đã tổ chức một chương trình có ý nghĩa trong bối cảnh hiện nay đang thực hiện chấm dứt hoạt động nuôi nhốt gấu trên cả nước nói chung và thành phố Hà Nội nói riêng.
Về thực trạng gấu nuôi nhốt trên địa bàn Phúc Thọ hiện nay, có thể xem xét ở 3 giai đoạn:
Từ năm 1997-2000, địa bàn có khoảng 3-4 hộ gia đình nuôi gần 100 cá thể; từ 2000-2005 có tổng số 67 cơ sở nuôi nhốt 308 cá thể. Đáng chú ý, thực hiện Quyết định số 02/2005/QĐ-BNN ngày 5/1/2005 về việc ban hành quy định về quản lý gấu nuôi nhốt, Phúc Thọ đã phối hợp với lực lượng kiểm lâm triển khai gắn chíp và quản lý, tiến hành chuyển giao cho các địa phương khác và bàn giao cho các cơ quan chức năng bảo tồn cộng với số lượng cá thể gấu nuôi bị chết thì tính đến nay, xã Phúc Thọ còn 16 hộ nuôi nhốt gấu, với tổng số 59 cá thể (47 cá thể đực và 12 cá thể cái).
Qua quá trình trực tiếp gặp gỡ, vận động các chủ nuôi, chắc hẳn địa phương đã nắm khá rõ những khó khăn của từng trường hợp. Theo ông, điều gì đang khiến một số hộ chưa sẵn sàng chuyển giao gấu? Đó chủ yếu là vướng mắc về kinh tế, tâm lý, điều kiện bàn giao hay còn nguyên nhân nào khác? Địa phương đã xác định được hướng tháo gỡ riêng cho từng trường hợp chưa?
Ông Nguyễn Văn Công, Phó Chủ tịch UBND xã Phúc Thọ 09:42 23/09/2026 Qua trao đổi của hai diễn giả, anh Bùi Huy Khôi và chị Bùi Thị Hà, chúng ta có thể thấy có những chia sẻ về quá trình triển khai chấm dứt hoạt động nuôi nhốt gấu tại Hà Nội rất sâu sát. Địa phương thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của thành phố, tổ chức nhiều đợt tuyên truyền thông tin, các hội nghị trao đổi nâng cao nhận thức về bảo vệ gấu, tiến tới chấm dứt hoạt động nuôi nhốt gấu.
Thực tế, với các chủ nuôi tại địa bàn Phúc Thọ, họ mua gấu từ những năm 2000-2005, các hộ dân đầu tư mua và nuôi cá thể gấu và thời điểm đó gấu có giá trị cao với mức 6-7 triệu đồng/cá thể, quy đổi 2-3 cây vàng, đó là cả gia tài của chủ hộ, do vậy, các chủ hộ nuôi gấu mong muốn được hỗ trợ kinh phí khi chuyển giao gấu.
Nói một cách khác, do đặc điểm lịch sử, với nhiều hộ nuôi gấu, đây cũng là sinh kế chủ yếu của họ, vì thế để họ có thể hoàn toàn yên tâm chuyển giao, việc bảo đảm sinh kế thay thế cũng là một phương án cần được cân nhắc hỗ trợ.
Chúng tôi cũng mong muốn có sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan chức năng để triển khai hiệu quả hơn mục tiêu chấm dứt hoạt động nuôi nhốt gấu.
MC Trung Hiếu 09:46 23/09/2026Trong thời gian các hộ chưa chuyển giao, việc bảo đảm những cá thể gấu còn lại được quản lý đúng quy định là yêu cầu rất quan trọng. Chi cục Kiểm lâm đang thực hiện những biện pháp gì để vừa tiếp tục vận động, vừa bảo đảm công tác quản lý không bị bỏ ngỏ?
Ông Bùi Huy Khôi, Phó Chi cục Trưởng Chi cục Kiểm lâm Hà Nội 09:46 23/09/2026 Chi cục Kiểm lâm đang triển khai song song hai nhóm giải pháp đó là: 'Quản lý chặt chẽ' đi đôi với 'Kiên trì vận động'.
Về quản lý: Tiếp tục duy trì kiểm tra hồ sơ, đối chiếu chip điện tử định kỳ và đột xuất. Phân công Kiểm lâm địa bàn bám sát cơ sở, không buông lỏng quản lý, tuyệt đối ngăn chặn và xử lý các vi phạm theo đúng quy định.
Về vận động và đồng hành: Phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và các tổ chức bảo tồn (ENV, Động vật châu Á...) thực hiện tuyên truyền, xem chủ hộ nuôi là đối tượng để vận động và đồng hành.
Chúng tôi dự kiến Chương trình thực tế Tam Đảo (tháng 10/2026): Chi cục phối hợp với Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, chính quyền địa phương và các tổ chức bảo tồn dự kiến tổ chức mời các chủ hộ nuôi gấu đi tham quan thực tế tại Trung tâm Cứu hộ gấu Việt Nam (Tam Đảo). Mục đích là giúp người nuôi tận mắt thấy điều kiện chăm sóc, không gian sống tự nhiên và phúc lợi động vật sau khi chuyển giao, giải tỏa tâm lý lo lắng và tạo sự đồng thuận tự nguyện giao nộp.
Bên cạnh chuyến tham quan Tam Đảo vào tháng 10/2026, Chi cục đề xuất sáng kiến định kỳ tổ chức cho đại diện các hộ dân đã chuyển giao gấu đến thăm lại chính cá thể gấu của mình tại Trung tâm Cứu hộ. Giải pháp này củng cố tâm lý niềm tin về quyết định giao nộp của chủ gấu là hợp lý vì đã trao cho gấu một môi trường sống tốt hơn, lan tỏa tích cực đến các hộ còn lại.
MC Trung Hiếu: 09:48 23/09/2026Từ kinh nghiệm của ENV, sự phối hợp giữa chính quyền địa phương, cơ quan kiểm lâm và tổ chức bảo tồn có thể tạo ra khác biệt như thế nào trong những trường hợp cuối cùng? ENV có thể đồng hành cụ thể với Phúc Thọ ở những khâu nào, từ tiếp cận chủ nuôi, vận động chuyển giao đến hỗ trợ sau khi gấu được đưa về cơ sở cứu hộ?
Bà Bùi Thị Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV). 09:48 23/09/2026 Theo đánh giá của tôi, sự phối hợp sẽ đem lại kết quả, đặc biệt khi có sự phân công nhiệm vụ chi tiết, rõ ràng giữa các bên và có cơ chế trao đổi thông tin để bảo đảm sự cân nhắc, thống nhất giữa các bên liên quan.
Trong sự phối hợp đó, tôi nghĩ vai trò chỉ đạo, vai trò đứng đầu đương nhiên thuộc về các cơ quan Trung ương, sự phối hợp của các cơ quan chức năng. Các cơ quan này có vai trò định hướng, chỉ đạo chung, hướng dẫn và hỗ trợ.
Đặc biệt, tôi thấy anh Nguyễn Văn Công có đề xuất một ý tưởng rất hay. Tôi cũng rất muốn biết liệu UBND xã Phúc Thọ có thể tham mưu cho Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội ban hành văn bản chỉ đạo về giải quyết tình trạng nuôi nhốt gấu trên địa bàn hay không.
Như tôi đã chia sẻ ban đầu, rõ ràng về mặt cơ sở pháp lý, chúng ta chưa bao giờ công nhận quyền sở hữu của chủ nuôi đối với những cá thể gấu. Trong bối cảnh chúng ta đã có đủ cơ sở vật chất, kỹ thuật để tiếp nhận, cùng với sự hỗ trợ của các tổ chức phúc lợi, thì có thể tiếp nhận toàn bộ số gấu đang bị nuôi nhốt để chuyển đến các trung tâm cứu hộ.
Vì vậy, tôi nghĩ chúng ta có thể xúc tiến để Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội hoặc Sở Nông nghiệp và Môi trường ban hành những văn bản chỉ đạo cụ thể về vấn đề này, chẳng hạn như đưa ra một lộ trình đối với những cơ sở vẫn đang nuôi nhốt gấu. Tôi cho rằng đây là một giải pháp có thể xem xét.
Với Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV) chúng tôi sẵn sàng đóng vai trò hỗ trợ và có những hành động cụ thể để cùng địa phương thực hiện mục tiêu cuối cùng. Chúng tôi cũng sẵn sàng trao đổi thêm về bất cứ yêu cầu nào mà chính quyền có thể đặt ra.
Chúng tôi có thể phối hợp trong nhiều hoạt động. Chẳng hạn, chúng tôi có đường dây nóng để người dân giới thiệu, thông báo các vi phạm. Nếu có thông tin về những cơ sở đang nuôi nhốt gấu, có dấu hiệu vi phạm hoặc mua bán trái phép, chúng tôi sẵn sàng truyền tải thông tin và hỗ trợ trên tinh thần phối hợp với các cơ quan chức năng có liên quan để xử lý những dấu hiệu vi phạm đó.
Trong quá trình tuyên truyền, vận động các chủ nuôi, chúng tôi cũng sẵn sàng đóng góp công sức để cùng vận động, thuyết phục. Khi đã xác định được những trường hợp cụ thể cần tiếp tục tiếp cận, chúng tôi có thể cùng các anh trao đổi để xác định nội dung và đối tượng cần vận động, từ đó phối hợp triển khai, nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, thuyết phục.
Tuy nhiên, có một điểm tôi rất muốn chia sẻ và nhấn mạnh, đó là chúng ta không nên hỗ trợ tài chính cho chủ nuôi khi họ chuyển giao gấu. Chúng ta cần làm rõ vấn đề chủ nuôi có được hỗ trợ hay không. Như tôi đã chia sẻ, các tổ chức chúng tôi đã bỏ nhiều nguồn lực để hỗ trợ, thậm chí còn phải cân nhắc việc làm thế nào để các chủ nuôi có trách nhiệm với những vi phạm của mình.
Chúng ta không thể tạo ra tiền lệ hỗ trợ tài chính cho những người có trách nhiệm với vi phạm, bởi điều đó có thể khiến những người khác tiếp tục chờ đợi hỗ trợ và gây khó khăn hơn trong giai đoạn cuối.
Vì vậy, tôi nghĩ rằng nếu chúng ta thống nhất quan điểm không hỗ trợ tài chính cho chủ nuôi khi chuyển giao gấu, đồng thời các cơ quan chức năng thực hiện đúng trách nhiệm của mình, thì việc phối hợp trong quá trình tuyên truyền, vận động sau này sẽ thuận lợi hơn.
MC Trung Hiếu 09:57 23/09/2026Một lộ trình chỉ có thể khả thi khi đi kèm trách nhiệm và sự phối hợp cụ thể. Nếu Phúc Thọ xây dựng lộ trình chấm dứt nuôi nhốt gấu, Chi cục Kiểm lâm có thể đồng hành và cam kết những phần việc cụ thể nào để hỗ trợ địa phương thực hiện?
Ông Bùi Huy Khôi, Phó Chi cục Trưởng Chi cục Kiểm lâm Hà Nội 09:57 23/09/2026 Chúng tôi đã đồng hành với xã Phúc Thọ trong nhiều năm. Từ năm 2020 tới nay, Chi cục Kiểm lâm Hà Nội phối hợp Tổ chức Động vật châu Á thực hiện 10 chương trình tuyên truyền bảo vệ gấu tại các trường tiểu học trên địa bàn xã Phụng Thượng, xã Đan Phượng và 22 chương trình cộng đồng tư vấn sức khỏe và tặng các sản phẩm cao xoa bóp thay thế mật gấu cho cộng đồng dân cư tại khu vực nuôi gấu; Tổ chức các cuộc thi vẽ tranh tường về bảo vệ loài gấu cho học sinh các trường tiểu học trên địa bàn xã Phụng Thượng (cũ) và lắp đặt 13 bảng biển tuyên truyền phổ biến thảo dược thay thế mật gấu trên địa bàn xã Phụng Thượng.
Năm 2025, Chi cục Kiểm lâm Hà Nội đã phối hợp Trung tâm Giáo dục thiên nhiên (ENV) tổ chức đợt tuyên truyền thúc đẩy tiến trình chấm dứt nuôi nhốt gấu tại xã Phúc Thọ, thành phố Hà Nội, nhằm vận động người dân tự nguyện giao nộp gấu cho Trung tâm Cứu hộ gấu; đồng thời Chi cục tổ chức 1 lớp tập huấn về bảo vệ loài gấu cho các cơ sở nuôi nhốt gấu trên địa bàn thành phố Hà Nội và người dân xã Phúc Thọ (tổng số có 75 người tham gia).
Bên cạnh đó, Hạt Kiểm lâm số 7 đã ký Kế hoạch phối hợp số 01/KH-KLS&PT ngày 5/1/2026 với UBND xã Phúc Thọ trong việc thực hiện công tác quản lý gấu nuôi nhốt; đồng thời ngày 15/12/2025, Hạt Kiểm lâm số 7 đã ký biên bản với Tổ chức Động vật châu Á về phối hợp quản lý Gấu nuôi nhốt trong đó xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, đơn vị.
Chi cục Kiểm lâm Hà Nội cam kết đồng hành cùng UBND xã Phúc Thọ qua 3 nhóm công việc cụ thể:
Thứ nhất là cam kết về quản lý: Giám sát chặt chẽ 100% số gấu còn lại, bảo đảm nguyên tắc '3 Không': Không phát sinh cá thể gấu mới-Không xảy ra tráo đổi/vi phạm-Không buông lỏng quản lý.
Thứ hai, cam kết về phối hợp vận động: Chi cục cùng địa phương tham gia các buổi đối thoại, vận động trực tiếp hộ dân; tổ chức các chuyến tham quan thực tế trung tâm cứu hộ cho người nuôi.
Thứ ba, cam kết về thủ tục chuyên môn: Chúng tôi tiếp nhận thông tin, hoàn thiện hồ sơ và phối hợp với các Trung tâm cứu hộ thực hiện tiếp nhận, vận chuyển gấu về cơ sở cứu hộ trong thời gian nhanh nhất, bảo đảm tuyệt đối an toàn.
MC Trung Hiếu: 10:00 23/09/2026Từ kinh nghiệm theo dõi quá trình này trong nhiều năm, bà có thể chia sẻ những điều kiện quan trọng nhất mà một địa phương cần chuẩn bị để từ một cam kết chấm dứt nuôi nhốt gấu có thể đi đến kết quả thực tế? Ở góc độ bảo tồn, theo bà, cần dựa trên những tiêu chí cụ thể nào để xác nhận Hà Nội đã thực sự chấm dứt nuôi nhốt gấu, thay vì chỉ căn cứ vào việc các cá thể hiện có đã được chuyển giao? Làm thế nào để kiểm chứng kết quả và bảo đảm tình trạng nuôi nhốt không tái diễn?
Bà Bùi Thị Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV). 10:00 23/09/2026 Thực ra, từ trước đến nay, chúng tôi đã có rất nhiều nỗ lực trong việc tuyên truyền, vận động, thuyết phục các chủ nuôi chuyển giao gấu. Gần như các biện pháp tuyên truyền, vận động đều đã được triển khai. Tuy nhiên, nếu nhìn vào những nguồn lực đã đầu tư và kết quả đạt được thì vẫn còn khoảng cách khá lớn.
Chẳng hạn, trong năm 2026, chúng ta mới chuyển giao được ba cá thể gấu. Đây chắc chắn là kết quả đáng ghi nhận, nhưng nếu nhìn vào bức tranh chung với 59 cá thể còn lại thì con số này vẫn còn rất ít. Nếu mỗi năm chỉ chuyển giao được khoảng 3 đến 5 cá thể thì có thể phải gần chục năm nữa chúng ta mới chấm dứt được tình trạng nuôi nhốt gấu. Tôi tin rằng anh Khôi, anh Công cũng không mong muốn chúng ta phải mất thêm 10 năm nữa để đạt được mục tiêu này.
Vì vậy, tôi rất mong chúng ta phải có cách tiếp cận khác. Trong bối cảnh hiện nay, khi chưa có chỉ đạo cụ thể của cơ quan có thẩm quyền, chúng ta vẫn có thể tiếp tục kiểm tra, giám sát và thực hiện các biện pháp cần thiết. Tuy nhiên, tôi thực sự cho rằng cần có một chỉ đạo trên cơ sở pháp lý rõ ràng. Tôi rất mong các cơ quan liên quan cân nhắc, sớm tham mưu để thành phố Hà Nội có chỉ đạo cụ thể, nhanh chóng về vấn đề này.
Việc nuôi nhốt gấu không mang lại lợi ích kinh tế hay ý nghĩa kinh tế thực sự cho người nuôi, trong khi còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn đối với chính gia đình chủ nuôi và cộng đồng xung quanh.
Một chỉ đạo rõ ràng, kịp thời sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho công việc, trong đó có việc chuyển giao gấu về sau. Bởi rõ ràng, việc nuôi nhốt gấu không mang lại lợi ích kinh tế hay ý nghĩa kinh tế thực sự cho người nuôi, trong khi còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn đối với chính gia đình chủ nuôi và cộng đồng xung quanh. Tôi nghĩ rằng không có lý do gì để chúng ta không có những biện pháp sớm nhất có thể.
NHÓM PHÓNG VIÊN