Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Xử lý tận gốc nguồn ô nhiễm kênh Bắc Hưng Hải

Chiều 9/10, tại xã Như Quỳnh, tỉnh Hưng Yên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự lễ khởi công dự án nâng cấp, hiện đại hóa và cải thiện môi trường nước hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải, đồng thời yêu cầu kiểm soát chặt chẽ nguồn thải, không để ô nhiễm kéo dài, tái diễn.

Buổi lễ do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND TP Hà Nội và UBND tỉnh Hưng Yên tổ chức, với sự tham dự của lãnh đạo Đảng, Chính phủ, các ban, bộ, ngành Trung ương và các địa phương liên quan.

Xử lý tận gốc nguồn gây ô nhiễm

Phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh việc phát triển tổng thể hệ thống Bắc Hưng Hải phải gắn với chiến lược bảo đảm an ninh nguồn nước, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững vùng Đồng bằng sông Hồng.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, bảo vệ hệ thống thủy lợi, phục hồi môi trường nước là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị, các cấp, ngành, cộng đồng doanh nghiệp và toàn xã hội.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, các quy hoạch, kế hoạch đầu tư và quản lý cần được rà soát, kết nối đồng bộ với quy hoạch đô thị, công nghiệp, nông nghiệp, giao thông và hạ tầng môi trường. Các địa phương cần khắc phục tư duy cục bộ theo địa giới hành chính, tăng cường phối hợp liên tỉnh, liên ngành và quản lý thống nhất toàn hệ thống.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý hạ tầng nước phải đi trước một bước, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời bảo đảm hài hòa lợi ích giữa các địa phương, ngành và cộng đồng sử dụng nước.

Xác định khôi phục, bảo vệ và nâng cao chất lượng môi trường nước là nhiệm vụ cấp bách, có ý nghĩa chiến lược, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu giải quyết tận gốc các nguồn gây ô nhiễm, kiểm soát chặt chẽ hoạt động xả thải, nâng cao hiệu quả thu gom, xử lý nước thải từ đô thị, khu công nghiệp, cơ sở sản xuất, làng nghề và khu dân cư.

Các địa phương, cơ quan quản lý, cơ sở sản xuất và người dân cần được xác định rõ trách nhiệm trong bảo vệ môi trường. Công tác kiểm tra, giám sát phải được tăng cường, các hành vi vi phạm cần bị xử lý nghiêm.

"Không thể để tình trạng ô nhiễm kéo dài, tái diễn, ảnh hưởng đến sức khỏe và đời sống nhân dân; không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Cùng với kiểm soát nguồn thải, các cơ quan chức năng cần đẩy mạnh cải thiện chất lượng nước, phục hồi hệ sinh thái và bảo vệ cảnh quan, hướng tới môi trường nước an toàn, trong lành, phục vụ phát triển bền vững.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu tập trung đầu tư đồng bộ, hiện đại hóa hệ thống công trình, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Các dự án phải được triển khai trong tổng thể thống nhất, ưu tiên nâng cao năng lực cấp nước, tiêu thoát nước, phòng chống thiên tai, giảm ngập úng và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Việc ứng dụng công nghệ quan trắc tự động, dự báo, điều hành thông minh và xây dựng hệ thống dữ liệu dùng chung giữa Trung ương, địa phương, các đơn vị quản lý, vận hành cần được chú trọng. Công tác bảo trì, duy tu công trình và nâng cao năng lực đội ngũ vận hành cũng phải được quan tâm, bảo đảm hệ thống hoạt động an toàn, linh hoạt, bền vững.

Phát huy giá trị kinh tế, sinh thái của Bắc Hưng Hải

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị khai thác hiệu quả tiềm năng của hệ thống Bắc Hưng Hải, gắn phát triển hạ tầng thủy lợi với đô thị, nông nghiệp sinh thái, dịch vụ, du lịch và gìn giữ các giá trị văn hóa, lịch sử.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Bắc Hưng Hải không chỉ là hệ thống công trình phục vụ tưới tiêu mà còn là không gian phát triển có giá trị về kinh tế, sinh thái, cảnh quan và văn hóa, lịch sử. Các cơ quan chức năng cần nghiên cứu khai thác hợp lý không gian dọc các tuyến kênh trục chính, gắn với quy hoạch đô thị, giao thông, khu dân cư và hoạt động dịch vụ, du lịch phù hợp.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, việc bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị lịch sử của công trình cần được chú trọng. Mọi hoạt động khai thác phải bảo đảm an toàn công trình, bảo vệ môi trường, không ảnh hưởng đến chức năng cấp, thoát nước và lợi ích chung của cộng đồng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu đề cao trách nhiệm người đứng đầu, bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả đầu tư. Chính phủ cần chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương phối hợp chặt chẽ, phân công rõ trách nhiệm, chủ động tháo gỡ vướng mắc về cơ chế, chính sách, thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng và huy động nguồn lực.

Việc quản lý, sử dụng nguồn lực phải bảo đảm hiệu quả, tiết kiệm, công khai, minh bạch; tăng cường kiểm tra, giám sát, kiên quyết phòng chống tham nhũng, tiêu cực, thất thoát và lãng phí.

Các đơn vị cần triển khai đồng bộ các dự án thành phần, gắn đầu tư xây dựng với kiểm soát nguồn thải, thu gom, xử lý nước thải và phục hồi môi trường nước, không để xảy ra tình trạng đầu tư manh mún, thiếu kết nối, theo lời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong muốn người dân trong vùng tiếp tục đồng thuận, phối hợp với chính quyền triển khai dự án, chung tay bảo vệ công trình, giữ gìn nguồn nước và xây dựng môi trường sống xanh, sạch, đẹp. Các bộ, ngành, địa phương cần nghiên cứu mở rộng mô hình đối với những công trình, dòng sông và hệ thống thủy lợi khác.

Trước đó, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải được khởi công ngày 1/10/1958, nhiều lần vinh dự đón Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm, động viên.

Gần 70 năm qua, hệ thống phục vụ tưới tiêu cho khoảng 116.655ha đất sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản; tạo nguồn cấp nước sinh hoạt cho khoảng 3,3 triệu người và tiêu, chống ngập úng cho khoảng 198.995ha trên địa bàn Hà Nội, Hưng Yên, Bắc Ninh và Hải Phòng.

Đề án "Phát triển tổng thể hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải, phục vụ đa mục tiêu và bảo vệ môi trường bền vững" được phê duyệt tại Quyết định số 4160 ngày 8/10/2025. Chủ trương đầu tư dự án nâng cấp, hiện đại hóa và cải thiện môi trường nước hệ thống được phê duyệt tại Quyết định số 1479 ngày 23/4/2026, gồm 3 dự án thành phần.

Dự án thành phần số 1 được khởi công lần này là bước triển khai đầu tiên, tạo tiền đề nâng cấp đồng bộ toàn hệ thống. Bộ Nông nghiệp và Môi trường cam kết bảo đảm chất lượng, an toàn, tiến độ thi công; phối hợp với các địa phương xử lý vướng mắc, kiểm soát nguồn thải và duy trì hoạt động cấp, tiêu nước trong suốt quá trình triển khai.