Trộm tranh gây chấn động Pháp

Một vụ trộm tranh táo tợn vừa làm chấn động nước Pháp khi nhóm đạo chích đột nhập Bảo tàng Renoir, tại thị trấn Cagnes-sur-Mer thuộc vùng Riviera, rạng sáng 8.9. Chỉ trong chưa đầy 3 phút, những kẻ này cắt khung, tháo tranh rồi nhanh chóng rời khỏi bảo tàng, cho thấy một kế hoạch được chuẩn bị kỹ lưỡng. Theo thông tin AP dẫn lại từ cơ quan công tố địa phương, mục tiêu của nhóm trộm là bốn tác phẩm do danh họa Pierre-Auguste Renoir sáng tác, với tổng giá trị ước tính khoảng 9 triệu euro. Nhóm trộm dường như khá am hiểu khu vực bảo tàng, khi sử dụng thiết bị chuyên dụng cưa xuyên hàng rào khu vườn trước khi tiếp cận tòa nhà. Sau đó, chúng trèo qua một cửa sổ ở tầng trệt, rồi dùng công cụ riêng để cắt các kẹp đang cố định những khung tranh quý giá. Hệ thống báo động phát tín hiệu lúc 5 giờ 48 phút sáng, lập tức kích hoạt phản ứng của lực lượng chức năng tại Cagnes-sur-Mer. Chỉ khoảng 5 phút sau, cảnh sát đã có mặt tại hiện trường, khiến nhóm trộm bất ngờ và phải bỏ chạy trong tình thế vội vã. Thị trưởng Cagnes-sur-Mer Bryan Masson nhận định phản ứng nhanh chóng này đã giúp hạn chế đáng kể thiệt hại, dù hai tác phẩm vẫn chưa được tìm thấy. Tại khu vườn bảo tàng, cơ quan chức năng phát hiện hai bức tranh bị bỏ lại, gồm Chân dung bà Pichon và Coco đang đọc sách. Hai tác phẩm còn lại, Chân dung bà Colonna Romano và Cô gái trẻ bên giếng, hiện vẫn bặt vô âm tín, khiến cuộc truy tìm được mở rộng. Cảnh sát đã phong tỏa Bảo tàng Renoir để khám nghiệm hiện trường, thu thập dấu vết và xác định chính xác cách nhóm tội phạm tiếp cận, rút lui. Vụ việc được xem là nghiêm trọng không chỉ vì giá trị tiền bạc, mà còn bởi các tác phẩm bị lấy đi đều gắn với tên tuổi lớn của hội họa Pháp. Theo dữ liệu Bộ Văn hóa Pháp, ít nhất hai trong số những bức tranh bị nhắm tới từng trải qua hành trình lịch sử đặc biệt phức tạp. Bức Cô gái trẻ bên giếng từng bị phát xít Đức cướp trong Thế chiến II, trước khi được tìm thấy tại Bavaria vào năm 1949 và trao trả cho Pháp. Còn Coco đang đọc sách từng bị một sĩ quan Đức ép mang về nước vào cuối chiến tranh, sau đó qua tay một linh mục và xuất hiện tại bảo tàng Berlin. Đến năm 1994, chính phủ Đức mới chính thức hoàn trả tác phẩm này cho Pháp, khép lại một phần hành trình kéo dài nhiều thập niên. Việc hai tác phẩm có quá khứ liên quan đến nạn cướp bóc thời chiến một lần nữa làm nổi bật giá trị văn hóa, lịch sử của những bức tranh bị đánh cắp. Sự cố tại Cagnes-sur-Mer cũng gióng lên hồi chuông cảnh báo về an ninh bảo tàng, nhất là sau vụ trộm trang sức hoàng gia gây chấn động tại Louvre năm ngoái. Trả lời AP, chuyên gia James Ratcliffe thuộc tổ chức theo dõi tổn thất nghệ thuật Art Loss Register cho biết nhiều bảo tàng nhỏ đang chịu áp lực kinh phí. Theo ông, những hạn chế về ngân sách khiến các cơ sở này trở thành “mục tiêu mềm” trong mắt các băng nhóm tội phạm chuyên săn lùng tài sản văn hóa. Dù vậy, James Ratcliffe cho rằng số tranh Renoir lần này không dễ tiêu thụ, bởi các kiệt tác nổi tiếng gần như không thể xuất hiện công khai trên thị trường. Khác với vàng hoặc đá quý có thể nung chảy để che giấu nguồn gốc, tranh danh họa thường cần kế hoạch tẩu tán từ trước mới có khả năng bị bán. Viện kiểm sát Marseille cùng Văn phòng Quốc gia về Buôn bán Hàng hóa Văn hóa Pháp đã khởi tố vụ án và phát động cuộc truy tìm trên toàn quốc. Lực lượng chức năng hiện tập trung truy bắt nhóm hung thủ, đồng thời tìm kiếm hai bức tranh mất tích trước khi chúng bị đưa ra khỏi nước hoặc che giấu lâu dài.