Hà Nội biến cơ chế, chính sách thành động lực tăng trưởng

Không chỉ đo tăng trưởng bằng tỷ lệ giải ngân

Ngành xây dựng Hà Nội đang đứng trước yêu cầu tăng trưởng 15,03%, góp phần đưa GRDP của thành phố năm 2026 tăng từ 11% trở lên. Mục tiêu này được đặt ra trong bối cảnh khối lượng công việc những tháng cuối năm còn lớn.

Trong 9 tháng, Sở Xây dựng Hà Nội được giao 2.268 nhiệm vụ, đã hoàn thành 1.751 nhiệm vụ, đạt 77,2%; 517 nhiệm vụ còn lại đang được triển khai

Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng cho rằng tăng trưởng không nên chỉ được nhìn qua tiến độ giải ngân. Thành phố cần theo dõi toàn bộ chuỗi từ nguồn lực đầu vào, quá trình triển khai đến sản phẩm đầu ra. Cách tiếp cận này nhằm hạn chế tình trạng vốn đã bố trí, thủ tục đã thực hiện nhưng công trình chậm hình thành hoặc chưa tạo được tác động rõ rệt đối với nền kinh tế.

Sở Xây dựng được yêu cầu theo dõi sáu nhóm động lực, gồm đầu tư công; nhà ở, bất động sản và phát triển đô thị; giao thông đường bộ và đường sắt đô thị; vận tải hành khách; vận tải hàng hóa, logistics và đường thủy; hạ tầng kỹ thuật, vật liệu và dịch vụ xây dựng.

Đây đều là những lĩnh vực có sức lan tỏa lớn. Một dự án giao thông được triển khai không chỉ tạo giá trị xây dựng mà còn mở ra không gian phát triển đô thị, tăng khả năng kết nối và thu hút đầu tư. Tương tự, việc tháo gỡ thủ tục cho nhà ở xã hội, cải tạo chung cư cũ hay phát triển khu đô thị có thể tác động đồng thời đến thị trường bất động sản, vật liệu, lao động và nhu cầu an sinh.

Thành phố dự kiến lựa chọn khoảng 20-30 dự án, công trình có khả năng đóng góp lớn cho tăng trưởng để xây dựng kịch bản riêng. Mỗi dự án cần xác định rõ đơn vị chủ trì, đầu mối tổng hợp và người chịu trách nhiệm; tiến độ được theo dõi, cảnh báo theo các mốc 3 ngày, 7 ngày và 15 ngày.

Với những dự án lớn, một phó giám đốc Sở Xây dựng có thể được giao theo dõi xuyên suốt, phối hợp với lãnh đạo UBND thành phố phụ trách dự án. Cách làm này nhằm khắc phục tình trạng một dự án liên quan nhiều phòng, ban nhưng thiếu đầu mối đủ thẩm quyền theo dõi toàn bộ quá trình.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng nhận định thành phố đã đưa ra nhiều mô hình, cơ chế mới để hình thành các dự án đặc biệt, tạo cú hích phát triển. Khi cơ chế đã được hoàn thiện, yêu cầu tiếp theo là phải tạo ra sản phẩm cụ thể.

“Chúng ta làm cơ chế trước, bây giờ sau khi cơ chế đã được hoàn thiện thì bắt buộc phải có sản phẩm cụ thể”, ông Vũ Đại Thắng nói.

Các sản phẩm được thành phố đặt kỳ vọng gồm đường sắt đô thị, cầu qua sông Hồng, những trục phát triển lớn, dự án đô thị, nhà ở và hạ tầng kỹ thuật. Một số công trình có tiến độ rất gấp, trong khi mới hoàn thành những phần việc ban đầu. Nếu thiếu cơ chế giám sát và xử lý vướng mắc thường xuyên, nguy cơ chậm tiến độ là hiện hữu.

Quy hoạch phải đi trước dự án

Để các cơ chế mới chuyển hóa thành công trình, Hà Nội xác định quy hoạch là khâu cần đi trước. Quy hoạch không chỉ định hình không gian phát triển mà còn là căn cứ để chuẩn bị dự án, quyết định chủ trương đầu tư và triển khai xây dựng.

Sở Xây dựng đang đề nghị đẩy nhanh việc lập 125 quy hoạch theo Kế hoạch số 331, đồng thời nghiên cứu nguồn vốn và cơ chế thanh toán linh hoạt để đơn vị tư vấn có thể triển khai ngay. Ban Quản lý đồ án quy hoạch kiến trúc thuộc Sở hiện thực hiện 54 đồ án.

Riêng quy hoạch không gian ngầm được yêu cầu xây dựng lịch triển khai cụ thể. Đây là nội dung liên quan đến tổ chức giao thông, bãi đỗ xe, hệ thống kỹ thuật và khả năng khai thác không gian dưới mặt đất trong khu vực đô thị mật độ cao.

Quy hoạch phát triển đô thị cũng phải gắn với chương trình nhà ở, chỉnh trang và tái thiết đô thị. Với chung cư cũ, thành phố yêu cầu nghiên cứu tổng thể thay vì xử lý riêng lẻ từng tòa nhà; đồng thời xác định khu vực nào có thể tái định cư tại chỗ, khu vực nào phải bố trí nơi ở mới hoặc kết hợp cả hai hình thức.

Cùng với quy hoạch, giải phóng mặt bằng, di chuyển công trình hạ tầng kỹ thuật, nguồn vật liệu, giá xây dựng và định mức kinh tế - kỹ thuật là những điều kiện có thể trực tiếp chi phối tiến độ. Sở Xây dựng kiến nghị thành phố chỉ đạo các sở, ngành và địa phương phối hợp tháo gỡ, nhất là đối với các dự án trọng điểm và nhà ở xã hội.

Thành Huế