Bỏ qua điều hướng

Trái đất cư ngụ ở một trong những nơi dị thường nhất vũ trụ?

Trái đất cư ngụ ở một trong những nơi dị thường nhất vũ trụ?
Nguồn ảnh: KhoaHoc.tv

Dữ liệu từ 3 cuộc khảo sát vũ trụ quy mô lớn xác nhận con quái vật Milky Way mà Trái đất thuộc về rất khác biệt so với đồng loại của nó.

Dữ liệu từ 3 cuộc khảo sát vũ trụ quy mô lớn xác nhận con quái vật Milky Way mà Trái đất thuộc về rất khác biệt so với đồng loại của nó.

Thiên hà Milky Way, tức Ngân Hà, thế giới mà Trái đất và tất cả những thứ khác trong hệ Mặt trời thuộc về, vốn được nhìn nhận như một con quái vật trong thế giới thiên hà.

Nó nằm trong một số lượng ít các thiên hà thuộc loại khổng lồ nhất ngày nay và từng nuốt chửng ít nhất 20 thiên hà nhỏ hơn để đạt kích thước và khối lượng hiện tại.

Mới đây, các nhà khoa học đã nỗ lực săn lùng khắp vùng vũ trụ để tìm ra 101 thiên hà có khối lượng tương tự Ngân Hà, được dự đoán ban đầu cũng mang các đặc tính tương đương.

Nhưng các kết quả nghiên cứu đã đem lại điều trái ngược.

Dải Ngân Hà theo góc quan sát từ Chile, thực ra là một thiên hà xoắn ốc.
Dải Ngân hà theo góc quan sát từ Chile, thực ra là một thiên hà xoắn ốc
. Trái đất của chúng ta đang cư ngụ ở phần rìa của đĩa sao sáng rực rỡ của nó - (Ảnh: ESO).

Theo Universe Today, 3 cuộc khảo sát vũ trụ quy mô lớn là SAGA III, SAGA IV và SAGA V đã lần lượt thống kê hệ thống vệ tinh xung quanh 101 thiên hà nói trên, các đặc tính hình thành sao của 101 hệ thống vệ tinh đó, sau cùng là mô hình hóa các hệ thống vệ tinh này.

Sự so sánh giữa Ngân Hà và 101 thiên hà tưởng chừng là giống nó đã chỉ ra nhiều điểm khác biệt đáng kể.

378 thiên hà vệ tinh của Ngân Hà và 101 thiên hà cùng khối lượng đã được phân tích cụ thể. Trong số đó có 4 cái thuộc về Ngân Hà, bao gồm Đám mây Magellan Lớn (LMC) và Đám mây Magellan Nhỏ (SMC) nổi tiếng.

Có những thiên hà có ít vệ tinh hơn hoặc không có, nhưng những cái có vệ tinh ngoại cỡ như LMC thì thường có rất nhiều vệ tinh, có thể lên đến 13. Bởi khối lượng vệ tinh lớn nhất luôn tỉ lệ thuận với số lượng vệ tinh của thiên hà đó.

Chỉ có mỗi Ngân Hà là sở hữu vùng không gian xung quanh vắng vẻ với vỏn vẹn 4 vệ tinh. Đó là điểm kỳ quặc thứ nhất.

Nghiên cứu thứ hai dựa trên bộ dữ liệu này chỉ ra các vệ tinh càng gần thiên hà mẹ thì tốc độ hình thành sao bên trong chúng càng chậm, có khả năng là do lực kéo lớn từ quầng vật chất tối của thiên hà mẹ.

Điều dị thường thứ 2 xuất hiện: Hai vệ tinh LMC và SMC của Ngân Hà đều đang hình thành sao mạnh mẽ dù đang ở rất gần "mẹ", trong khi những cái xa hơn thì đã ngưng hình thành sao.

Các nhà khoa học cho rằng sự trái khoáy này có thể do LMC và SMC chỉ mới rơi vào quầng vật chất tối của Ngân Hà gần đây, nhưng vì sao các vệ tinh nhỏ khác ngừng hình thành sao thì không giải thích được.

GS Risa Wechsler đến từ Phòng thí nghiệm Máy gia tốc quốc gia SLAC (Mỹ), đồng sáng lập dự án SAGA, cho biết các kết quả cho thấy Ngân Hà là một dạng thiên hà không điểm hình trong vũ trụ.

Để có thể hiểu thêm về nơi dị thường mà Trái đất đang trú ngụ này, chúng ta chỉ có thể tiếp tục tìm kiếm trong vũ trụ những thế giới có khối lượng tương tự nó và - nếu may mắn - cũng kỳ quặc như nó.

Ngân Hà, nơi chứa Trái đất và toàn bộ hệ Mặt trời, không chỉ thuộc nhóm ít ỏi những thiên hà lớn nhất hiện nay mà còn mang một lịch sử tăng trưởng dữ dội. Thiên hà xoắn ốc này được cho là đã nuốt chửng ít nhất 20 thiên hà nhỏ hơn để đạt kích thước và khối lượng hiện tại, nhưng những dữ liệu mới cho thấy sự khác biệt của nó còn sâu sắc hơn dự kiến. Ba cuộc khảo sát SAGA III, SAGA IV và SAGA V đã lần lượt thống kê các thiên hà vệ tinh, khảo sát đặc tính hình thành sao và mô hình hóa hệ thống vệ tinh quanh 101 thiên hà có khối lượng tương tự Ngân Hà. Tổng cộng 378 thiên hà vệ tinh được phân tích, qua đó cung cấp cơ sở so sánh quy mô lớn thay vì chỉ nhìn Ngân Hà như một trường hợp đơn lẻ. Kết quả cho thấy những thiên hà sở hữu vệ tinh lớn cỡ Đám mây Magellan Lớn, tức LMC, thường có nhiều vệ tinh, đôi khi lên tới 13. Ngân Hà lại chỉ có 4 vệ tinh được ghi nhận trong nghiên cứu, bao gồm LMC và Đám mây Magellan Nhỏ, tức SMC, khiến vùng không gian xung quanh nó trở nên thưa thớt bất thường. Đây là nghịch lý đáng chú ý bởi khối lượng của vệ tinh lớn nhất thường tỉ lệ thuận với tổng số vệ tinh quanh thiên hà mẹ. Sự chênh lệch này cho thấy quy mô lớn của Ngân Hà không đồng nghĩa với một hệ thống vệ tinh phong phú như các thiên hà đồng khối lượng. Điểm dị thường thứ hai nằm ở hoạt động tạo sao, vốn thường suy giảm khi vệ tinh tiến gần thiên hà mẹ, có thể do tác động từ quầng vật chất tối. Tuy nhiên, LMC và SMC vẫn hình thành sao mạnh mẽ dù ở gần Ngân Hà, trong khi các vệ tinh nhỏ nằm xa hơn lại ngừng tạo sao. Giả thuyết hai Đám mây Magellan mới rơi vào quầng vật chất tối của Ngân Hà có thể giải thích một phần hiện tượng, nhưng chưa lý giải được trạng thái của các vệ tinh còn lại, vì vậy GS Risa Wechsler thuộc Phòng thí nghiệm Máy gia tốc quốc gia SLAC nhận định Ngân Hà là một thiên hà không điển hình trong vũ trụ.