Trung Quốc mở kênh đào dài 134km ở Quảng Tây, nối sông với Biển Đông

Những thông tin được Trung Quốc công bố về kênh đào mới

Ngày 16-9, Trung Quốc đưa vào khai thác kênh đào Bình Lục (Ping Lu), nối sông với biển. Kênh đào dài 134,2km, nằm hoàn toàn trong khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, miền nam Trung Quốc và hướng ra Biển Đông.

Với chi phí xây dựng 72,7 tỉ nhân dân tệ (khoảng 10,75 tỉ USD), kênh đào này bắt đầu từ thành phố Nam Ninh của Quảng Tây và đổ ra vịnh Bắc Bộ.

Theo Tân Hoa xã, đây là dự án kênh đào nối sông với biển đầu tiên được quy hoạch và điều phối ở cấp quốc gia, kể từ khi nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa thành lập năm 1949.

Kênh đào chạy dọc Hành lang thương mại quốc tế đường bộ - đường biển mới, tuyến thương mại chiến lược kết nối các khu vực nội địa Trung Quốc với ASEAN và những thị trường khác trên thế giới.

Được thiết kế cho tàu có trọng tải lên tới 5.000 tấn, kênh đào này giúp rút ngắn hơn 560km hành trình đường thủy nội địa đưa hàng hóa từ tây nam Trung Quốc ra biển, so với các tuyến đường truyền thống qua các cảng ở tỉnh Quảng Đông.

Dự kiến tuyến đường này sẽ giúp giảm 18-30% tổng chi phí logistics và tiết kiệm hơn 5 tỉ nhân dân tệ chi phí vận chuyển mỗi năm.

Trung Quốc xây kênh đào Bình Lục trong hơn 4 năm, khởi công vào tháng 8-2022. Phần lớn kênh đào hình thành bằng cách mở rộng, nạo vét và nắn thẳng các tuyến đường thủy hiện có. Có một đoạn ngắn phải đào xuyên qua đất liền và địa hình núi.

Một trong những thách thức kỹ thuật lớn nhất là chênh lệch mực nước 65m, tương đương chiều cao của một tòa nhà hơn 20 tầng. Ba cụm công trình đường thủy, đều có hệ thống âu tàu kép, được xây dựng để nâng và hạ tàu dọc tuyến kênh.

Trung Quốc nói rằng bảo vệ môi trường cũng là một ưu tiên trong quá trình xây dựng. 

Hơn 98% trong khoảng 315 triệu m3 đất đá đào lên trong quá trình thi công được tái sử dụng. Kênh đào cũng có lối đi dành cho cá dài hơn 480m và một cầu vượt dành riêng cho động vật trên cạn như mèo báo và sóc.

Tuyến đường thương mại ngắn hơn tới Đông Nam Á

Bằng cách kết nối trực tiếp hệ thống sông ngòi và các phụ lưu rộng lớn với vịnh Bắc Bộ, kênh đào này tạo ra tuyến đường nhanh hơn dẫn tới thị trường ASEAN và các tuyến hàng hải quốc tế cho những khu vực nằm sâu trong nội địa ở miền nam và tây nam Trung Quốc, như các tỉnh Tứ Xuyên, Quý Châu và Vân Nam.

ASEAN hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc. Khi đưa tin về kênh đào Bình Lục, truyền thông Trung Quốc cũng đặc biệt nhấn mạnh kênh đào này mang lại cho khu vực tây nam Trung Quốc tuyến đường ngắn hơn ra biển và tới các thị trường nước ngoài, đặc biệt là ASEAN.

Kim ngạch thương mại giữa Trung Quốc và ASEAN lần đầu tiên vượt 1.000 tỉ USD vào năm ngoái. Trong 7 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch thương mại giữa hai bên đạt 744,41 tỉ USD, tăng 24,7% so với cùng kỳ năm trước và chiếm 21,8% tổng kim ngạch ngoại thương của Trung Quốc.

Bà Lư Tân Ninh (Lu Xinning), Phó chủ tịch chính quyền Nhân dân khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, cho biết kênh đào Bình Lục tạo ra tuyến kết nối mới giữa thị trường 1,4 tỉ dân của Trung Quốc và gần 700 triệu người tiêu dùng của ASEAN. 

Theo bà Lư, tác động của kênh đào này không chỉ dừng ở việc vận chuyển hàng hóa, mà còn có thể thúc đẩy đầu tư xuyên biên giới và tăng cường liên kết chuỗi cung ứng trong khu vực.

Kênh đào được đưa vào khai thác trong năm đầu tiên của Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 của Trung Quốc (2026 - 2030).

Kênh đào Bình Lục có ý nghĩa đặc biệt đối với khu vực tây nam Trung Quốc, nơi từ lâu phát triển chậm hơn vùng duyên hải phía đông giàu có và phải chịu chi phí cao hơn để đưa hàng hóa tới các cảng biển. 

Giờ đây than, quặng, vật liệu năng lượng mới và phụ tùng ô tô từ khu vực này có thể đi theo tuyến trực tiếp hơn tới các thị trường nước ngoài.

Theo ông Boonsub Panichakarn - giảng viên khoa logistics và chuỗi cung ứng số tại Đại học Naresuan (Thái Lan), ý nghĩa của kênh đào Bình Lục không chỉ nằm ở quãng đường được rút ngắn.

Ông cho rằng điều quan trọng là kênh đào có thể giúp giảm chi phí logistics, biến động về thời gian và những bất định trong toàn bộ chuỗi cung ứng giữa ASEAN và khu vực tây nam Trung Quốc.

Ông Jean-Paul Rodrigue, giáo sư ngành quản trị kinh doanh hàng hải tại Đại học Texas A&M (Mỹ), cho rằng "đối với Bắc Kinh, nơi đã cấp vốn cho việc xây dựng kênh đào Bình Lục thông qua các ngân hàng chính sách và ngân hàng thương mại, lợi nhuận trực tiếp từ khoản đầu tư này không phải là mục tiêu".

Ông giải thích: "Điều mà họ tạo ra là năng lực tiếp cận, cùng đủ loại hiệu ứng lan tỏa như các khoản đầu tư mới, thị trường mới và các mối quan hệ thương mại mới. Chúng ta đang nói đến những lợi ích trong một hoặc hai thập niên tới. Trong khi đó phải chấp nhận một khoản 'chi phí chìm' rất lớn cho cơ sở hạ tầng".

Kênh đào phục vụ tàu có trọng tải lên tới 5.000 tấn

Các tàu hoạt động trên kênh đào Bình Lục gồm tàu 5.000 tấn, 3.000 tấn và 1.000 tấn, theo Tân Hoa xã.

Ngày 16-9, Thời báo Hoàn Cầu dẫn thông tin từ Cục Hải sự Nam Ninh cho biết khoảng 570 tàu đã đăng ký (gồm tàu chở hàng rời khô, tàu container và tàu đa năng) hiện có khả năng đi từ kênh đào ra vùng biển ngoài khơi vịnh Khâm Châu.

Điều này có nghĩa các tàu hoạt động trên kênh đào Bình Lục có thể trực tiếp bốc, dỡ hàng mà không cần chuyển hàng sang các tàu hoạt động trên biển giữa chừng, qua đó cải thiện đáng kể hiệu quả vận chuyển.

Với tổng vốn đầu tư hơn 10 tỉ USD, kênh đào Pinglu sắp đi vào hoạt động, hứa hẹn mở “cửa ngõ ra biển” mới cho khu vực nội địa Trung Quốc.