Bộ phim tài liệu gồm ba phần, do Bộ Công an Trung Quốc phối hợp với đài truyền hình nhà nước CCTV sản xuất, bắt đầu phát sóng từ hôm 5/10.
Bộ phim cho thấy những trở ngại mà chính quyền Trung Quốc phải đối mặt trong quá trình truy quét các mạng lưới tội phạm và lừa đảo hoạt động ở miền bắc Myanmar, phía kia biên giới.
Giới chức Trung Quốc khẳng định phần lớn các nhóm tội phạm ở miền bắc Myanmar đã bị triệt phá và các vụ án của Trung Quốc đã được khép lại trong năm nay. Khoảng 15 thành viên cốt cán của các băng nhóm đã bị hành quyết với nhiều tội danh, từ giết người đến lừa đảo và buôn người. Một đối tượng bị tuyên án nhưng đã chết trước khi án tử được thi hành.
Hoạt động lừa đảo viễn thông và trực tuyến trở thành vấn đề nghiêm trọng tại Trung Quốc từ những năm 2010, trong bối cảnh phát triển bùng nổ điện thoại di động, internet và các hình thức thanh toán trực tuyến.
Bộ phim cho biết 80% các vụ án lừa đảo viễn thông và trực tuyến nhằm vào công dân Trung Quốc được thực hiện ở nước ngoài, trong đó miền bắc Myanmar chiếm tỷ lệ đáng kể.
Theo bộ phim, vấn đề thẩm quyền là một trở ngại lớn đối với nỗ lực chống các hoạt động lừa đảo xuyên biên giới, buộc giới chức Trung Quốc phải sử dụng nhiều phương thức khác nhau. Các cuộc đàm phán với 4 gia tộc lớn ở Kokang là một trong những nỗ lực lần đầu tiên được tiết lộ trong chương trình.
Bốn gia tộc, gồm Bạch (Bai), Ngụy (Wei), Lưu (Liu) và Minh (Ming), đã xây dựng những mạng lưới chính trị, kinh doanh và vũ trang rộng lớn tại Kokang - khu vực chủ yếu có người gốc Hoa, giáp tỉnh Vân Nam của Trung Quốc.
Đoạn video về Bạch Ứng Thương (Bai Yingcang) - thành viên cấp cao của gia tộc Bạch bị hành quyết vào tháng 2 năm nay, cho thấy ông nói rằng các quan chức Trung Quốc đã nhiều lần cảnh báo các nhóm này phải xóa bỏ hoạt động lừa đảo “vô điều kiện”.
Trong một cuộc gặp, đại diện của 4 gia tộc và phái đoàn Trung Quốc đã đàm phán trong 3 giờ trong ngôi nhà tạm bợ ở vùng biên giới phía Myanmar. Tuy nhiên, cuộc đàm phán kết thúc mà không đạt được tiến triển rõ ràng.
Bạch dẫn lời Minh Tuyết Xương (Ming Xuechang) - người đứng đầu gia tộc Minh, nói tại thời điểm đó: “Nếu chúng tôi dừng lại thì lấy gì mà ăn?”
Minh đã tự sát vào tháng 11/2023, trong lúc đang bị chính quyền Myanmar truy bắt.
Tân Hoa Xã dẫn nguồn Bộ Công an Trung Quốc cho biết, tội phạm liên quan đến gia tộc Bạch đã tạo ra khoản lợi nhuận hơn 20 tỷ nhân dân tệ (2,9 tỷ USD) từ hoạt động lừa đảo và cờ bạc. Gia tộc Ngụy liên quan đến hơn 5 tỷ nhân dân tệ tiền thu được từ các hoạt động lừa đảo.
Xâm nhập vùng lõi để tìm chứng cứ
Theo báo cáo của Liên Hợp Quốc năm 2023, ít nhất 120.000 người trên khắp Myanmar có thể đang bị giam giữ trong tình trạng bị cưỡng ép, thực hiện các vụ lừa đảo trực tuyến. Những người bị mắc kẹt trong các trung tâm lừa đảo thường bị đánh đập, ngược đãi, thậm chí bị đánh chết.
Theo bộ phim, vào thời điểm căng thẳng nhất, cảnh sát Trung Quốc nhận được 40 yêu cầu mỗi ngày từ người thân, đề nghị giúp giải cứu nạn nhân bị tội phạm giam giữ.
Bộ phim cho biết việc thu thập chứng cứ ở nước ngoài để truy tố thủ phạm cũng là thách thức lớn, trong khi cuộc xung đột ở Myanmar có thể khiến chứng cứ bị phá hủy.
Cảnh sát Trung Quốc đã thu hồi một số thi thể mỗi ngày, sau các cuộc đàm phán với phía Myanmar.
Sau đó, điều tra viên Trung Quốc tiến vào vùng lõi của các khu lừa đảo để thu thập chứng cứ. Theo bộ phim, những thông tin liên quan đến các vụ giết người, cờ bạc và lừa đảo được thu thập qua nhiều đợt để đưa về Trung Quốc.
Theo giới chức Trung Quốc, các chiến dịch phối hợp giữa chính quyền Trung Quốc và Myanmar dẫn tới việc 59.000 nghi phạm lừa đảo trực tuyến bị dẫn về Trung Quốc.
Theo cổng thông tin Myawady của quân đội Myanmar, trong giai đoạn từ tháng 10/2023 - 9/2026, tổng cộng 76.486 người bị bắt trong các chiến dịch dẹp nạn lừa đảo trực tuyến và cờ bạc bất hợp pháp tại quốc gia này.