
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu - Ảnh: MINH CHÂU
Sáng 17-10, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự Luật Bưu chính (sửa đổi) và dự Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường.
Không để doanh nghiệp tuân thủ tốt bị kiểm tra nhiều lần, nơi có dấu hiệu gian lận lại không phát hiện được
Nêu ý kiến thảo luận tại tổ Hà Nội, về đo lường, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng đây là lĩnh vực chuyên môn sâu nhưng tác động trực tiếp đến đời sống của Nhân dân và năng lực phát triển của đất nước.
Cuộc sống hằng ngày của người dân va chạm rất nhiều từ tiền điện, tiền nước, chất lượng sản phẩm, công nghệ... cần những cách đo chính xác, đáng tin cậy.

Đại biểu Quốc hội đề nghị luật điều chỉnh hoạt động giao hàng, vận chuyển giấy tờ của shipperĐỌC NGAY
Sai lệch về đo lường có thể gây thiệt hại cho người dân, làm doanh nghiệp mất thị trường, thậm chí còn ảnh hưởng đến quyết định rất quan trọng về đời sống, vi phạm hay không vi phạm, thật hay giả...
Do đó sửa luật lần này phải gắn với đảm bảo công bằng trong giao dịch, nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực làm chủ công nghệ...
Góp ý cụ thể vào sửa luật, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định phải phát triển năng lực đo lường, phục vụ nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế.
Theo đó muốn làm chủ công nghệ phải có khả năng đo kiểm chứng chất lượng sản phẩm. Đo lường không theo kịp thì nghiên cứu khó đi đến sản xuất, doanh nghiệp khó tham gia sâu vào chuỗi giá trị. Chính sách phát triển hạ tầng kỹ thuật đo lường phải đáp ứng được yêu cầu này.
Nhà nước phải đảm bảo hệ thống chuẩn về đo lường quốc gia, nhưng khi năng lực nền tảng và thị trường chưa đáp ứng được phải tạo điều kiện để doanh nghiệp đầu tư, cung cấp những dịch vụ bình đẳng.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ đầu tư thiết bị phải gắn với đào tạo chuyên gia, kinh phí vận hành và nhu cầu sử dụng, tránh việc mua sắm thiết bị hiện đại nhưng không sử dụng được hoặc không có người sử dụng dẫn đến lãng phí.
Việc giảm tiền kiểm phải đi cùng với hậu kiểm có căn cứ, trách nhiệm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý cần phân biệt giữa hoạt động tự nguyện theo nhu cầu của thị trường với kiểm định thử nghiệm bắt buộc phục vụ cho quản lý nhà nước.
Việc công bố năng lực phải đơn giản, công khai, không trở thành thủ tục xin chấp thuận, tránh yêu cầu doanh nghiệp chứng minh lại những nội dung đã được đánh giá, xác nhận.
"Không để doanh nghiệp tuân thủ tốt bị kiểm tra nhiều lần, còn nơi có dấu hiệu gian lận thì lại không phát hiện được", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói và lưu ý bảo đảm đo lường là tự nguyện, phải dựa vào kết quả có thể kiểm chứng không chỉ dựa vào bản công bố.
Chuyển đổi số phải nâng cao độ tin cậy của kết quả đo và giảm chi phí thực hiện. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đồng tình với việc xác định nền tảng số hoạt động đo lường phải là thành phần của nền tảng quản lý hạ tầng chất lượng quốc gia.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặc biệt lưu ý bảo vệ đến cùng quyền lợi của người dân khi có sai lệch, gian lận đo lường.
Dự thảo luật xác định trách nhiệm bồi thường khi vi phạm đo lường gây ra hại, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặt vấn đề "người dân thực hiện quyền đó như thế nào?".
"Khi phát hiện đồng hồ điện, nước hoặc cột đo xăng dầu bị gian lận cần xác định thời gian, phạm vi ảnh hưởng, số lượng tiền thu sai và trách nhiệm hoàn trả, bồi thường.
Không thể để chỉ xử phạt xong mà quyền lợi của người bị hại vẫn chưa được giải quyết", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định.
Cũng theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, cần tính đến quyền lợi người tiêu dùng trong lĩnh vực y tế. Đơn cử việc chẩn đoán, đo lường máy móc sai lệch như kết luận nhầm ung thư hay có bệnh, gây hậu quả nặng nề về tâm lý, sức khỏe và đời sống người bệnh.

Quang cảnh phiên họp tổ Hà Nội - Ảnh: MINH CHÂU
Phân định rõ ranh giới, trách nhiệm quản lý
Về bưu chính, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lưu ý mở rộng không gian phát triển, bảo đảm cạnh tranh bình đẳng và quản lý đúng trách nhiệm, mở rộng các dịch vụ, khuyến khích những ứng dụng công nghệ, nhưng ranh giới giữa bưu chính, vận tải, logistics, thương mại điện tử cần phải được xác định rõ.
Đồng thời phải đảm bảo dịch vụ thiết yếu đến được với mọi người dân, sử dụng hiệu quả nguồn lực của Nhà nước...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ ra các hoạt động có liên quan với nhau không có nghĩa phải cùng chịu một cơ chế quản lý. Nếu phạm vi không rõ ràng, doanh nghiệp có thể phải đáp ứng nhiều lớp điều kiện cho cùng một hoạt động, còn cơ quan quản lý cũng khó phân định trách nhiệm.
Nêu thực tế hiện nay có tới 4-5 bộ liên quan quản lý lĩnh vực này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước một lần nữa đề nghị phân định rõ ranh giới, chức năng quản lý, vì "nhiều bộ quản lý là doanh nghiệp khổ"...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị nghiên cứu thêm về khái niệm "bưu chính" trong bối cảnh phát triển thương mại điện tử, sản xuất và tiêu dùng. Đồng thời làm rõ vai trò của bưu chính trong hạ tầng thiết yếu của quốc gia, của nền kinh tế số.
Về chuyển sang hậu kiểm, quản lý theo rủi ro trong sửa Luật Đo lường, đại biểu Huỳnh Quyết Thắng (Hà Nội) đề nghị Quốc hội cân nhắc phương án luật hóa nguyên tắc các phương thức kiểm soát thay thế như kiểm định theo mẫu thống kê hay điều chỉnh chu kỳ kiểm định theo dữ liệu và giao Chính phủ quy định lộ trình.
Với công tơ điện, đồng hồ nước, cột đo xăng dầu và thiết bị y tế, những thiết bị gắn trực tiếp với quyền lợi người tiêu dùng và an toàn sức khỏe, ông cho rằng việc nới lỏng phải đi từng bước, có thí điểm và có đánh giá tác động.
Đoàn chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đề nghị Quốc hội, Chính phủ tiếp tục chỉ đạo hoàn thiện đồng bộ chính sách, pháp luật, tập trung tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong lĩnh vực đất đai, bồi thường, tái thiết cuộc sống cho người dân khi thu hồi đất.