Trị liệu tâm lý có giảm căng thẳng?

Căng thẳng và những suy nghĩ tiêu cực không phải lúc nào cũng là dấu hiệu bệnh lý, bởi nhiều người có thể trải qua chúng khi gặp áp lực trong công việc, gia đình hoặc các biến cố bất ngờ. Điều quan trọng là xem xét tình trạng kéo dài bao lâu, có khó tự kiểm soát hay không, đồng thời ảnh hưởng thế nào đến công việc, sinh hoạt và các mối quan hệ xung quanh. Theo nội dung tư vấn được VnExpress đăng tải, nếu căng thẳng chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn, có nguyên nhân rõ ràng và giảm dần sau khi vấn đề được giải quyết hoặc cơ thể nghỉ ngơi, đây có thể là phản ứng tâm lý thông thường. Ngược lại, căng thẳng kéo dài nhiều ngày hoặc nhiều tuần, ngày càng khó kiểm soát, cần được nhìn nhận nghiêm túc thay vì cố gắng chịu đựng một mình. Những dấu hiệu đi kèm như mất ngủ, buồn bã, giảm hứng thú, khó tập trung hoặc suy giảm khả năng sinh hoạt có thể cho thấy người bệnh cần được đánh giá chuyên môn. Bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý sẽ xem xét liệu biểu hiện liên quan đến căng thẳng thông thường, rối loạn lo âu, trầm cảm hay một vấn đề sức khỏe khác. Trị liệu tâm lý có thể giúp người gặp khó khăn nhận diện rõ hơn những vấn đề trong suy nghĩ, cảm xúc và đời sống đang khiến họ mệt mỏi. Trong quá trình này, chuyên viên tâm lý đồng hành cùng người khám, hỗ trợ họ hiểu điều gì đang xảy ra và lựa chọn hướng điều trị phù hợp với tình trạng cụ thể. Mục tiêu không phải là đưa ra những lời khuyên áp đặt, mà giúp mỗi người từng bước nhìn rõ vấn đề và chủ động tạo thay đổi trong cuộc sống. Ở buổi đầu tiên, chuyên viên thường ưu tiên xây dựng sự kết nối và tin tưởng, qua đó tạo cảm giác an toàn để người khám chia sẻ những chuyện riêng tư hoặc cảm xúc khó nói. Các biến cố đang ảnh hưởng đến tâm trạng cũng có thể được đề cập, nhưng người khám không nhất thiết phải kể mọi điều ngay lập tức nếu chưa cảm thấy sẵn sàng. Thạc sĩ Võ Huỳnh Yến Nhi, Phòng tư vấn Tâm lý lâm sàng thuộc Trung tâm Khoa học Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, đang tư vấn và hỗ trợ người bệnh giải tỏa cảm xúc tiêu cực. Khác với việc tâm sự cùng người thân hoặc bạn bè, chuyên viên tâm lý không phán xét người khám đúng hay sai, cũng không buộc họ phải làm theo một lựa chọn nhất định. Thay vào đó, chuyên viên cùng người khám quan sát những khúc mắc liên quan đến lo âu, trầm cảm hoặc các biến cố, từ đó làm rõ cách chúng ảnh hưởng đến đời sống. Sự đồng hành này giúp người gặp khó khăn có thêm không gian an toàn để nói ra điều đang nặng lòng, thay vì tiếp tục che giấu hoặc tự trách bản thân. Chẳng hạn, một người thường xuyên suy nghĩ tiêu cực có thể chưa nhận ra những hoàn cảnh hoặc sự kiện thường kích hoạt dòng suy nghĩ ấy. Qua các buổi trao đổi, họ có thể dần nhận diện suy nghĩ xuất hiện khi nào, kéo theo cảm xúc gì và gây ảnh hưởng ra sao đến hành vi, công việc, giấc ngủ. Khi những mối liên hệ này trở nên rõ ràng, người khám cùng chuyên viên sẽ tìm cách điều chỉnh phù hợp với khả năng, hoàn cảnh và mục tiêu riêng. Người tham gia trị liệu là chủ thể chủ động, cùng chuyên viên nhìn nhận vấn đề và từng bước xây dựng những thay đổi có ý nghĩa trong đời sống hằng ngày. Trị liệu tâm lý thường không kết thúc chỉ sau một lần gặp, bởi quá trình này có thể cần khoảng tám buổi trở lên, còn bốn đến sáu buổi thường mới là mức tối thiểu. Khoảng cách giữa các buổi có thể là một đến hai tuần hoặc lâu hơn, tùy vấn đề, mức độ ảnh hưởng và khả năng đáp ứng của từng người. Số buổi cụ thể không giống nhau giữa các trường hợp, vì mỗi người có nguyên nhân, mức độ khó khăn và tốc độ cải thiện khác nhau trong quá trình trị liệu. Tùy tình trạng, trị liệu tâm lý có thể được áp dụng riêng hoặc phối hợp với thuốc cùng những phương pháp điều trị phù hợp khác dưới sự đánh giá của chuyên môn. Vì vậy, khi căng thẳng kéo dài, khó kiểm soát hoặc bắt đầu ảnh hưởng rõ rệt đến cuộc sống, người bệnh nên đăng ký khám tâm lý để được hỗ trợ đúng lúc.