Nội dung trên được đề cập trong dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) được Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an trình Quốc hội tại phiên họp sáng 26/10.
Dự thảo Luật gồm 6 chương, 128 điều, quy định về xử phạt vi phạm hành chính và các biện pháp xử lý hành chính.
Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an.
Đại tướng Lương Tam Quang cho biết, dự thảo Luật nâng thời hiệu xử phạt lên 2 năm hoặc 3 năm đối với một số lĩnh vực; nâng mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân, lên 3 tỷ đồng đối với tổ chức.
Chính phủ đề xuất quy định cụ thể ngay trong dự thảo Luật mức tiền phạt tối đa trong từng lĩnh vực, trong đó nâng mức phạt tiền tối đa đối với một số lĩnh vực; sửa đổi, bổ sung về đối tượng bị xử lý vi phạm hành chính, tình tiết tăng nặng, tình tiết giảm nhẹ; bổ sung trường hợp miễn trách nhiệm về hành vi vi phạm hành chính.
Dự thảo Luật quy định cụ thể, đầy đủ hơn về một số nội dung trong quy trình xử phạt; cắt giảm một số thủ tục xử phạt không cần thiết; hoàn thiện quy định về xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử; cho phép xử phạt không lập biên bản đối với trường hợp vi phạm hành chính được phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ.
Dự thảo Luật quy định cụ thể, đầy đủ hơn đối với một số nội dung trong thi hành quyết định xử phạt; sửa đổi điều kiện được hoãn, giảm, miễn thi hành quyết định phạt tiền, nộp tiền phạt nhiều lần theo hướng thuận lợi hơn cho cá nhân, tổ chức vi phạm; bổ sung các trường hợp được hoãn, miễn thi hành hình thức xử phạt bổ sung, biện pháp khắc phục hậu quả để phù hợp với thực tiễn.
Tạm hoãn xuất cảnh; niêm phong trụ sở ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước
Theo Bộ trưởng Bộ Công an, trong lần sửa đổi này, Chính phủ đề xuất bổ sung một số biện pháp cưỡng chế.
Gồm: tạm hoãn xuất cảnh; niêm phong trụ sở, địa điểm, cơ sở hoặc bộ phận cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ; ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước; tạm dừng đăng kiểm, đăng ký, cấp giấy phép điều khiển phương tiện; ngừng cung cấp dịch vụ Internet, dịch vụ viễn thông, hạ tầng số hoặc thực hiện biện pháp ngăn chặn kỹ thuật, chặn truy cập.
Đồng thời, dự thảo Luật bổ sung các quy định chặt chẽ hơn về nguyên tắc, điều kiện áp dụng biện pháp cưỡng chế để bảo đảm quyền con người, quyền công dân, không làm ảnh hưởng đến các cá nhân, tổ chức không liên quan đến hành vi vi phạm hành chính, nhất là với biện pháp ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước và ngừng cung cấp dịch vụ Internet, dịch vụ viễn thông, hạ tầng số.
Về biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm hành chính, dự thảo Luật bổ sung một số trường hợp tạm giữ người theo thủ tục hành chính; bỏ quy định về việc ra quyết định tạm giữ, quyết định trả lại tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề mà chỉ cần lập biên bản tạm giữ, biên bản trả lại.
Bên cạnh đó, kéo dài thời hạn tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm hành chính, giấy phép, chứng chỉ hành nghề đến khi ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính hoặc quyết định xử phạt được thi hành xong; rút ngắn thời hạn ra quyết định tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính trong trường hợp không xác định được người vi phạm, chủ sở hữu, người quản lý hoặc người sử dụng hợp pháp.
Đại tướng Lương Tam Quang thông tin, cơ quan soạn thảo xin rút quy định “bố trí từ các khoản tiền thu từ xử phạt vi phạm hành chính sau khi nộp ngân sách Nhà nước để hỗ trợ hoạt động xử phạt vi phạm hành chính, áp dụng các biện pháp xử lý hành chính và hoạt động quản lý công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính” ra khỏi dự thảo Luật. Và giữ nguyên như quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính hiện hành.
Một nội dung khác được Chính phủ báo cáo xin ý kiến và đã được cấp có thẩm quyền đồng ý là chuyển thẩm quyền áp dụng các biện pháp xử lý hành chính đưa đi cai nghiện bắt buộc, đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc từ TAND khu vực sang chủ tịch UBND cấp xã.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu.
Đề xuất tước quyền sử dụng giấy phép, đình chỉ hoạt động
Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu nêu ý kiến của Ủy ban về việc nâng mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính (từ 1 tỷ đồng lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân, từ 2 tỷ đồng lên 3 tỷ đồng đối với tổ chức) và mức phạt tiền tối đa trong các lĩnh vực.
Cơ quan thẩm tra cho rằng nếu quy định mức phạt tiền quá cao thì đảm bảo tính răn đe, nhưng một số trường hợp có thể không phù hợp với khả năng tài chính thực tế của cá nhân và doanh nghiệp, sẽ không phát huy được hiệu quả.
Do đó, cần xem xét các giải pháp căn cơ hơn như áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả, áp dụng các hình thức phạt bổ sung (tước quyền sử dụng giấy phép, đình chỉ hoạt động…), tham khảo thêm kinh nghiệm nước ngoài để vừa tăng cường tính răn đe, phòng ngừa, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật.
“Đồng thời đề nghị tiếp tục nghiên cứu, chỉnh lý tên của các lĩnh vực để bảo đảm chính xác với nội hàm và rà soát mức phạt tối đa đối với từng lĩnh vực cụ thể để bảo đảm phù hợp với tình hình thực tiễn, yêu cầu của công tác phòng ngừa, đấu tranh với hành vi vi phạm pháp luật và tính khả thi”, ông Phan Chí Hiếu nói.
Về việc bổ sung vào dự thảo Luật một số biện pháp cưỡng chế, theo cơ quan thẩm tra, các biện như yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ; yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ Internet, dịch vụ viễn thông, hạ tầng số hoặc thực hiện biện pháp ngăn chặn kỹ thuật, chặn truy cập đối với tổ chức, cá nhân... là các biện pháp có mục đích nhằm đình chỉ, chấm dứt hành vi vi phạm chứ không thật sự phù hợp với tính chất cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt.
Trong khi đó, biện pháp tạm dừng đăng kiểm phương tiện, đăng ký phương tiện, cấp giấy phép điều khiển phương tiện chỉ nhằm vào phương tiện, tài sản thay vì cá thể hóa và xác định đúng người thực hiện hành vi vi phạm. Vì thế, giải pháp này chưa thật sự có tính căn cơ, toàn diện.
“Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đã yêu cầu các biện pháp được áp dụng phải thể hiện được đúng tính chất là biện pháp bảo đảm thi hành pháp luật. Do đó, đề nghị tiếp tục rà soát, chỉnh lý các quy định này của dự thảo Luật để bảo đảm tính phù hợp, khả thi”, theo Ủy ban Pháp luật và Tư pháp.