Bỏ qua điều hướng
•

Trung Quốc sẽ dùng AI vẽ bản đồ toàn bộ sao Hỏa

Trung Quốc sẽ dùng AI vẽ bản đồ toàn bộ sao Hỏa
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Trung Quốc đặt mục tiêu hoàn thành bản đồ địa chất toàn bộ bề mặt sao Hỏa vào cuối năm 2028, hướng đến xây dựng tiêu chuẩn toàn cầu về niên đại địa chất của hành tinh này.

Trung Quốc dùng AI vẽ bản đồ toàn bộ sao Hỏa - Ảnh 1.

Trung Quốc dự kiến dùng AI lập bản đồ địa chất toàn bộ bề mặt sao Hỏa vào cuối năm 2028 - Ảnh minh họa: Magnific

Theo Hãng thông tấn Tân Hoa xã ngày 28-9 dẫn lời ông Hầu Tăng Khiêm (Hou Zengqian), nhà khoa học đứng đầu sứ mệnh Thiên Vấn-3 (Tianwen-3) của Trung Quốc cho biết bản đồ sẽ bao phủ toàn bộ bề mặt sao Hỏa và là bản đồ địa chất đầu tiên của hành tinh này được xây dựng bằng trí tuệ nhân tạo (AI).

Dự án là một phần trong công tác chuẩn bị cho sứ mệnh Thiên Vấn-3, dự kiến được Trung Quốc triển khai vào cuối năm 2028 nhằm thu thập và đưa ít nhất 500g mẫu vật sao Hỏa về Trái đất vào khoảng năm 2031.

Bản đồ sẽ sử dụng các dữ liệu do tàu tự hành Chúc Dung thu thập, sau khi phương tiện này trở thành tàu tự hành đầu tiên của Trung Quốc hoạt động trên sao Hỏa.

Dữ liệu được thu thập cho thấy sao Hỏa có thể từng có một đại dương cổ đại rộng lớn cách đây khoảng 3,5 tỉ năm và từng xảy ra những đợt ngập lụt ngắn khoảng 1,6 tỉ năm trước.

Tàu Chúc Dung hạ cánh xuống sao Hỏa vào tháng 5-2021 trong khuôn khổ sứ mệnh Thiên Vấn-1, đưa Trung Quốc trở thành quốc gia thứ hai sau Mỹ đưa được tàu tự hành lên bề mặt hành tinh này. Tàu hoạt động gần một năm và đã di chuyển hơn 1,9km.

Dự án cũng sẽ lập bản đồ địa chất chi tiết với tỉ lệ 1:50.000 tại khu vực dự kiến tàu Thiên Vấn-3 hạ cánh, đồng thời xây dựng một bộ bản đồ địa chất về sao Hỏa.

Cách làm này có thể được áp dụng để lập bản đồ địa chất cho Mặt trăng, sao Kim và các tiểu hành tinh, Tân Hoa xã nhận định.

Sứ mệnh Thiên Vấn-3 sẽ được thực hiện qua hai lần phóng với lần đầu sẽ đưa tàu đổ bộ và phương tiện cất cánh lên sao Hỏa để thu thập mẫu vật.

Lần thứ hai đưa tàu lên sao Hỏa để nhận các mẫu vật và đưa chúng trở về Trái đất.

Nếu thành công, Trung Quốc sẽ là quốc gia đầu tiên đưa được mẫu vật từ sao Hỏa về Trái đất.

Trong khi đó, kế hoạch đưa mẫu vật từ sao Hỏa về Trái đất của NASA và Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) liên tục bị trì hoãn và đội chi phí rất cao.

Tàu Perseverance của NASA đã hoạt động trên sao Hỏa từ tháng 2-2021, thu thập và lưu giữ hàng chục mẫu đá, đất. Năm 2024, NASA ước tính chương trình này có thể đã tốn tới 11 tỉ USD và phải đến năm 2040 hoặc muộn hơn mới có thể đưa các mẫu vật về Trái đất.

Tháng 1 năm nay, Quốc hội Mỹ cắt giảm ngân sách cho chương trình hiện tại, khiến chương trình trên gần như dừng lại. Một phần ngân sách được chuyển sang sáng kiến Mars Future Missions để phát triển các công nghệ có chi phí thấp hơn.

Trung Quốc sẽ dùng AI vẽ bản đồ toàn bộ sao Hỏa - Ảnh 3.NASA bắn laser vào đá sao Hỏa, bất ngờ 'thấy' ruby và sapphire

Xe tự hành Perseverance của NASA vừa phát hiện corindon - khoáng vật tạo nên ruby và sapphire trên Trái đất - trong ba tảng đá ở sao Hỏa.

Trung Quốc đang đẩy mạnh công tác chuẩn bị cho sứ mệnh không gian Thiên Vấn-3 với mục tiêu hoàn tất bản đồ địa chất toàn bộ bề mặt sao Hỏa bằng trí tuệ nhân tạo (AI) vào cuối năm 2028. Theo nhà khoa học Hầu Tăng Khiêm, bản đồ này sẽ khai thác dữ liệu từ tàu tự hành Chúc Dung để làm rõ lịch sử địa chất hành tinh đỏ, bao gồm dấu vết của một đại dương cổ đại tồn tại 3,5 tỷ năm trước. Dự án không chỉ tái lập tiêu chuẩn niên đại địa chất toàn cầu cho sao Hỏa mà còn thiết lập mô hình ứng dụng AI cho các cuộc thăm dò Mặt trăng, sao Kim và các tiểu hành tinh trong tương lai. Song song với việc lập bản đồ diện rộng, Bắc Kinh sẽ xây dựng sơ đồ địa chất chi tiết tỷ lệ 1:50.000 tại khu vực dự kiến hạ cánh của tàu Thiên Vấn-3. Sứ mệnh này được thiết kế với hai đợt phóng nhằm mục tiêu đưa ít nhất 500 gram mẫu vật sao Hỏa về Trái đất vào năm 2031. Nếu triển khai đúng tiến độ, quốc gia này sẽ đi trước Mỹ trong cuộc đua mang đất đá từ sao Hỏa về Trái đất. Trong khi chương trình thăm dò của Trung Quốc tiến triển thuận lợi, nỗ lực tương tự của Mỹ và châu Âu lại gặp nhiều trở ngại lớn. Chương trình thu thập mẫu vật của NASA với sự tham gia của tàu Perseverance đã bị trì hoãn tới năm 2040 và đội chi phí lên tới 11 tỷ USD, dẫn đến việc Quốc hội Mỹ phải cắt giảm ngân sách vào đầu năm 2024. Việc ứng dụng hiệu quả công nghệ AI và quy trình phóng tối ưu giúp Trung Quốc tạo ra lợi thế cạnh tranh chiến lược trong lĩnh vực chinh phục không gian sâu.