Bỏ qua điều hướng

Tội phạm mạng tung 25 kịch bản lừa đảo, AI thành ‘vũ khí’ mới

Tội phạm mạng tung 25 kịch bản lừa đảo, AI thành ‘vũ khí’ mới
Nguồn ảnh: VietnamNet

Từ giả danh công an, “bắt cóc online”, mua bán dữ liệu cá nhân đến sử dụng AI, Deepfake, DeepVoice để giả giọng nói, hình ảnh, tội phạm lừa đảo trên không gian mạng ngày càng tinh vi, liên tục thay đổi kịch bản để đánh vào tâm lý nạn nhân.

Nữ sinh suýt mất gần 700 triệu đồng

Công an phường Hà Đông (Hà Nội) cho biết, ngày 16/7, đơn vị phối hợp một cửa hàng vàng kịp thời ngăn chặn vụ lừa đảo, giúp nữ sinh V.L.B.V. (SN 2008, trú phường Thanh Liệt) không mất gần 700 triệu đồng.

Trước đó, V. nhận cuộc gọi từ người tự xưng là công an, cáo buộc em liên quan một vụ án ma túy lớn. Các đối tượng đọc chính xác thông tin cá nhân của V. và gia đình, đồng thời đe dọa bắt giữ cả nhà nếu em không “chứng minh sự trong sạch”.

z8050030340208 63cfa4b95b139d61f1fbc47abbd0553f 2714 2785.jpg
Cán bộ Công an phường Hà Đông động viên nữ sinh. Ảnh: D.T.

Hoảng sợ, nữ sinh mang 24 chỉ vàng, 3 chiếc nhẫn, một dây chuyền cùng 89,5 triệu đồng tiền mặt, tổng trị giá gần 700 triệu đồng, đến một tiệm vàng trên đường Quang Trung.

Nhận thấy dấu hiệu bất thường, nhân viên cửa hàng lập tức báo công an. Lực lượng chức năng có mặt, giữ lại toàn bộ tài sản, kịp thời ngăn nữ sinh rơi vào bẫy lừa đảo.

Vụ việc cho thấy bên cạnh các thủ đoạn quen thuộc, tội phạm ngày càng khai thác dữ liệu cá nhân để tạo lòng tin, gây sức ép và thao túng tâm lý nạn nhân.

Dữ liệu cá nhân thành “nguồn hàng”

Không chỉ trực tiếp gọi điện lừa đảo, tội phạm còn biến dữ liệu cá nhân, tài khoản mạng xã hội và nhiều tài nguyên số thành “nguồn hàng” phục vụ các hoạt động phạm pháp.

Ngày 10/7, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao - Công an TP Hà Nội cho biết đã khởi tố 3 bị can về tội “Đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông”.

Cơ quan công an xác định Đào Quang Huy (SN 1992), Giám đốc Công ty TNHH Phát triển Công nghệ số HCT, cầm đầu đường dây vận hành website taphoammo.net từ cuối năm 2021.

aaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa 1715.png
Cơ quan công an làm việc với các đối tượng liên quan. Ảnh: CACC

Hệ thống này có hơn 1,35 triệu tài khoản, hơn 46.000 gian hàng, phát sinh trên 53 triệu giao dịch, với doanh thu sơ bộ hơn 400 tỷ đồng. Đáng chú ý, một số tài khoản sau khi được mua từ hệ thống đã bị sử dụng để thực hiện các vụ lừa đảo.

Theo Công an TP Hà Nội, từ ngày 15/12/2025 đến 14/3/2026, lực lượng chức năng phát hiện 3 vụ với 58 người nước ngoài liên quan đến lừa đảo chiếm đoạt tài sản, tổ chức đánh bạc trên không gian mạng và nhập cảnh trái phép.

Các đối tượng thường nhận chỉ đạo từ nước ngoài, cấu kết với người Việt thuê địa điểm, lắp đặt máy tính, simbox, điện thoại, lập công ty bình phong, chia nhỏ nhóm và liên tục thay đổi địa điểm để né tránh lực lượng chức năng.

25 kịch bản lừa đảo, AI thành “vũ khí” mới

Công an Hà Nội xác định thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng hiện nay tập trung vào 5 nhóm với 25 kịch bản.

Thứ nhất, mạo danh cơ quan, tổ chức. Các đối tượng giả danh công an, viện kiểm sát, tòa án, ngân hàng... yêu cầu nạn nhân cung cấp thông tin cá nhân, mật khẩu, mã OTP hoặc chuyển tiền với các lý do như “xác minh thông tin”, “xử lý vi phạm”, “nộp phạt nguội”, “hoàn tiền”...

z7697869906008 9eb5e6eafcb0b47c73dd2704f3bf787f 2551.jpg
Các đối tượng người nước ngoài bị Công an Hà Nội bắt giữ. Ảnh: CACC

Thứ hai, lừa đảo bằng AI, Deepfake, DeepVoice. Công nghệ được sử dụng để tạo hình ảnh, video, giọng nói giả mạo người thân, bạn bè hoặc lãnh đạo nhằm vay tiền, yêu cầu chuyển khoản khẩn cấp. Các đối tượng còn tìm cách thu thập mẫu giọng nói để phục vụ những vụ lừa đảo tiếp theo.

Thứ ba, lừa đảo đầu tư, tuyển dụng. Nạn nhân được mời chào việc nhẹ, lương cao, làm cộng tác viên online hoặc đầu tư chứng khoán, tiền số, ngoại hối với lợi nhuận hấp dẫn. Ban đầu, nạn nhân có thể được cho rút tiền để tạo lòng tin, sau đó bị dụ nạp số tiền lớn rồi chiếm đoạt.

aaaaaaaaaaaaaaaaaa.png
Thông tin do Công an Hà Nội cung cấp

Thứ tư, lừa đảo mua bán trực tuyến. Các đối tượng giả làm người mua hoặc người bán, sử dụng biên lai chuyển khoản giả, yêu cầu đặt cọc trước để chiếm đoạt tiền.

Thứ năm, đánh cắp dữ liệu, chiếm quyền thiết bị. Kẻ gian phát tán đường link giả mạo, mã QR độc hại, ứng dụng chứa mã độc hoặc phần mềm điều khiển từ xa nhằm chiếm tài khoản mạng xã hội, tài khoản ngân hàng và thu thập thông tin cá nhân.

Trong bối cảnh công nghệ AI ngày càng phổ biến, việc nhận diện các cuộc gọi, hình ảnh hay video giả mạo trở nên khó khăn hơn, đòi hỏi người dùng phải thận trọng khi nhận yêu cầu chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin cá nhân trên không gian mạng.

Vụ nữ sinh V.L.B.V., sinh năm 2008, trú phường Thanh Liệt, suýt mất gần 700 triệu đồng ngày 16/7 cho thấy sức ép tâm lý vẫn là mắt xích chủ đạo trong các vụ lừa đảo trực tuyến. Bằng việc tự xưng công an, cáo buộc nạn nhân liên quan vụ án ma túy và đọc chính xác thông tin gia đình, nhóm lừa đảo đã khiến em mang 24 chỉ vàng, 3 chiếc nhẫn, một dây chuyền cùng 89,5 triệu đồng đến cửa hàng vàng trên đường Quang Trung. Nhờ nhân viên cửa hàng phát hiện bất thường và báo Công an phường Hà Đông, toàn bộ tài sản được giữ lại kịp thời. Khả năng nắm rõ dữ liệu cá nhân giúp tội phạm dựng kịch bản đáng tin, cô lập nạn nhân và buộc họ hành động trong trạng thái hoảng loạn. Dữ liệu, tài khoản mạng xã hội và các tài nguyên số vì thế không chỉ là mục tiêu bị đánh cắp, mà còn trở thành “nguồn hàng” phục vụ những chuỗi lừa đảo tiếp theo. Ngày 10/7, Công an TP Hà Nội khởi tố 3 bị can liên quan website taphoammo.net, do Đào Quang Huy, sinh năm 1992, Giám đốc Công ty TNHH Phát triển Công nghệ số HCT, cầm đầu vận hành từ cuối năm 2021. Hệ thống có hơn 1,35 triệu tài khoản, hơn 46.000 gian hàng, trên 53 triệu giao dịch và doanh thu sơ bộ hơn 400 tỷ đồng; một số tài khoản được mua từ đây đã bị sử dụng để lừa đảo. Từ ngày 15/12/2025 đến 14/3/2026, lực lượng chức năng còn phát hiện 3 vụ với 58 người nước ngoài liên quan lừa đảo chiếm đoạt tài sản, tổ chức đánh bạc trực tuyến và nhập cảnh trái phép. Công an Hà Nội xác định hoạt động lừa đảo hiện tập trung trong 5 nhóm với 25 kịch bản, nổi bật là mạo danh cơ quan công quyền, ngân hàng để lấy mật khẩu, mã OTP hoặc ép chuyển tiền. AI, Deepfake và DeepVoice tiếp tục nâng mức độ nguy hiểm khi cho phép giả hình ảnh, video, giọng nói của người thân, bạn bè hoặc lãnh đạo. Sự kết hợp giữa dữ liệu thật, danh tính giả và công nghệ mô phỏng khiến khả năng nhận diện bằng trực giác suy giảm, đòi hỏi mọi yêu cầu chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin phải được kiểm chứng qua kênh độc lập.