
Nhà ga metro Bến Thành là một trong những ga ngầm. Nhiều tuyến đường sắt đô thị được định hướng phát triển đường sắt đi ngầm là chủ yếu, do đó cần tính toán tới yếu tố ngập nước - Ảnh: T.L
Yêu cầu này dựa trên Nghị quyết của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển TP.HCM trong kỷ nguyên mới, với định hướng quy hoạch phát triển thành phố có tầm nhìn dài hạn, ổn định và chủ động thích ứng, giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu, nước biển dâng gây ngập nước.
Bên cạnh đó, báo cáo thuyết minh quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025 - 2030, tầm nhìn 100 năm cũng nhận định thành phố là khu vực chịu rủi ro cao về ngập lụt, sụt lún nền đất, nước biển dâng và biến đổi khí hậu.
Sở Xây dựng cho biết thành phố đang tập trung rà soát quy hoạch mạng lưới đường sắt gắn với quản lý, khai thác hiệu quả không gian ngầm. Song song với việc triển khai nhiều tuyến đường sắt đô thị được định hướng phát triển đường sắt đi ngầm là chủ yếu.
Do đó, việc bảo đảm giải pháp thiết kế chống ngập cho các công trình ngầm, đặc biệt là các dự án đường sắt đô thị (metro) là yêu cầu hết sức cần thiết và cấp bách. Các công trình cần đảm bảo an toàn, ngăn ngừa rủi ro và duy trì vận hành liên tục, ổn định trong quá trình khai thác.
Vì vậy, Sở Xây dựng đề nghị Ban Quản lý Đường sắt đô thị phối hợp các đơn vị được giao nhiệm vụ chuẩn bị dự án cùng đội ngũ tư vấn, chuyên gia nghiên cứu, thực hiện một số nội dung.
Thứ nhất rà soát quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật trong nước và quốc tế, thực tiễn tại Việt Nam và kinh nghiệm thế giới (Liên bang Nga, Trung Quốc, Nhật Bản, Singapore, Hong Kong, Thái Lan) về thiết kế hệ thống phòng, chống ngập công trình đường sắt đô thị.
Trên cơ sở đó, đề xuất thông số thiết kế phù hợp áp dụng cho các dự án tại thành phố.
Thứ hai lập báo cáo về việc tính toán, dự báo liên quan đến thiết kế hệ thống phòng, chống ngập có xét đến rủi ro về ngập lụt, sụt lún, nước biển dâng và biến đổi khí hậu.
Phải đặc biệt chú ý dự báo mưa cực đoan, triều cường. Tính toán mực nước ngầm, tần suất lũ lịch sử và mực nước thiết kế tại từng lối ra/vào, giếng thông gió, cửa hầm, đề pô trong thời gian tuổi thọ công trình.
Đánh giá rõ ảnh hưởng của sụt lún nền đất khu vực xung quanh (tốc độ lún, giá trị lún dự báo) đến cao độ tương đối của lối ra/vào, khả năng thoát nước, kèm biện pháp xử lý khi cần.
Rà soát khả năng thoát nước của hệ thống xung quanh và công suất bố trí, số lượng máy bơm trong trạm bơm.

Thứ ba đánh giá hồ sơ thiết kế hệ thống phòng, chống ngập của các tuyến đã và đang triển khai. Trong đó nêu rõ nội dung đã đáp ứng hoặc chưa đáp ứng và đề xuất giải pháp xử lý.
Thứ tư chỉ đạo đơn vị tư vấn chủ động trao đổi, phối hợp với các cơ quan chuyên môn để thu thập số liệu, thống nhất thông số đầu vào phục vụ tính toán.
Cuối cùng là đề xuất giải pháp, công việc cần thực hiện, lồng ghép vào các bước lập, điều chỉnh, thẩm định hồ sơ thiết kế, kèm ước tính sơ bộ tác động về chi phí, tiến độ để không ảnh hưởng việc hoàn thành các dự án đường sắt đô thị ưu tiên đầu tư hoàn thành giai đoạn 2026 - 2030.
Một số hành khách đề xuất bảng chỉ dẫn tại các ga ngầm metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên, TP.HCM) ghi thêm tên đường, địa điểm tương ứng với từng lối ra để dễ chọn lối đi.