Căn cứ Pituffik của quân đội Mỹ tại Greenland
ẢNH: AFP
Hãng AFP ngày 19.9 dẫn lời Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông đã đạt được thỏa thuận với Đan Mạch nhằm trao cho Washington "quyền kiểm soát vĩnh viễn" đối với an ninh của Greenland, qua đó ngăn chặn Nga và Trung Quốc thiết lập các căn cứ tại vùng lãnh thổ thuộc Bắc Cực này.
"Tôi vui mừng thông báo rằng Mỹ đã đạt được thỏa thuận với Đan Mạch và Greenland, trao cho Mỹ quyền kiểm soát vĩnh viễn đối với các vấn đề an ninh cũng như mọi nhu cầu khác tại Greenland", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
"Kể từ nay, không một đối thủ nào của Mỹ có thể đặt căn cứ, hiện diện quân sự hay thực hiện các khoản đầu tư nhạy cảm tại Greenland nếu không có sự chấp thuận rõ ràng bằng văn bản của chúng tôi", ông cho biết thêm.
Theo Tổng thống Mỹ, đó là một thỏa thuận "tồn tại mãi mãi, không có thời điểm kết thúc!", đồng thời nói rằng Washington sẽ bắt đầu tăng cường sự hiện diện quân sự quy mô lớn tại vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch ngay lập tức.
Kể từ khi trở lại Nhà Trắng vào tháng 1.2025, ông Trump liên tục khẳng định rằng Washington cần kiểm soát Greenland vì các lý do chiến lược, gây lo ngại cho Đan Mạch và vấp phải sự phản đối gay gắt từ NATO.
Một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ cho rằng thỏa thuận này đảm bảo Trung Quốc và Nga không thể đặt căn cứ hay triển khai quân đội tại Greenland, đồng thời thiết lập các cơ chế cần thiết để ngăn chặn đầu tư vào các lĩnh vực nhạy cảm.
Một số cơ quan truyền thông đưa tin rằng Mỹ muốn mở 3 căn cứ quân sự mới ở miền nam Greenland, bên cạnh căn cứ Pituffik hiện có ở phía bắc vùng lãnh thổ này.
Theo Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen, thỏa thuận về tăng cường an ninh tại vùng lãnh thổ tự trị Greenland mà Đan Mạch và Greenland sắp ký kết với Mỹ là điều "có lợi cho NATO và châu Âu".
Bà Frederiksen cho biết thỏa thuận này "giúp tăng cường an ninh chung của chúng ta tại khu vực Bắc Cực và bắc Đại Tây Dương", đồng thời cho biết thêm rằng thỏa thuận dự kiến sẽ được ký kết bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc vào tuần tới.
Bà khẳng định thỏa thuận này "công nhận chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Vương quốc (Đan Mạch) cũng như quyền tự quyết của người dân Greenland".
Theo thông báo từ văn phòng của bà Frederiksen, sau khi được ký kết, thỏa thuận này sẽ phải trải qua các thủ tục cần thiết tại Quốc hội để có hiệu lực.
Mỹ tuyên bố sở hữu vũ khí trong không gian - điều này có ý nghĩa gì?