Theo dự thảo Nghị quyết TP.HCM đang lấy ý kiến về phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình, sản phẩm này được UBND TP.HCM phát hành thông qua Trung tâm tài chính quốc tế (VIFC - HCMC) , để huy động vốn trung và dài hạn đầu tư các công trình trọng điểm của Thành phố theo quy định tại Luật Phát triển đô thị.
Thêm kênh huy động vốn cho cầu đường, metro
Theo dự thảo, trái phiếu đô thị và trái phiếu công trình là trái phiếu chính quyền địa phương, do UBND TP.HCM phát hành, để huy động vốn cho phát triển hạ tầng đô thị, công trình và phát triển đô thị của Thành phố.
Trái phiếu có thể được phát hành bằng đồng Việt Nam hoặc ngoại tệ tự do chuyển đổi, thông qua các phương thức như bảo lãnh phát hành, đấu thầu, bán trực tiếp hoặc đại lý phân phối và các phương thức khác, phù hợp quy định pháp luật.
TP.HCM kỳ vọng việc phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình sẽ là kênh huy động vốn dài hạn, bền vững cho các dự án hạ tầng có thời gian đầu tư, khai thác kéo dài.
Nguồn vốn huy động từ phát hành trái phiếu được quản lý tập trung và sử dụng đúng mục đích cho các công trình trọng điểm, dự án đầu tư công trung dài hạn đã được quyết định đầu tư và hoàn thành các thủ tục đầu tư liên quan.
Nhóm dự án ưu tiên là công trình, kết cấu hạ tầng kỹ thuật và đô thị gắn với các tiêu chuẩn xanh, xã hội, bền vững và bảo vệ môi trường.
Việc phát hành trái phiếu phải nằm trong hạn mức vay, dư nợ vay, bội chi, kế hoạch vay, trả nợ của ngân sách Thành phố, và các chỉ tiêu an toàn nợ công; bảo đảm khả năng thanh toán đầy đủ, đúng hạn gốc, lãi và các chi phí liên quan.
Riêng với trái phiếu bằng ngoại tệ, dự thảo cho phép thực hiện các giao dịch phòng ngừa rủi ro tỷ giá, lãi suất gắn với nghĩa vụ nợ trái phiếu, phù hợp với đề án phát hành và pháp luật áp dụng.
Dự thảo cũng quy định yêu cầu công khai, minh bạch thông tin, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư. UBND TP.HCM theo định kỳ báo cáo Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, HĐND TP.HCM về phát hành, rút vốn, sử dụng vốn, thanh toán trái phiếu; tình hình đăng ký và thực hiện vay, trả nợ nước ngoài, quản trị rủi ro tỷ giá...
Dự thảo cũng cho phép UBND TP.HCM xây dựng chương trình phát hành trung hạn, để thực hiện nhiều đợt phát hành; được phát hành bổ sung đối với trái phiếu đã phát hành để tăng quy mô, tính thanh khoản của mã trái phiếu; mua lại, hoán đổi, chào mua, đề nghị sửa đổi điều kiện, điều khoản và các nghiệp vụ quản lý nợ, hỗ trợ thanh khoản khác trong phạm vi phát hành, kế hoạch vay, trả nợ... Cơ chế này nhằm tăng tính chủ động, linh hoạt trong huy động vốn và phù hợp với điều kiện thị trường.
Theo UBND TP.HCM, việc phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình thông qua Trung tâm tài chính quốc tế sẽ tạo thêm nguồn vốn cho TP.HCM trong bối cảnh nhu cầu vốn cho giao thông, chỉnh trang và phát triển đô thị, chống ngập, năng lượng, logistics ngày càng lớn. Đặc biệt là hệ thống đường sắt đô thị, giao thông chiến lược, hạ tầng kỹ thuật, chuyển đổi số và phát triển đô thị.
Đặc biệt, đối với các dự án hạ tầng có quy mô lớn và thời gian đầu tư, khai thác kéo dài, TP.HCM cần tiếp cận các nguồn vốn trung và dài hạn; có khả năng lựa chọn thời điểm, đồng tiền, kỳ hạn, phương thức và thị trường huy động phù hợp từng dự án và điều kiện thị trường. Do vậy, việc đa dạng hóa các kênh huy động vốn rất cần thiết.
Theo định hướng phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn từ năm 2026- 2030, TP.HCM đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân 10 - 11%/năm; tổng vốn đầu tư xã hội bình quân 5 năm đạt khoảng từ 35 - 40% GRDP.
Sản phẩm tài chính nền tảng của VIFC
Nhu cầu vốn cho xây dựng cơ sở hạ tầng của TP.HCM đang rất lớn và bức thiết, nhất là hệ thống cầu đường kết nối liên vùng, đường sắt đô thị.
Bên cạnh tạo nguồn vốn trung và dài hạn, trái phiếu đô thị và trái phiếu công trình được kỳ vọng trở thành một trong những sản phẩm tài chính nền tảng, có tính thực tiễn cao của VIFC, góp phần giảm áp lực lên ngân sách và tín dụng ngân hàng. Đồng thời thúc đẩy các dịch vụ tài chính chuyên sâu, như tư vấn, thu xếp phát hành, xếp hạng tín nhiệm, quản trị rủi ro và giao dịch thứ cấp.
Theo PGS TS Nguyễn Hữu Huân - Phó Chủ tịch Hội đồng điều hành VIFC - HCMC, sau khi được HĐND TP.HCM thông qua, VIFC - HCMC sẽ triển khai ngay các kế hoạch phát hành.
“Hiện nay, nhu cầu vốn phục vụ xây dựng cơ sở hạ tầng của TP.HCM rất lớn và bức thiết. Đặc biệt 8 tuyến metro và các đường vành đai. Vì vậy, bên cạnh thu hút dòng vốn nội địa thông qua ngân hàng và thị trường vốn trong nước, VIFC sẽ trở thành kênh mới giúp chính quyền địa phương, trước mắt là TP.HCM thu hút vốn cho phát triển cơ sở hạ tầng, cũng như tăng trưởng kinh tế cho TP.HCM”, ông Huân cho biết.
Cũng theo ông Huân, đột phá của điều 24 trong Luật Phát triển đô thị là cho phép chính quyền địa phương có thể phát hành trái phiếu quốc tế. Trước đây, các địa phương vẫn được phát hành trái phiếu để huy động vốn, nhưng chỉ phát hành trong nước.
Quy định này sẽ mở ra kênh mới, giúp TP.HCM có thêm nhiều điều kiện lựa chọn trong việc huy động vốn giữa bối cảnh nhu cầu vốn ngày càng lớn.
VIFC - HCMC dự kiến phát hành trái phiếu quốc tế không chỉ cho chính quyền địa phương như TP.HCM, mà cho các tập đoàn và các doanh nghiệp lớn của Việt Nam, để nơi này thành cửa ngõ hút vốn, đặc biệt là phát triển thị trường trái phiếu và thị trường vốn trong VIFC.