Những cơn mưa lớn vào ban ngày là tình huống khá quen thuộc với người lái ô tô, đặc biệt trong mùa mưa. Điều này khiến tầm nhìn phía trước xe giảm đáng kể. Thông thường, nhiều tài xế thường tập trung bật gạt mưa, giảm tốc nhưng vẫn để hệ thống đèn xe ở trạng thái tắt vì cho rằng trời vẫn đang ban ngày. Một số xe có đèn định vị ban ngày (DRL) cũng khiến người lái dễ chủ quan, nghĩ rằng như vậy đã đủ để đáp ứng yêu cầu về chiếu sáng.
Tuy nhiên, quy định hiện hành không chỉ căn cứ vào thời gian ban ngày hay ban đêm mà còn xét đến điều kiện tầm nhìn thực tế khi phương tiện lưu thông.
Ban ngày vẫn phải bật đèn nếu mưa làm hạn chế tầm nhìn
Theo khoản 1, điều 20, luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, người lái xe, người điều khiển xe máy chuyên dùng phải bật đèn chiếu sáng phía trước trong thời gian từ 18 giờ ngày hôm trước đến 6 giờ ngày hôm sau hoặc khi có sương mù, khói, bụi, trời mưa, thời tiết xấu làm hạn chế tầm nhìn. Quy định này tiếp tục được thể hiện tại Văn bản hợp nhất 55/VBHN-VPQH ngày 23.3.2026.
Cách diễn đạt của luật cho thấy đây là hai trường hợp độc lập. Nghĩa là ngoài khung giờ bắt buộc sử dụng đèn từ 18 giờ đến 6 giờ, tài xế vẫn phải bật đèn vào những thời điểm khác trong ngày nếu thời tiết thuộc các trường hợp nêu trên và làm hạn chế khả năng quan sát. Do đó, dù đang 10 giờ sáng hay 2 giờ chiều, nếu mưa lớn khiến tầm nhìn giảm, phương tiện phía trước khó quan sát hoặc người lái không còn nhìn rõ điều kiện giao thông như bình thường, ô tô vẫn phải bật đèn chiếu sáng phía trước.
Mưa lớn làm hạn chế tầm nhìn, ô tô vẫn phải bật đèn chiếu sáng dù đang giữa ban ngày
ẢNH: AI
Ngược lại, cũng cần hiểu đúng rằng luật không quy định theo hướng cứ xuất hiện mưa, dù rất nhỏ, là đương nhiên phải bật đèn. Điều kiện đi kèm trong quy định là trời mưa làm hạn chế tầm nhìn. Tuy nhiên, với mưa lớn, mưa dày hoặc tình trạng trời tối, nước bắn nhiều làm giảm khả năng quan sát, đây chính là những tình huống điển hình tài xế cần bật đèn.
Về loại đèn sử dụng, khoản 2, điều 20 còn quy định người lái phải tắt đèn chiếu xa và bật đèn chiếu gần khi gặp người đi bộ qua đường; chạy qua khu đông dân cư có hệ thống chiếu sáng đang hoạt động; gặp xe đi ngược chiều, trừ trường hợp có dải phân cách chống chói; hoặc khi chuyển hướng tại nơi đường giao nhau.
Vì vậy, khi lái ô tô trong mưa lớn trên đường đô thị hoặc khu vực có nhiều phương tiện, sử dụng đèn chiếu gần thường phù hợp hơn. Đèn không chỉ hỗ trợ người lái quan sát mà còn giúp phương tiện khác dễ nhận diện ô tô giữa màn mưa.
Với xe có đèn định vị ban ngày, tài xế cũng không nên mặc định DRL có thể thay thế hoàn toàn việc chủ động bật hệ thống đèn chiếu sáng trong điều kiện tầm nhìn xấu. Tùy thiết kế từng mẫu xe, chế độ đèn ban ngày có thể chủ yếu phục vụ nhận diện phương tiện phía trước. Khi mưa lớn, cách an toàn hơn là kiểm tra trạng thái hệ thống đèn và chủ động bật đèn chiếu sáng phù hợp.
Không bật đèn khi mưa lớn có thể bị phạt đến 1 triệu đồng
Yêu cầu sử dụng đèn khi trời mưa làm hạn chế tầm nhìn không chỉ mang tính khuyến cáo. Theo điểm g, khoản 3, điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người điều khiển ô tô không sử dụng hoặc sử dụng không đủ đèn chiếu sáng trong thời gian từ 18 giờ ngày hôm trước đến 6 giờ ngày hôm sau hoặc khi có sương mù, khói, bụi, trời mưa, thời tiết xấu làm hạn chế tầm nhìn bị phạt từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng.
Không bật đèn khi mưa lớn làm hạn chế tầm nhìn, tài xế ô tô có thể bị phạt đến 1 triệu đồng
ẢNH: AI
Ngoài việc bật đèn, tài xế còn phải điều chỉnh cách lái xe phù hợp với điều kiện thời tiết. Khoản 2, điều 12, luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ yêu cầu người điều khiển phương tiện bảo đảm tốc độ phù hợp với điều kiện đường sá, mật độ giao thông, địa hình, thời tiết và các yếu tố ảnh hưởng khác. Đáng chú ý, điểm m, khoản 3, điều 12 quy định khi trời mưa, gió, sương, khói, bụi, mặt đường trơn trượt... ảnh hưởng đến an toàn giao thông, người điều khiển phương tiện phải quan sát, giảm tốc độ hoặc dừng lại để bảo đảm an toàn.
Do đó, khi gặp mưa lớn, bật đèn chỉ là một trong những thao tác cần thiết. Tài xế còn nên giảm tốc, tăng khoảng cách với xe phía trước và hạn chế các thao tác chuyển làn, vượt xe khi khả năng quan sát không bảo đảm.
Nói cách khác, trời còn sáng không đồng nghĩa ô tô được phép tắt đèn. Khi mưa lớn làm hạn chế tầm nhìn, tài xế phải bật đèn chiếu sáng phía trước theo quy định; đồng thời điều chỉnh tốc độ và khoảng cách để phù hợp với điều kiện giao thông thực tế.