Tôm hùm Việt Nam là một trong những mặt hàng thủy sản mà Trung Quốc tăng nhập - Ảnh: NGUYỄN HOÀNG
Ngày 2-10, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết trong 9 tháng đầu năm nay, tình hình thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường, nhất là xung đột ở Trung Đông, nguồn cung năng lượng bị đứt gãy và giá dầu tăng cao, thuế đối ứng của Mỹ... song toàn ngành đã nỗ lực đạt và vượt hầu hết các chỉ tiêu cơ bản, tiếp tục khẳng định vai trò "trụ đỡ" của nền kinh tế.
Xuất siêu gần 17 tỉ USD
Trong đó tốc độ tăng trưởng GDP quý 3 của toàn ngành ước đạt 4,1 - 4,2%, kết quả giải ngân vốn đầu tư công đạt trên 60%.
Kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản 9 tháng đầu năm ước đạt 56,3 tỉ USD, tăng gần 8% so với cùng kỳ năm trước, xuất siêu 16,9 tỉ USD, tăng hơn 7% so với cùng kỳ năm trước.
Ông Trần Gia Long, Phó vụ trưởng Vụ Kế hoạch và Tài chính (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết 9 tháng đầu năm nay, xuất khẩu nông lâm thủy sản tăng trưởng tốt, nhất là thị trường Trung Quốc tăng nhập gần 19% so với cùng kỳ năm trước, đồng thời là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với gần 25% thị phần.
Thị trường Mỹ dù nhập khẩu tăng hơn 1% so với cùng kỳ song vẫn chiếm gần 20% thị phần. Còn Nhật Bản tăng nhập khoảng 5% và đứng thứ ba với thị phần hơn 7%.
"Xuất khẩu các ngành hàng và sản phẩm nông, lâm, thủy sản hầu hết đều tăng, trừ gạo, cà phê, cao su do giá bán giảm" - ông Long nói.
Cụ thể 9 tháng đầu năm nay, xuất khẩu thủy sản đạt gần 9,2 tỉ USD, tăng hơn 12% so với cùng kỳ. Riêng 8 tháng, xuất khẩu sang Trung Quốc tăng 34%, Nhật Bản tăng 3% và Mỹ tăng 2% so với cùng kỳ năm trước.
Xuất khẩu rau quả đạt gần 7,35 tỉ USD, tăng gần 20% so với cùng kỳ năm 2025. Mặt hàng rau quả của Việt Nam chủ yếu được xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc, với thị phần chiếm 63% tổng giá trị xuất khẩu.
So với cùng kỳ năm trước, thị trường nhập khẩu rau quả lớn nhất của Việt Nam là Trung Quốc, Mỹ, Hàn Quốc đều tăng nhập trong 8 tháng đầu năm nay, với mức tăng lần lượt 39%, 18% và 10%.
Trong khi đó xuất khẩu cà phê dù tăng 15% về lượng (đạt 1,4 triệu tấn) nhưng chỉ thu về hơn 6,5 tỉ USD, giảm hơn 7% so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân là do giá cà phê xuất khẩu bình quân 9 tháng đầu năm 2026 giảm gần 20% so với cùng kỳ năm trước, chỉ còn khoảng 4.537 USD/tấn.
Còn xuất khẩu gạo đạt 6,4 triệu tấn (giảm 6%) và thu về hơn 3,1 tỉ USD, giảm gần 11% so với cùng kỳ năm 2025 do giá gạo xuất khẩu bình quân chỉ đạt gần 485 USD/tấn.
Dự báo xuất khẩu rau quả thu về khoảng 3,8 tỉ USD trong 3 tháng cuối năm - Ảnh: LÊ TRUNG
Xây dựng kịch bản tăng trưởng, xuất khẩu theo từng tháng
Ông Long cho biết trong 3 tháng cuối năm, toàn ngành sẽ phấn đấu để GDP cả năm đạt 4%, theo chỉ tiêu mới mà Chính phủ giao để đảm bảo mục tiêu tăng trưởng 2 con số.
"Bộ đã xây dựng kịch bản điều chỉnh tăng trưởng cho từng ngành, từng lĩnh vực theo từng tháng để tăng trưởng quý 4 đạt ít nhất 4,2%, từ đó cả năm đạt hoặc vượt 4%. Đây cũng là một thách thức rất lớn đối với toàn ngành" - ông Long nói.
Đối với xuất khẩu, ông Long cho biết mục tiêu xuất khẩu nông lâm thủy sản cả năm nay trên 74 tỉ USD, như vậy 3 tháng cuối năm phải đạt hoặc vượt 18 tỉ USD.
Để đạt mục tiêu trên, bộ sẽ tập trung chỉ đạo sản xuất, chủ động giống, nguồn nước và các kịch bản ứng phó với thiên tai để đảm bảo nguồn hàng.
Đồng thời nỗ lực đồng hành với các doanh nghiệp, tháo gỡ khó khăn, làm việc với các hiệp hội, ngành hàng và doanh nghiệp để khai thác tối đa dư địa.
Dự tính 3 tháng cuối năm rau quả mang về thêm khoảng 3,8 tỉ USD (riêng sầu riêng 1,2-1,3 tỉ USD và cả năm đạt 3,8 - 4 tỉ USD), thủy sản có thể thu về 4 tỉ USD, gỗ và lâm sản khoảng 5,8 tỉ USD, các mặt hàng như gạo, cà phê, tiêu, điều khoảng 7,4 tỉ USD.
"Theo tính toán và xu hướng các tháng cuối năm, các thị trường tăng nhập khẩu cả về lượng và giá trị, vì vậy ba tháng cuối năm chúng tôi kỳ vọng xuất khẩu nông sản sẽ tăng tốc và về đích để đạt và vượt mục tiêu đề ra" - ông Long chia sẻ.
Làm gì để xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 100 tỉ USD?Các chuyên gia, đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, hiệp hội đều cho rằng mục tiêu xuất khẩu nông lâm thủy sản chạm mốc 100 tỉ USD vào năm 2027 rất thách thức, nhưng có thể đạt được nếu có các giải pháp đột phá.