Tổng tuyển cử Thụy Điển: Tiếp tục nhiều hơn thay đổi

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Điều đặc biệt nhất trong cuộc bầu cử quốc hội vừa qua ở Thụy Điển là cử tri không thực sự lựa chọn một chính sách mới mà muốn tạo dựng cục diện chính trị và tương quan quyền lực mới để thực hiện những đường lối, chính sách lâu nay.

Vì thế, điều đáng được chú ý hơn sau bầu cử không phải là thủ tướng đương nhiệm tiếp tục tại vị hay người tiền nhiệm trở lại cầm quyền mà là phe cánh chính trị nào sẽ thành lập được chính phủ liên hiệp.

Điều này cũng lý giải vì sao cuộc vận động tranh cử không tạo ra sự đối đầu giữa những chương trình chính trị hoàn toàn khác nhau. Những vấn đề đã chi phối chính trường Thụy Điển trong những năm qua - an ninh, tội phạm, di cư, kinh tế, phúc lợi xã hội và năng lực của nhà nước - vẫn tiếp tục được đặt ra. Cho nên nền chính trị ở đất nước này tới đây cơ bản sẽ tiếp tục như trước nhiều hơn là thay đổi.

Trong đối ngoại, sự tiếp tục này đặc biệt rõ ràng và chắc chắn. Bởi vậy, kết quả bầu cử không tạo ra nhiều lý do để EU, NATO hay Ukraine phải lo ngại về một sự thay đổi căn bản trong chính sách của Thụy Điển. Nga cũng không có cơ sở xác đáng để kỳ vọng vào sự đảo chiều chính sách nào đó.

Cũng chính vì thế mà điều đáng lo ngại hơn cả đối với Thụy Điển là sự phân mảnh vốn đã sâu sắc trong hệ thống đảng phái chính trị sẽ tiếp tục gia tăng. Thực trạng ấy ẩn chứa nguy cơ chính phủ mới có thể được thành lập nhưng dễ dàng bị mất ổn định. Cục diện quyền lực được tạo ra qua bầu cử vì thế mới chỉ là điểm khởi đầu; khả năng biến cục diện đó thành một chính phủ có khả năng hành động mới là bài toán tiếp theo.

Cử tri Thụy Điển đã không lựa chọn giữa 2 kịch bản tương lai khác nhau mà chọn một cục diện buộc các đảng phái phải tự thỏa hiệp và liên minh với nhau để tiếp tục thực hiện đường hướng lâu nay.

Cuộc tổng tuyển cử vừa qua tại Thụy Điển đã phản ánh rõ xu hướng cử tri ưu tiên tái lập tương quan quyền lực chính trị hơn là tìm kiếm một đường lối chính sách hoàn toàn mới. Thay vì tạo ra sự đối đầu giữa các chương trình nghị sự đối lập, chiến dịch tranh cử vẫn xoay quanh những hồ sơ quen thuộc như an ninh, tội phạm, di cư, kinh tế và phúc lợi xã hội. Trọng tâm dư luận hiện nay tập trung vào khả năng thành lập chính phủ liên hiệp của các phe cánh, thay vì vị trí lãnh đạo thuộc về thủ tướng đương nhiệm hay người tiền nhiệm. Trên phương diện đối ngoại, sự ổn định chính trị này mang lại tín hiệu tích cực và nhất quán đối với các đối tác quốc tế. Kết quả bầu cử không tạo ra bất kỳ sự đảo chiều căn bản nào trong định hướng đối ngoại, giúp Liên minh Châu Âu, NATO và Ukraine duy trì sự yên tâm cần thiết. Đồng thời, phía Nga cũng không có cơ sở xác đáng để kỳ vọng vào sự thay đổi chính sách từ chính quyền Stockholm trong thời gian tới. Dù vậy, thách thức lớn nhất đối với Thụy Điển hiện nay là sự phân mảnh sâu sắc trong hệ thống đảng phái đang có xu hướng gia tăng. Thực trạng này ẩn chứa nguy cơ khiến chính phủ mới dù được thành lập nhưng sẽ đối mặt với tình trạng thiếu ổn định và dễ bị tổn thương. Quyền lực được thiết lập qua cuộc bầu cử chỉ là điểm khởi đầu, buộc các bên phải thỏa hiệp để biến cục diện hiện tại thành một bộ máy hành động hiệu quả.