Cán bộ, công chức, viên chức có hành vi gây lãng phí phải thực hiện trách nhiệm bồi thường dù đã nghỉ hưu (Ảnh minh họa: Nguyễn Vy).
Đây là quy định đáng chú ý tại Nghị định 267/2026/NĐ-CP, quy định chi tiết việc áp dụng hình thức kỷ luật và bồi thường thiệt hại đối với hành vi gây lãng phí và hành vi vi phạm trong tổ chức thực hiện phòng, chống lãng phí, có hiệu lực từ ngày 1/7.
Đối tượng bị xử lý kỷ luật, chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại được điều chỉnh trong Nghị định 267/2026 bao gồm: Người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị để xảy ra hành vi gây lãng phí; Cán bộ, công chức, viên chức có hành vi gây lãng phí, hành vi vi phạm trong tổ chức thực hiện phòng, chống lãng phí (gọi tắt là người có hành vi gây lãng phí).
Ở Mục 2 (từ Điều 9 đến Điều 27), Nghị định 267/2026 quy định cụ thể các nguyên tắc xác định thiệt hại và trách nhiệm bồi thường thiệt hại đối với người có hành vi gây lãng phí.
Tại Điều 26, Nghị định 267/2026 quy định chi tiết việc thực hiện bồi thường. Theo đó, người có nghĩa vụ bồi thường thiệt hại phải thực hiện bồi thường một lần trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được quyết định về bồi thường thiệt hại.
Trong trường hợp số tiền bồi thường từ 15 triệu đồng trở lên và người có trách nhiệm bồi thường đang gặp khó khăn đặc biệt về kinh tế, có đơn đề nghị thì được nộp tiền bồi thường nhiều lần.
Đặc biệt, tại Khoản 5 Điều 26, Nghị định 267/2026 quy định khi hết thời hạn nộp tiền bồi thường của từng lần mà người có nghĩa vụ bồi thường không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ thì phải trừ 20% tiền lương thực trả hằng tháng của người đó cho đến khi hoàn thành xong trách nhiệm bồi thường.
Tại Khoản 6 Điều 26, Nghị định 267/2026 còn quy định cách xử lý trong trường hợp người có trách nhiệm bồi thường chưa hoàn thành bồi thường mà chuyển công tác, thôi việc hoặc nghỉ hưu.
Trong trường hợp này, người đứng đầu cơ quan, tổ chức nơi ra quyết định bồi thường thiệt hại có trách nhiệm yêu cầu người đó phải bồi thường phần còn thiếu trước khi chuyển công tác, thôi việc hoặc nghỉ hưu.
Đối với trường hợp người có nghĩa vụ bồi thường cố tình trì hoãn, trốn tránh việc thực hiện bồi thường, Khoản 7 Điều 26 Nghị định 267/2026 quy định người đứng đầu cơ quan, tổ chức nơi ra quyết định bồi thường thiệt hại căn cứ tình hình cụ thể để thực hiện 3 biện pháp sau để thu hồi số tiền bồi thường:
Thứ nhất là phối hợp với cơ quan, tổ chức nơi tiếp nhận công tác, chính quyền địa phương nơi cư trú để yêu cầu người đó tiếp tục thực hiện bồi thường.
Thứ hai là phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội trừ dần vào tiền lương hưu của người chưa hoàn thành bồi thường đã nghỉ hưu. Tỷ lệ trừ dần là 20% tiền lương hưu hằng tháng.
Thứ ba là thực hiện quyền khởi kiện theo quy định pháp luật.
Nghị định 267/2026 còn quy định: “Các cơ quan, tổ chức nơi tiếp nhận hoặc chính quyền địa phương nơi cư trú của người có nghĩa vụ bồi thường cố tình trì hoãn, trốn tránh phải có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với cơ quan, tổ chức nơi người đó trước đây công tác trong việc yêu cầu người đó tiếp tục thực hiện trách nhiệm bồi thường”.