Các chuyên gia cảnh báo, trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ có bệnh nền về hô hấp, tim mạch hoặc suy giảm miễn dịch, có nguy cơ diễn tiến nặng khi mắc cúm. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa biến chứng nguy hiểm.
Trẻ dưới 5 tuổi dễ mắc cúm khi giao mùa
Hai tuần qua, Bệnh viện Nhi Trung ương tiếp nhận gần 70 trẻ mắc cúm mỗi tuần, tăng cao gấp 3 lần các tuần trước đó. Phần lớn là bệnh nhi dưới 5 tuổi, có biến chứng viêm phổi, suy hô hấp.
Theo Tiến sĩ, bác sĩ Đỗ Thiện Hải, Phó Giám đốc Trung tâm Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Nhi Trung ương, cúm là bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ em, đặc biệt vào thời điểm giao mùa. Trong đó, trẻ dưới 5 tuổi là nhóm dễ mắc bệnh, nhất là những trẻ thường xuyên sinh hoạt, học tập tập trung tại các cơ sở giáo dục mầm non.
Ở trẻ mắc cúm, triệu chứng khởi phát thường là sốt cao, kèm theo các biểu hiện viêm đường hô hấp trên như hắt hơi, chảy mũi, ho. Tuy nhiên, các biểu hiện này cũng dễ bị nhầm lẫn với những bệnh lý đường hô hấp thông thường khác.
Bác sĩ Hải cho biết, một trong những đặc điểm cần lưu ý là trẻ mắc cúm thường sốt cao, trong khi các triệu chứng viêm long đường hô hấp trên ở giai đoạn đầu có thể chưa rõ rệt. Điều này khác với một số trường hợp cảm lạnh thông thường, khi trẻ thường sốt nhẹ và có biểu hiện hắt hơi, chảy mũi nổi bật hơn.
Thông thường, trẻ mắc cúm có thể sốt trong khoảng 3 ngày, kèm theo các triệu chứng hô hấp như ho, hắt hơi, chảy mũi. Phần lớn trẻ sẽ hồi phục sau khoảng một tuần nếu được chăm sóc và theo dõi phù hợp.
Tuy nhiên, không phải trường hợp mắc cúm nào cũng diễn biến nhẹ. Một số trẻ có thể xuất hiện biến chứng, đặc biệt khi có các yếu tố nguy cơ từ trước.
Theo bác sĩ Hải, khi trẻ có những biểu hiện bất thường về sức khỏe như sốt, ho, phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám, tư vấn và hướng dẫn theo dõi phù hợp.
Đối với việc xét nghiệm xác định cúm, bác sĩ nhấn mạnh quá trình lấy mẫu bệnh phẩm cần được thực hiện bởi nhân viên y tế được đào tạo bài bản, nhằm bảo đảm an toàn cho trẻ và chất lượng mẫu xét nghiệm, từ đó giúp kết quả chẩn đoán chính xác.
Những trẻ nào có nguy cơ mắc cúm nặng?
Theo Tiến sĩ, bác sĩ Đỗ Thiện Hải, tương tự nhiều bệnh truyền nhiễm khác, trẻ có bệnh nền thường đối mặt với nguy cơ diễn tiến nặng hơn khi mắc cúm.
Đáng chú ý, đối với bệnh cúm, hai nhóm bệnh nền cần đặc biệt quan tâm là bệnh lý hô hấp và bệnh lý tim mạch.
Trẻ có các bệnh lý này khi nhiễm virus cúm có thể gặp nhiều khó khăn hơn trong quá trình điều trị và phục hồi sức khỏe.
Ngoài ra, những trẻ đang sử dụng thuốc ức chế miễn dịch hoặc điều trị các bệnh ung thư cũng thuộc nhóm nguy cơ cao. Khi mắc cúm, bệnh có thể diễn tiến nặng hơn và thời gian điều trị kéo dài hơn so với những trẻ không có bệnh nền.
Điều này đặt ra yêu cầu phụ huynh không nên chủ quan khi trẻ xuất hiện các triệu chứng cúm, đặc biệt đối với những trẻ đã có sẵn các vấn đề sức khỏe.
Với nhóm trẻ nguy cơ cao, việc theo dõi sát diễn biến bệnh và đưa trẻ đến cơ sở y tế khi có biểu hiện bất thường là rất cần thiết nhằm phát hiện sớm nguy cơ biến chứng.
Một trong những vấn đề được nhiều phụ huynh quan tâm là làm thế nào nhận biết trẻ mắc cúm đang chuyển nặng trong quá trình chăm sóc tại nhà. Theo bác sĩ Hải, cha mẹ cần thường xuyên quan sát những thay đổi về thân nhiệt, tình trạng ăn uống và mức độ hoạt động của trẻ.
Dấu hiệu đầu tiên cần đặc biệt lưu ý là trẻ sốt cao liên tục, đáp ứng kém với thuốc hạ sốt.
Bên cạnh đó, trẻ có biểu hiện mệt mỏi, ăn uống kém, không vui chơi hoặc sinh hoạt như bình thường cũng là những dấu hiệu cảnh báo cần được quan tâm.
Đây đều là những thay đổi mà phụ huynh có thể nhận biết thông qua quá trình chăm sóc, theo dõi trẻ hằng ngày.
“Khi trẻ xuất hiện những dấu hiệu này, phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám, đánh giá tình trạng bệnh”, bác sĩ Hải khuyến cáo.
Tại cơ sở y tế, tùy theo biểu hiện lâm sàng, bác sĩ có thể chỉ định thực hiện thêm các xét nghiệm cần thiết để xác định mức độ bệnh, đồng thời phát hiện những yếu tố nguy cơ diễn tiến nặng, từ đó có phương án điều trị phù hợp.
Các chuyên gia lưu ý, dù phần lớn trẻ mắc cúm có thể hồi phục, phụ huynh vẫn cần theo dõi chặt chẽ trong những ngày đầu mắc bệnh, nhất là với trẻ nhỏ và trẻ có bệnh nền. Việc nhận diện kịp thời các biểu hiện bất thường, không chủ quan trước tình trạng sốt cao kéo dài hoặc trẻ mệt mỏi, ăn uống kém sẽ giúp trẻ được tiếp cận chăm sóc y tế đúng thời điểm, hạn chế nguy cơ xảy ra biến chứng.
THIÊN LAM